Hành trình vượt khó khẳng định giá trị thương hiệu

Sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông tại Bản Khoang (xã Mường Than, Lai Châu), chị Lò Thị Xuân thấu hiểu sự vất vả, bấp bênh của người nông dân do canh tác lạc hậu. Động lực đổi đời cho bản làng đã thúc đẩy chị theo học ngành Phát triển Nông thôn tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Bước ngoặt đến vào năm 2017 khi chị thực tập tại Israel, chứng kiến cách nước bạn làm nông nghiệp thông minh giữa sa mạc khắc nghiệt. Trở về quê hương, nhận thấy tiềm năng từ rừng cây bạt ngàn và kinh nghiệm nuôi ong sẵn có của bà con, chị quyết định khai mở con đường lập nghiệp bằng chính lợi thế bản địa.

Ngày 5/4/2022, Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít chính thức ra đời dưới sự chèo lái của nữ giám đốc sinh năm 1994, với sự tham gia ban đầu của 9 thành viên. Thay vì chọn giống ong Ý cho sản lượng cao nhưng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, chị Xuân quyết định gắn bó với giống ong mật nội địa. Quyết định này giúp bảo tồn nguồn gen ong bản địa, giữ gìn cân bằng sinh thái rừng và phù hợp với nguồn vốn của người dân. Hợp tác xã hiện quản lý khoảng 300 thùng ong nuôi hoàn toàn trong rừng tự nhiên tại Bản Khoang, tuyệt đối không sử dụng kháng sinh hay hóa chất kích thích sinh trưởng.

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, chị Xuân mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào quy trình sơ chế. Mật ong sau khi thu hoạch được đưa qua máy hạ thủy phần để tách nước, kết hợp quy trình lọc tạp chất nghiêm ngặt nhằm loại bỏ hoàn toàn cặn, nhộng và sáp. Sự kết hợp giữa phương pháp nuôi truyền thống và kỹ thuật hiện đại theo tiêu chuẩn VietGAP đã cho ra đời dòng mật ong đạt chuẩn. Sản phẩm sở hữu màu vàng hổ phách tự nhiên, vị ngọt thanh, hương thơm dịu nhẹ và có thời gian bảo quản dài mà không cần dùng chất phụ gia, đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm.

Nhờ chất lượng vượt trội, thương hiệu Mật ong Thanh Xuân đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao vào năm 2022. Hằng năm, hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng 2.800 đến 3.000 lít mật ong, tạo việc làm ổn định cho 8 lao động thường xuyên với mức lương 5 triệu đồng mỗi tháng và 13 lao động thời vụ thu nhập bình quân từ 6 đến 8 triệu đồng. Không dừng lại ở đó, hoạt động nuôi ong còn mang lại mục tiêu kép, giúp cây ăn quả và hoa màu tăng năng suất nhờ quá trình thụ phấn. Chị Xuân cũng tích cực chia sẻ kinh nghiệm, tập huấn kỹ thuật miễn phí và liên kết bao tiêu sản phẩm, giúp nhiều hộ gia đình nghèo tại địa phương vươn lên ổn định cuộc sống.

Đổi mới sáng tạo hướng đến tương lai bền vững

Trên hành trình phát triển, hợp tác xã luôn chủ động thích ứng với những biến động ngoại cảnh và xu thế thị trường. Đánh giá về những rủi ro trong sản xuất, chị Lò Thanh Xuân chia sẻ: "Vì nuôi ong tự nhiên nên sản lượng mật sẽ phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết. Năm 2026 mưa nhiều và kéo dài, khiến phấn hoa bị trôi, ong không có nguồn nguyên liệu để lấy. Đây là rủi ro ngoài tầm kiểm soát." Dù đối mặt với thách thức khách quan đó, tập thể hợp tác xã vẫn kiên định với mục tiêu phát triển bền vững, gắn quy mô nuôi ong với công tác bảo vệ và phát triển rừng.

Bên cạnh phương thức phân phối truyền thống vốn chiếm từ 60 đến 70 phần trăm doanh thu, đơn vị đã đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số toàn diện. Sản phẩm hiện có mặt trên các sàn thương mại điện tử, các nền tảng TikTok Shop, Facebook, Zalo, YouTube và hơn 200 chương trình xúc tiến thương mại toàn quốc, với tổng cộng 16 điểm bán hàng trực tiếp trong và ngoài tỉnh Lai Châu. Đặc biệt, dự án khởi nghiệp mang tên "Mật ong Thanh Xuân - Kết nối người nuôi ong và người tiêu dùng qua trải nghiệm số" đã giúp chị trở thành đại diện tham gia cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" năm 2026.

Điểm sáng tạo của mô hình này là dịch vụ nhận nuôi thùng ong số với mức giá dự kiến 3.900.000 đồng mỗi thùng cho chu kỳ 12 tháng, mang lại khoảng 10 lít mật cho khách hàng. Người mua có thể theo dõi toàn bộ quá trình chăm sóc qua camera và dữ liệu số, hoặc trực tiếp trải nghiệm thu hoạch tại hợp tác xã. Nhằm làm phong phú danh mục hàng hóa, chị còn phát triển thêm các dòng sản phẩm kết hợp dược liệu như gừng, chanh đào, nghệ hay dạng túi stick tiện lợi, đáp ứng thị hiếu đa dạng của người tiêu dùng hiện đại.

Để giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao khi mở rộng kinh doanh, nữ giám đốc trẻ đặt nhiều kỳ vọng vào các chính sách phát triển nguồn nhân lực địa phương. Nói về tiềm năng của thế hệ trẻ người dân tộc thiểu số, chị Xuân bày tỏ: "Vì là người bản địa nên các em không chỉ am hiểu tập quán, kinh nghiệm cư dân, mà còn mang tinh thần sôi nổi khi đầu tư quảng bá, đủ nhạy cảm với thị trường. Từ đó tìm cách truyền thông, lan tỏa giá trị nông sản địa phương sáng tạo." Nhờ những định hướng bài bản, thương hiệu Mật ong Thanh Xuân đang từng bước vươn xa, khẳng định uy tín và tiếp thêm ngọn lửa đam mê khởi nghiệp cho thế hệ trẻ vùng cao.