Hiện nay, mùa mưa đã bắt đầu, với diễn biến thời tiết sáng nắng, chiều mưa thì đây là điều kiện để bệnh đỏ thân – đốm trắng gây hại cho tôm phát triển. Do đó, người nuôi cần thực hiện các biện pháp tổng hợp tăng cường sức đề kháng của vật nuôi cũng như phòng, chống dịch bệnh xảy ra trên tôm.

Với diễn biến thời tiết sáng nắng, chiều mưa thì đây là điều kiện để bệnh đỏ thân – đốm trắng gây hại cho tôm phát triển

Long An - mùa mưa tôm nhiêm bệnh tăng

Theo ông Nguyễn Văn Đông, ngụ xã Tân Chánh, huyện Cần Đước, tỉnh Long An, tình hình nắng, mưa bất thường làm cho nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm rất cao, đã làm biến động các yếu tố môi trường ao nuôi nên tạo điều kiện cho các mầm bệnh xuất hiện, khiến tôm nuôi bị chết hàng loạt. Hiện ông vô cùng lo lắng vì chưa có biện pháp gì để khắc phục, các khoản vay ngân hàng trước vụ thì chưa biết có đủ tiền để trả hay không. Bởi, trước mắt, vụ nuôi này, gia đình ông thiệt hại hơn 1ha và lỗ cả trăm triệu đồng.

Tại huyện Cần Đước, từ đầu năm 2020 đến nay, việc nuôi tôm của nông dân gặp nhiều khó khăn, nhất là vào thời điểm tháng 3, 4 khi thời tiết nắng nóng gay gắt, nhiệt độ môi trường và độ mặn trong vuông tăng cao, sau đó lại xuất hiện những cơn mưa lớn chuyển mùa làm biến động mạnh các thông số môi trường nước trong vuông nuôi, ảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển của tôm.

Tính đến nay, toàn huyện có khoảng 149ha tôm nhiễm bệnh, chủ yếu là bệnh đốm trắng, phân trắng. Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Cần Đước – Nguyễn Thị Cẩm Vân cho biết: Ngoài điều kiện thời tiết, hiện nay, nguồn nước trên các trục kênh dẫn nước phục vụ nuôi trồng thủy sản bị ô nhiễm do nguồn nước từ những ao tôm nuôi bị bệnh xả ra nhưng lại được nhiều hộ tiếp tục lấy đưa vào vuông nuôi tôm khiến nguồn bệnh lây lan, tôm nuôi bị thiệt hại ngày càng nhiều. Để giảm mức độ rủi ro, nhiều nông dân chủ động thu hoạch khi tôm vừa đạt kích cỡ thương phẩm.

Còn tại huyện Cần Giuộc, 6 tháng đầu năm 2020, nông dân thả nuôi 1.200ha tôm và đã thu hoạch 840ha, năng suất bình quân 2,5 tấn/ha, sản lượng ước đạt 2.100 tấn, đạt 40,3% kế hoạch và bằng 65% so cùng kỳ năm 2019. Tuy nhiên, theo nhận định của ngành nông nghiệp địa phương, do nắng nóng, độ mặn cao làm tôm nuôi chậm lớn, dễ nhiễm các bệnh về gan tụy, đường ruột, đốm trắng gây thiệt hại khoảng 138ha, trong đó, diện tích thiệt hại 30-70% là 98ha.

Theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cần Giuộc – Ngô Bảo Quốc, nhiều thời điểm trong ngày nắng nóng gay gắt, khi xuất hiện mưa đột ngột làm thay đổi nhiệt độ, gây sốc tôm nuôi, nhất là những ao nuôi có tôm dưới 1 tháng tuổi, làm tôm bị sốc môi trường, cong thân, đục cơ. Đồng thời, ao nuôi xuất hiện các loại tảo độc thuộc ngành tảo mắt, tảo giáp cùng với hến, sứa hộp, san hô,… Tôm dễ mắc các bệnh về gan, đường ruột, đặc biệt là bệnh phân trắng.

Ðể chủ động quản lý tốt ao nuôi khi có mưa xuất hiện và hạn chế những tác động xấu biến đổi các yếu tố môi trường ao nuôi sau khi mưa, ngành nông nghiệp khuyến cáo người nuôi tôm cần áp dụng các biện pháp để ổn định môi trường ao nuôi và nâng cao sức đề kháng cho tôm nuôi; dự trữ các vật tư cần thiết như: Vôi, khoáng, YuccaC-ĐT, Oxy viên, chế phẩm sinh học,… để có biện pháp xử lý môi trường kịp thời và hiệu quả. Trước khi mưa, nên chủ động bón vôi khắp bờ ao, kiểm tra các yếu tố môi trường và điều chỉnh hợp lý.

Ngoài ra, khi thấy trời có dấu hiệu chuyển mưa, cần giảm 30-50% lượng thức ăn hoặc ngưng cho tôm ăn và đến khi tạnh mưa mới cho ăn. Cần định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học để tăng cường vi khuẩn có lợi và ổn định nguồn nước ao nuôi.

Không nên xả bớt nước mặt khi trời có mưa, vì đây là nguồn nước bổ sung để giảm độ mặn trong ao nuôi sau những ngày nắng hạn vừa qua, nhằm kích thích tôm lột xác và phát triển.

Nhiều thời điểm trong ngày nắng nóng gay gắt, khi xuất hiện mưa đột ngột làm thay đổi nhiệt độ, gây sốc tôm nuôi

Môi trường được xem là yếu tố rất quan trọng trong nuôi tôm. Tại các huyện vùng hạ, qua kết quả quan trắc trong tuần qua, phần lớn các chỉ tiêu môi trường nước phù hợp để nuôi tôm, chỉ có chỉ tiêu NO2 cao, chưa phù hợp đối với sự sinh trưởng và phát triển của tôm nuôi.

Vì vậy, Chi cục Chăn nuôi – Thú y và Thủy sản khuyến cáo người dân nuôi tôm: Theo dõi diễn biến tình hình thời tiết, chất lượng môi trường nước quan trắc trước khi thả giống; tại điểm quan trắc có NO2 cao, cần sử dụng chế phẩm sinh học xử lý khí độc trong ao; tăng cường bổ sung vitamin, khoáng, giải độc gan và men đường ruột vào thức ăn để tăng sức đề kháng cho tôm nuôi; những khu vực có độ mặn cao, khi lấy nước vào ao cần pha loãng làm giảm độ mặn bằng nước ngọt.

Ngoài ra, người nuôi tôm cần áp dụng các biện pháp cải tạo ao thật tốt và phải bảo đảm đủ thời gian cách ly mầm bệnh (tối thiểu là 30 ngày). Nhiều người nuôi có tâm lý muốn thả nuôi sớm để bù lại phần tôm đã bị thiệt hại hoặc tranh thủ tăng vụ khi tôm có giá cao nên không bảo đảm thời gian cách ly mầm bệnh.

Vì vậy, mầm bệnh luôn tồn lưu trong ao làm cho dịch bệnh dễ phát sinh gây hại. Đặc biệt, người dân nên nuôi tôm với mật độ phù hợp: Đối với tôm sú, nuôi 2 vụ/năm, mật độ thả từ 15-25 con/m2; tôm chân trắng, nuôi 2 vụ/năm, mật độ thả từ 60-80 con/m2; đồng thời áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ vào quá trình nuôi phù hợp với điều kiện của từng vùng như nuôi tôm 2 giai đoạn, sử dụng chế phẩm sinh học xử lý ao nuôi, dùng máy cho ăn tự động, sục khí ao nuôi,…

Sóc Trăng - chủ động phòng trừ bệnh cho tôm mùa mưa

Theo dự báo thời tiết của Đài khí tượng thủy văn tỉnh Sóc Trăng, từ nửa cuối tháng 5, tỉnh Sóc Trăng sẽ chính thức bước vào mùa mưa, tuy nhiên nền nhiệt vẫn ở mức cao, chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn (26 - 35 độ C).

Trong điều kiện nắng nóng xen kẻ những trận mưa đầu mùa dể làm cho môi trường ao nuôi bị biến động mạnh, sức đề kháng của tôm nuôi giảm, mầm bệnh có điều kiện phát triển.

Nhằm giảm thiểu những tác động bất lợi của thời tiết trong giai đoạn chuyển mùa, giảm tỷ lệ tôm thiệt hại, góp phần cho vụ tôm năm 2020 được thành công, Phòng NN-PTNT huyện Mỹ Xuyên khuyến cáo người nuôi một số vấn đề cần lưu ý trong thời điểm hiện nay:

Thường xuyên theo dõi chặt chẽ các yếu tố môi trường ao nuôi, đảm bảo nằm trong ngưỡng thích hợp; đặc biệt chú ý các yếu tố pH, độ kiềm, oxy, khí độc rất dể biến động theo hướng bất lợi cho tôm sau những cơn mưa lớn.

Chủ động bón vôi xung quanh bờ ao trước khi mưa: vôi CaCO3 với liều lượng 10kg/100m2, tránh giảm pH, độ kiềm đột ngột và hạn chế nước ao bị đục sau mưa.

Tháo bỏ phần nước mưa trên mặt (đối với những cơn mưa lớn), tránh gây sốc độ mặn, nhiệt độ đột ngột sau mưa.

Sau khi mưa kiểm tra lại pH và độ kiềm, sử dụng vôi CaCO3 hoặc Dolomite khoảng 10-15kg/1.000m3 để điều chỉnh pH và độ kiềm cho phù hợp.

Định kỳ xử lý nền đáy ao bằng các chế phẩm sinh học và thả ghép với một số loài thủy sản khác như: cá rô phi, cá điêu hồng…. để góp phần xử lý chất thải trong ao, làm sạch môi trường và hạn chế dịch bệnh xảy ra.

Sức đề kháng của tôm nuôi giảm trong điều kiện nắng nóng đan xen

Tăng cường chạy quạt vào ban đêm và sau khi trời mưa để tránh hiện tượng phân tầng nước gây sốc cho tôm.

Định kỳ sử dụng khoáng tạt vào ban đêm để kích thích tôm lột xác đồng loạt, mau cứng vỏ và hạn chế tối đa tôm bị sốc trong thời điểm lột xác.

Vào những ngày nắng nóng hoặc mưa liên tục hoặc quan sát thấy tôm lột xác... cần giảm 20-30% lượng thức ăn tránh dư thừa gây ô nhiễm ao nuôi.

Bổ sung Vitamin C, men tiêu hóa vào thức ăn cho tôm để tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa cho tôm.

Quan sát kỷ hoạt động của tôm, tình hình sức khỏe tôm nuôi (màu sắc, các phụ bộ, đường ruột, khả năng bắt mồi, tốc độ tăng trưởng,...) để có hướng xử lý kịp thời.

Định kỳ lấy mẫu nước ao nuôi và/hoặc mẫu tôm đến các Phòng xét nghiệm kiểm tra mật độ vi khuẩn Vibrio trong ao nuôi. Nếu thấy mật độ vi khuẩn vượt ngưỡng giới hạn cho phép cần tiến hành diệt khuẩn.

Dự trữ đủ các loại vôi, khoáng chất, các chất xử lý môi trường, nhiên liệu,… để xử lý kịp thời các tình huống xấu thường xảy ra trong mùa mưa.

Đối với những ao chuẩn bị thả giống, cần theo dõi thông tin dự báo thời tiết để chọn ngày thả cho thích hợp; tránh thả giống vào những ngày mưa lớn hoặc ngay sau những ngày mưa lớn vì rất dể gây sốc cho tôm con, giảm tỷ lệ sống.

Thả giống kết thúc trong tháng 6/2020 để đảm bảo thời gian lắp lại vụ lúa, thường xuyên theo dõi cập nhật thông tin diễn biến về môi trường, thời tiết, dịch bệnh để chủ động trong sản xuất.

Hồng Nga