Khép lại thời hoàng kim của một thương hiệu quốc dân

Tiền thân là Xí nghiệp X30 được thành lập từ năm 1957, Giầy Thượng Đình từng là một biểu tượng của ngành công nghiệp nhẹ Việt Nam. Từ việc sản xuất giày vải phục vụ quân đội, doanh nghiệp vươn mình trở thành thế lực xuất khẩu mạnh mẽ, với đỉnh cao năng lực sản xuất lên tới 5,5 triệu đôi mỗi năm, trong đó 80% sản lượng chinh phục các thị trường khắt khe như châu Âu. Hình ảnh đôi giày vải sọc xanh với đế nhựa dẻo đã trở thành ký ức quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt.

Tuy nhiên, trước sự khắc nghiệt của thị trường và thị hiếu người tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, "ông lớn" giày dép dần hụt hơi. Kể từ khi cổ phần hóa năm 2016, bức tranh tài chính của Giầy Thượng Đình liên tục đi xuống. Từ mức doanh thu 165,8 tỷ đồng năm 2019, con số này lao dốc không phanh, chỉ còn hơn 66 tỷ đồng vào năm 2025 kèm khoản lỗ sau thuế gần 39 tỷ đồng (lỗ lũy kế lên tới 106 tỷ đồng). Sức ép từ chi phí sản xuất cao, năng lực cạnh tranh sụt giảm cùng việc kế hoạch di dời nhà máy kéo dài nhiều năm đã bào mòn đáng kể nguồn lực của doanh nghiệp.

Giải bài toán nhân sự để mở đường di dời nhà máy

Để hiện thực hóa định hướng mới, Giầy Thượng Đình bắt buộc phải thực hiện cuộc di dời cơ sở sản xuất về Khu công nghiệp Đồng Văn (Ninh Bình). Hội đồng quản trị công ty đã thông qua gói ngân sách 165 tỷ đồng cho chiến dịch này, trong đó việc sắp xếp lại bộ máy nhân sự là một ưu tiên hàng đầu.

Cụ thể, doanh nghiệp dành 25 tỷ đồng để chi trả trợ cấp mất việc và hỗ trợ cho 443 nhân sự bị ảnh hưởng do sắp xếp lại lao động (chia làm 2 đợt từ quý III/2026). Với mức chi bình quân hơn 56 triệu đồng/người, động thái này được thực hiện sau khi khảo sát thực tế cho thấy đa số người lao động không thể di chuyển theo nhà máy mới. Đây cũng là bước đi tiếp nối chuỗi cắt giảm nhân sự mạnh tay, đưa tổng số lao động từ 426 người (năm 2022) xuống chỉ còn 315 người tính đến tháng 5/2025. Phần ngân sách di dời còn lại được phân bổ cho việc nâng cấp thiết bị (gần 47,8 tỷ đồng) và cải tạo, xây dựng nhà xưởng mới (hơn 43 tỷ đồng).

Cuộc "thay máu" cổ đông và tham vọng đại dự án vạn tỷ

Động lực thực sự đằng sau cuộc bứt rễ khỏi mảnh đất lịch sử chính là tham vọng đánh thức khu "đất vàng" 36.105m2 tại Nguyễn Trãi. Giầy Thượng Đình ấp ủ dự án “Nhà ở thương mại kết hợp văn phòng, thương mại, dịch vụ, trường học liên cấp Thượng Đình” với tổng mức đầu tư dự kiến 9.907 tỷ đồng (khối căn hộ và thương mại dự kiến 25-40 tầng). Để dọn đường cho siêu dự án này, cơ cấu sở hữu và bộ máy lãnh đạo của công ty đã trải qua một cuộc "thay máu" toàn diện.

Bước ngoặt lớn bắt đầu từ cuối năm 2025 khi Hà Nội thoái toàn bộ 68,67% vốn Nhà nước. Phiên đấu giá đã tạo ra "cơn địa chấn" khi giá chốt bình quân lên tới gần 216.000 đồng/cổ phần (gấp hơn 10 lần giá khởi điểm), mang về khoảng 1.380 tỷ đồng. Sang đầu năm 2026, bà Mai Huyền Trang chính thức trở thành cổ đông lớn khi mua lại gần 6,4 triệu cổ phiếu (tương ứng 68,67% vốn). Cùng với đó, ông Nguyễn Thành Nhơn – một nhân sự có liên quan mật thiết đến hệ sinh thái Vinaconex – được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc.

Sự chuyển dịch chưa dừng lại ở đó. Đến giữa năm 2026, cơ cấu cổ đông tiếp tục biến động mạnh khi bà Mai Huyền Trang không còn là cổ đông lớn. Thay vào đó, ngày 12/6, Tổng công ty Vinaconex (VCG) chính thức lộ diện bằng việc chi ra 482,77 tỷ đồng mua lại gần 2,24 triệu cổ phiếu (tương ứng 24,03% vốn), đưa Giầy Thượng Đình trở thành công ty liên kết.

Sự hiện diện của Vinaconex – "ông lớn" dạn dày kinh nghiệm trong ngành xây dựng, bất động sản – được xem là mảnh ghép hoàn hảo cho tham vọng mới. Để chuẩn bị nguồn lực tài chính, Giầy Thượng Đình dự kiến phát hành 216,5 triệu cổ phiếu nhằm huy động 2.165 tỷ đồng, trong đó dồn 2.000 tỷ đồng trực tiếp cho dự án Nguyễn Trãi. Sự chuyển giao quyền lực sở hữu này minh chứng rõ nét cho bước chuyển mình của doanh nghiệp: khép lại ánh hào quang của quá khứ để bước vào một cuộc chơi mới mang đậm dấu ấn bất động sản.