Mùa Đót nơi biên giới Việt - Lào
Mùa Đót bắt đầu từ tháng 12 năm trước đến hết tháng 2 âm lịch năm sau. Trên vùng biên giới Việt - Lào thuộc địa phận tỉnh Quảng Trị, đồng bào các dân dân tộc thiểu số cùng có thêm nhiều việc làm, thu nhập ổn định từ mùa đót rừng.
Chúng tôi tìm về đôi bờ sông Sê Pon - nơi phân định ranh giới Việt - Lào. Cái lạnh giao mùa lập xuân nơi núi rừng khiến người ta khá khó chịu. Nhưng với người làm đót, phơi đót, buôn đót ở thị trấn Lao Bảo (Hướng Hóa, Quảng Trị) thì đây là một dịp tốt.
Đót là nguyên liệu chính để làm chổi vệ sinh, chổi phục vụ quét sơn trong xây dựng. Do nhu cầu ngày càng cao, lượng đót trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu nên các đầu nậu còn vươn ra cả Lào để thu mua đót. Qua cửa khẩu Lao Bảo, đót được tập kết về thị trấn Lao Bảo. Rồi từ đây, theo lái buôn đót tỏa đi muôn nơi.
Các đầu nậu gom đót ở nhiều nơi, từ nước bạn Lào đến những bản làng đồng bào dân tộc thiểu số sống trên dãy Trường Sơn của nước ta. Từ trăm ngả, đót được tập kết tại thị trấn Lao Bảo. Tranh thủ ngày khô ráo, các bãi đất trống được người ta tận dụng hết để phơi đót. Được nắng, đót vàng óng ả.
 |
|
Đót được phơi ở bất kỳ một bãi đất trống bãi đất trống nào ở vùng biên giới Việt - Lào ở Cửa khẩu Lao Bảo |
Theo tìm hiểu của phóng viên, mỗi năm nước ta nhập khoảng 1000 tấn đót từ nước bạn Lào qua cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo. Cùng với lượng đót mà bà con thu hái trên dãy Trường Sơn đã tạo ra sự nhộn nhịp thị trường đót ở thị trấn Lao Bảo. Mùa đót đã tạo ra hàng trăm việc làm đồng bào các dân tộc thiểu số sống hai bên bờ sông Sê Pôn.
Anh Hoàng Tiến, một thương lái cho biết: Những người làm ở đây người Lào chiếm khoảng 20%, người Việt chiếm 80% chủ yếu là người đồng bào dân tộc thiểu. Tiền công được các thương lái trả 250.000 đồng/ngày, tăng ca tính thêm thù lao. Đót không những tạo ra việc làm, thu nhập cho đồng bào mà thông qua lao động sản xuất tinh thần đoàn kết người dân hai nước Việt - Lào càng thêm gắn bó keo sơn.
Một công nhân phơi đót người Lào cho biết: Chúng tôi làm việc ở đây nhiều năm rồi, được các chủ hàng trả tiền công đầy đủ. Bà con người Việt sống hòa đồng và giúp đỡ chúng tôi rất nhiệt tình trong công việc.
Những năm gần đây đã có những sản phẩm công nghiệp thay thế như chổi nhựa, chổi vải… Thế nhưng người tiêu dùng vẫn ưa sử dụng chổi đót vì đặc tính mềm mại và tính truyền thống vốn có của nó. Do đó, lượng đót tiêu thụ đang có xu hướng tăng lên.
 |
| Kho tập kết đót từ Lào về thị trấn Lao Bảo nượp nượp xe vào ra chở hàng |
Chị Nguyễn Thị Thanh Tú, một thương lái trò chuyện: Mùa Đót là mùa tạo công ăn việc làm cho bà con nơi đây nhiều nhất. Bà con nơi đây còn nhiều khó khăn nên tạo ra công ăn việc làm cho họ chúng tôi cũng rất vui, đặc biệt là tạo sự đoàn kết, tình hữu nghị giữa hai nước Việt - Lào. Không chỉ là phơi đót mà còn có nhiều công đoạn khác như hái đót, chở đót, phân loại đót…
Trên dãy Trường Sơn có nhiều loại lâm sản phụ góp phần xóa đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Đót là một ví dụ điển hình, tuy nhiên đã đến lúc chúng ta cần phải có cái nhìn dài hơi hơn vì sự phát triển bền vững như không chỉ biết hái đót, mà cần phải hướng tới khoanh nuôi bảo vệ đót, cần sớm có những dự án tạo sinh kế trồng đót để tạo nguồn thu ổn định cho đồng bào.
