Mới đây, Bộ Tài nguyên Trung Quốc đã công bố, chiến dịch thăm dò sâu kéo dài nhiều năm tại khu vực khai thác Yakuping thuộc huyện Miên Ninh, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc đã đạt được kết quả vượt xa mong đợi.

Khu vực khai thác này đã bổ sung thêm 9,7 triệu tấn tài nguyên đất hiếm, nâng tổng trữ lượng đã được chứng minh lên hơn 11,46 triệu tấn. Điều này giúp nó trở thành mỏ đất hiếm nhẹ lớn thứ hai thế giới về trữ lượng, chỉ đứng sau mỏ Bayan Obo ở Baotou, Nội Mông.

Đây không phải là một mỏ mới xuất hiện. Ngay từ đầu những năm 1980, những kho báu nằm dưới vùng đất này đã bắt đầu cho thấy tiềm năng của chúng, nhưng do những hạn chế về công nghệ và lý thuyết thăm dò vào thời điểm đó, quy mô thực sự của nó vẫn bị che giấu dưới cấu trúc địa chất phức tạp.

Vào năm 2023, dưới sự dẫn đầu của công ty con thuộc Tập đoàn Đất hiếm Trung Quốc, Công ty TNHH Đất hiếm Trung Quốc (Liangshan), phối hợp với Viện Tài nguyên Khoáng sản thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Địa chất Trung Quốc và Đội Địa chất số 1 thuộc Cục Địa chất tỉnh Tứ Xuyên đã tiến hành thăm dò sâu hơn dưới lòng đất.

Đối mặt với những thách thức trong thăm dò ở vùng Panxi với địa hình cao, độ sâu lớn và lớp phủ dày, nhóm dự án đã không đi theo lối mòn mà áp dụng hệ thống thăm dò "ba trong một" tiên tiến, tích hợp quang phổ siêu phổ UAV, đo điện từ tần số thời gian chính xác cao và phát hiện ba chiều các vi hạt và nano, thậm chí còn đưa vào các thuật toán thăm dò khoáng sản bằng trí tuệ nhân tạo.

Sự kết hợp các công nghệ này giống như việc cung cấp cho các nhà địa chất khả năng nhìn xuyên thấu bằng tia X, giúp vượt qua thành công rào cản kỹ thuật trong việc xác định các khoáng sản ẩn và định vị chính xác các kho báu đất hiếm chôn sâu dưới lòng đất.

Bước đột phá trong thăm dò khoáng sản này không chỉ là sự gia tăng về số lượng mà còn là một bước tiến vượt bậc về chất lượng. Bên cạnh mỏ đất hiếm chính, khu vực khai thác Yakuping còn phát hiện thêm mỏ fluorit 27,135 triệu tấn và mỏ barit 37,228 triệu tấn.

Điều này có nghĩa, phát hiện này không chỉ bổ sung thêm một lớp bảo đảm cho chiến lược đất hiếm của Trung Quốc, mà còn cung cấp hỗ trợ tài nguyên toàn diện cho nhiều chuỗi công nghiệp trọng điểm.

Các nguyên tố đất hiếm được ca ngợi là "vitamin của nền công nghiệp hiện đại". Chúng đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng mới, vật liệu mới và hàng không vũ trụ, công nghiệp quốc phòng và trở thành nguồn tài nguyên chiến lược không thể thay thế. 

Chẳng hạn, trong xe điện, động cơ điện cần vật liệu nam châm vĩnh cửu đất hiếm có tích số năng lượng từ cao để cải thiện hiệu suất năng lượng và mật độ công suất; bộ khuếch đại tín hiệu trong truyền thông cáp quang dựa vào các nguyên tố đất hiếm như erbium để đảm bảo truyền tín hiệu ổn định.

Trung Quốc là quốc gia có nguồn tài nguyên đất hiếm phong phú nhất thế giới. Đất hiếm nhẹ chủ yếu phân bố ở Nội Mông, Tứ Xuyên, Sơn Đông và các nơi khác, trong khi đất hiếm nặng chủ yếu phân bố ở Giang Tây, Phúc Kiến và Quảng Tây.

Trong những năm gần đây, Mỹ và nhiều nước châu Âu đã đầu tư những khoản tiền khổng lồ nhằm tái cấu trúc một "chuỗi cung ứng" để thoát khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng đất hiếm của Trung Quốc.

Theo dữ liệu mới nhất từ ​​Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) vào tháng 3/2026, trữ lượng đất hiếm của Trung Quốc vẫn ở mức cao tới 44 triệu tấn, chiếm gần một nửa tổng trữ lượng toàn cầu. Năm 2025, sản lượng của nước này ổn định ở mức 270.000 tấn, chiếm khoảng 70% tổng sản lượng toàn cầu. Quan trọng hơn, Trung Quốc không chỉ sở hữu nguồn tài nguyên mà còn độc quyền khoảng 90% năng lực tinh chế đất hiếm của thế giới.

Khi Trung Quốc phát hiện ra trữ lượng gần 10 triệu tấn đất hiếm ở Tứ Xuyên, các dự án đất hiếm của phương Tây, vốn vẫn đang trong giai đoạn thăm dò và bị hạn chế bởi chi phí môi trường và quy trình phê duyệt, dường như trở nên hoàn toàn không đáng kể.