Lần đầu tiên trong lịch sử: Láng giềng Việt Nam tuyên bố sản xuất xăng từ không khí và nước, tham vọng phá vỡ trật tự năng lượng
Một startup tại Shanghai đang thu hút sự chú ý khi tuyên bố có thể sản xuất xăng từ không khí và nước với chi phí cạnh tranh, trong bối cảnh Trung Quốc gấp rút tìm kiếm giải pháp thay thế nhiên liệu hóa thạch giữa biến động năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn tỏ ra thận trọng về khả năng thương mại hóa công nghệ này.
Công ty Carbonology, có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết đã phát triển quy trình chuyển đổi carbon dioxide thu trực tiếp từ không khí kết hợp với nước thành nhiên liệu tổng hợp, sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió. Thông tin được truyền thông trong nước đăng tải ngày 17/3, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Theo công bố, doanh nghiệp này đã đạt được bước tiến về chi phí, đủ để sản xuất các loại nhiên liệu như xăng, diesel, nhiên liệu phản lực và naphta ở mức giá có thể cạnh tranh trên thị trường. Công ty hiện đang chuẩn bị triển khai sản xuất quy mô lớn tại Trung Quốc, dù chưa tiết lộ chi tiết. Một nhân viên của Carbonology xác nhận thông tin nhưng từ chối cung cấp thêm dữ liệu cụ thể.
Được thành lập năm 2024 bởi một cựu lãnh đạo của Tesla, Carbonology là một phần của làn sóng doanh nghiệp Trung Quốc theo đuổi công nghệ thu giữ carbon trực tiếp từ không khí (DAC). Dù lĩnh vực này đã có bước tiến đáng kể trong thập kỷ qua, phần lớn lượng CO₂ thu được hiện vẫn chủ yếu được lưu trữ dưới lòng đất, thay vì tái chế thành nhiên liệu.
Động thái của doanh nghiệp diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, làm gián đoạn nguồn cung và đẩy giá năng lượng lên cao. Với việc phụ thuộc hơn 70% vào nhập khẩu dầu thô, chủ yếu từ khu vực này, China đang đẩy mạnh đầu tư vào các công nghệ thay thế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.
Trong định hướng chính sách, Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc cũng đã khuyến khích phát triển và ứng dụng công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon trong tài liệu công bố hồi tháng 10 năm ngoái.
Tuy nhiên, tiến độ thương mại hóa của Carbonology vẫn chưa rõ ràng. Theo dữ liệu doanh nghiệp, công ty có vốn đăng ký hơn 14 triệu nhân dân tệ (tương đương khoảng 2 triệu USD), và đã huy động được “hàng chục triệu nhân dân tệ” trong vòng gọi vốn thiên thần năm 2025.
Đầu năm nay, công ty công bố kế hoạch xây dựng trung tâm nghiên cứu và phát triển trị giá 300 triệu nhân dân tệ tại Thượng Hải, đồng thời phát triển dây chuyền sản xuất nhiên liệu hàng không tổng hợp. Mục tiêu là đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm tiến tới sản xuất công nghiệp. Tuy vậy, do quy trình tiêu tốn nhiều năng lượng, các cơ sở sản xuất trong tương lai nhiều khả năng sẽ được đặt tại những khu vực giàu nguồn điện tái tạo ở miền Tây Trung Quốc.
Dù triển vọng hấp dẫn, giới chuyên môn vẫn tỏ ra thận trọng. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng nhiên liệu tổng hợp từ năng lượng tái tạo vẫn đối mặt hàng loạt rào cản, từ chi phí đầu tư lớn, vận hành đắt đỏ, hiệu suất chuyển đổi còn hạn chế cho đến thiếu hạ tầng và khung pháp lý hỗ trợ.
Theo ước tính được Financial Times dẫn lại, chi phí sản xuất nhiên liệu tổng hợp hiện vào khoảng 14 USD/gallon, cao gấp 4 lần giá xăng tại Mỹ, cho thấy khoảng cách lớn giữa tham vọng công nghệ và thực tế thị trường.
