Cơ quan chức năng đang ngày càng siết chặt công tác hậu kiểm nhằm minh bạch hóa thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Vụ việc của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ BB Việt Nam (trụ sở tại tầng 9, tòa nhà Diamond Flower, số 48 Lê Văn Lương, phường Yên Hòa, Hà Nội, do ông Lê Viết Năm làm Giám đốc) là một minh chứng rõ nét cho cơ chế quản lý "mở đầu vào, siết đầu ra" của ngành y tế hiện nay.

Chế tài nghiêm khắc đối với 37 sản phẩm mỹ phẩm 

Tại thời điểm kiểm tra đột xuất, cơ quan chức năng đã phát hiện Công ty BB Việt Nam không có hoặc không thể xuất trình Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) cho 37 mặt hàng mỹ phẩm đang kinh doanh. Đáng chú ý, danh sách vi phạm bao gồm hàng loạt cái tên vô cùng phổ biến trên thị trường, trải dài từ kem chống nắng, sữa rửa mặt, kem dưỡng da đến lotion thuộc các thương hiệu lớn như: Hatomugi, Rosette, Naturie, Anessa, Skin Aqua, Senka, Shiseido, Hada Labo, Aqua Label... Các sản phẩm này đều đã được cấp số tiếp nhận phiếu công bố từ năm 2022.

Theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP, việc không có PIF sẽ bị phạt từ 30-40 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức. Với tình tiết tăng nặng là vi phạm cùng lúc 37 sản phẩm, cơ quan quản lý đã áp dụng mức phạt 75 triệu đồng đối với Công ty BB Việt Nam.

Không dừng lại ở việc nộp phạt tiền trong vòng 10 ngày, doanh nghiệp còn phải chịu các hình phạt bổ sung nặng nề nhằm triệt tiêu rủi ro hàng hóa tiếp cận người tiêu dùng. Cụ thể, công ty buộc phải thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô hàng sai phạm, đồng thời bị rút số tiếp nhận phiếu công bố của 37 sản phẩm này. Thêm vào đó, Cục Quản lý Dược cũng đình chỉ việc tiếp nhận hồ sơ công bố mỹ phẩm mới của BB Việt Nam trong thời gian 6 tháng. Doanh nghiệp có 30 ngày để hoàn tất việc tiêu hủy và báo cáo kết quả, nếu không tự nguyện chấp hành sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành.

Lỗ hổng từ "lý lịch khoa học" và bài toán bảo vệ người tiêu dùng

Trong bối cảnh thủ tục hành chính được cắt giảm để hàng hóa lưu thông nhanh chóng, Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) đóng vai trò là "lý lịch khoa học" cốt lõi của mỗi loại mỹ phẩm. Dù không phải trình báo ngay lúc nộp hồ sơ lưu hành, nhưng các đơn vị phân phối bắt buộc phải tự lập và lưu trữ hồ sơ này để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

PIF chứa toàn bộ các dữ liệu quan trọng nhất về công thức cấu tạo, quy trình sản xuất và đặc biệt là báo cáo đánh giá tính an toàn của sản phẩm. Việc vắng bóng tệp hồ sơ này đồng nghĩa với việc cơ quan quản lý hoàn toàn không có cơ sở khoa học để xác định các tuýp kem dưỡng, sữa rửa mặt đang bán trên thị trường chứa hoạt chất gì, có tiềm ẩn nguy cơ mài mòn da, chứa chất cấm hay gây hại cho sức khỏe người dùng hay không. Do đó, buộc tiêu hủy sản phẩm là biện pháp dứt khoát và cần thiết nhất.

Sự việc của BB Việt Nam tiếp tục là hồi chuông cảnh báo cho các doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh, đặc biệt là trách nhiệm lưu giữ hồ sơ pháp lý và chất lượng của sản phẩm. Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, nhấn mạnh ngành y tế đang nỗ lực siết chặt kiểm soát hàng hóa trên thị trường. Những động thái quyết liệt này bước đầu đã mang lại hiệu quả tích cực, giúp kéo giảm tỷ lệ mỹ phẩm vi phạm xuống mức dưới 1,5% trên tổng số hơn 3.000 mẫu được cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra trong thời gian qua.