Lạm phát Mỹ lên mức cao nhất 2 năm, Fed thêm áp lực
Giá năng lượng leo thang do cuộc chiến tại Iran đã đẩy lạm phát tháng 3 của Mỹ lên mức cao nhất trong vòng 2 năm qua, gây thêm áp lực cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Báo cáo từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) vừa công bố cho thấy Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 đã tăng 0,9% so với tháng trước. Tính chung 12 tháng, tỷ lệ lạm phát đạt mức 3,3%, tăng mạnh so với con số 2,4% ghi nhận vào tháng 2. Đây cũng là mức lạm phát hàng năm cao nhất kể từ tháng 4/2024.
Áp lực từ "vàng đen"
Nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ này là giá năng lượng tăng vọt 10,9% trong bối cảnh xung đột tại Iran diễn biến căng thẳng. Đặc biệt, giá xăng đã tăng tới 21,2%, đóng góp gần 3/4 vào mức tăng trưởng chung của CPI toàn phần.
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho rằng bức tranh lạm phát không hoàn toàn tiêu cực. Nếu loại bỏ biến động của thực phẩm và năng lượng, lạm phát lõi chỉ tăng 0,2% trong tháng và 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Cả hai con số này đều thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo, cho thấy lạm phát cơ bản vẫn đang trong tầm kiểm soát.
Thậm chí, một số lĩnh vực đã ghi nhận sự sụt giảm giá cả như dịch vụ chăm sóc y tế, chăm sóc cá nhân và thị trường xe cũ.
Fed thận trọng với lộ trình lãi suất
Dù lạm phát đã duy trì trên mức mục tiêu suốt 5 năm qua, nhưng các quan chức Fed có thể sẽ tạm thời "bỏ qua" sự gia tăng đột biến trong tháng 3 để tập trung vào xu hướng lạm phát lõi ổn định hơn.
Hiện tại, giá năng lượng trong tháng 4 đã bắt đầu hạ nhiệt nhờ lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, thiết lập một nền hòa bình mong manh sau chuỗi ngày giao tranh bắt đầu từ cuối tháng 2.
Về chính sách tiền tệ, thị trường hiện đặt kỳ vọng rất thấp vào khả năng cắt giảm lãi suất trong phần còn lại của năm 2026. Mặc dù trong cuộc họp tháng 3, Fed từng để ngỏ khả năng giảm 0,25 điểm phần trăm lãi suất, song thời điểm cụ thể vẫn là một dấu hỏi lớn.
Phản ứng của thị trường và các nhóm hàng
Ngay sau khi báo cáo được công bố, thị trường tài chính không có phản ứng quá gay gắt khi chỉ số chứng khoán tương lai tăng nhẹ, còn lợi suất trái phiếu kho bạc diễn biến trái chiều.
Bên cạnh áp lực từ năng lượng, chi tiết các nhóm hàng hóa khác trong tháng 3 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. Chi phí nhà ở tăng 0,3% so với tháng trước và 3% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng hàng năm thấp nhất kể từ tháng 8/2021. Giá thực phẩm nhìn chung không đổi trong tháng, riêng nhóm thực phẩm dùng tại nhà giảm 0,2%.
Ngược lại, tác động từ chiến tranh và thuế quan đã bắt đầu hiển hiện khi giá vé máy bay nhảy vọt 2,7% và mặt hàng trang phục tăng 1%.
Các nhà hoạch định chính sách cho biết họ đang đặc biệt theo dõi sát sao giá dịch vụ (không bao gồm năng lượng) để tìm kiếm các dấu hiệu của lạm phát cơ bản mà không bị nhiễu bởi các yếu tố bên ngoài như chiến tranh hay thuế quan.
