Mùa thu hoạch lúa nếp Ong - đặc sản miền biên viễn Trùng Khánh
Vụ mùa thu hoạch lúa của người dân thường bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 11 hàng năm, đây cũng là thời điểm các xã tại huyện Trùng Khánh (Cao Bằng) bắt đầu thu hoạch lúa nếp Ong, loại lúa được xem là đặc sản của miền biên viễn Trùng Khánh.
| Bánh đậu xanh Hải Dương - Món quà mộc mạc đậm vị quê hương Yến sào - đặc sản đến từ vùng đảo yến lớn nhất cả nước Cao Bằng: “Thủ phủ” hạt dẻ Trùng Khánh vào mùa thu hoạch |
 |
| Xã Ngọc Côn, huyện Trùng Khánh thu hoạch lúa nếp Ong |
Lúa nếp Ong (khẩu Phjẩng) được tập trung trồng nhiều tại các xã Ngọc Côn, Đình Phong, Phong Châu, Chí Viễn, Ngọc Khê,... và rải rác tại một số xã khác của huyện Trùng Khánh. Đây là loại lúa có bông dài, hạt to tròn, gạo thơm, dẻo và có hương vị thơm ngon, khác hẳn các loại gạo nếp khác.
Gạo nếp Ong không chỉ phục vụ bữa ăn hằng ngày mà còn để làm bánh, đồ lễ, dâng cúng tổ tiên, quà biếu. Xôi đồ từ gạo nếp Ong bằng chõ trên bếp củi, để từ sáng đến tối vẫn dẻo, ngon, không dính tay, hạt gạo trắng, tròn đều, hương vị hấp dẫn.
 |
| Hạt nếp Ong to tròn, khi nấu hạt ráo, dẻo và đặc biệt để nguội vẫn không bị cứng |
Khác biệt với cách thu hoạch lúa bằng máy móc hiện đại, lúa nếp Ong nơi đây được người dân thu hái theo phương pháp cổ truyền. Họ sẽ dùng một dụng cụ có lưỡi sắc để cắt từng bông lúa, sau đó mới gom lại và buộc thành từng bó nhỏ mang về.
 |
| Người dân thu hoạch lúa bằng cách cắt từng bông |
Sau khi thu hoạch, người dân địa phương chỉ để lại khoảng 1/3 sản lượng thóc làm giống cho vụ sau và sử dụng làm các món xôi, bánh, đồ cúng truyền thống trong các dịp lễ Tết, còn lại sẽ cung ứng sản phẩm ra thị trường.
 |
| Người dân để thóc giống cho vụ mùa sau |
Có lẽ do điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc trưng, được trồng trên những thửa ruộng màu mỡ ngay cạnh dòng sông Quây Sơn đã mang lại cho lúa nếp Ong nơi đây một hương vị khác biệt, được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.
Đưa sản phẩm đặc sản tham gia Chương trình OCOP, sản phẩm Gạo nếp Ong của Công ty cổ phần phát triển xây dựng Cao Bằng đã được đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh năm 2020.
 |
| Sản phẩm Gạo nếp Ong của Công ty cổ phần phát triển xây dựng Cao Bằng |
Giá bán của gạo nếp Ong dao động từ 25.000 - 30.000 đồng/kg, cho giá trị kinh tế cao gấp 2 - 3 lần so với các loại lúa nếp thông thường.
Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Trùng Khánh, sản phẩm đặc sản nếp Ong tạo ra “cú hích” mới để người dân địa phương mở rộng diện tích, chuyển đổi diện tích trồng lúa hiệu quả kinh tế thấp sang phát triển trồng đặc sản lúa nếp Ong. Phấn đấu đến hết năm 2021, toàn huyện sẽ trồng trên 450 ha lúa nếp Ong.
Đồng thời tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho người dân áp dụng vào sản xuất từ khâu chọn giống, trồng, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản sản phẩm. Tạo điều kiện thu hút các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh đầu tư; liên kết với người dân để sản xuất, bao tiêu sản phẩm gắn với đẩy mạnh quảng bá về sản phẩm đặc sản lúa nếp Ong của địa phương, giúp ổn định kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.
