Biến động địa chính trị đẩy giá nhiên liệu tăng, tiếp tục chi mạnh quỹ bình ổn

Theo quyết định điều hành của liên Bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng E10 RON 95-III tăng 547 đồng/lít, đưa mức giá bán lẻ lên 20.550 đồng/lít. Xăng E5 RON 92 tăng 635 đồng/lít, lên mức 19.826 đồng/lít. Nhóm nhiên liệu dầu ghi nhận mức điều chỉnh mạnh hơn: dầu diesel tăng 1.584 đồng/lít lên mức 23.329 đồng/lít; dầu mazut tăng 724 đồng/kg lên 14.459 đồng/kg.

Nguyên nhân chính của đợt tăng giá lần này bắt nguồn từ những căng thẳng địa chính trị leo thang trên thế giới. Các cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông bùng phát trở lại cùng với những tuyên bố liên quan đến việc đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới – đã đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào thế chao đảo. Trong kỳ điều hành vừa qua, giá thành phẩm thế giới của xăng RON 95 đã tăng 6,4% lên 103,7 USD/thùng, trong khi dầu diesel tăng vọt 17% lên 136,3 USD/thùng và mazut tăng 13,6%.

Trước áp lực lớn từ thị trường quốc tế, nhà điều hành đã quyết định ngừng trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu đối với tất cả các mặt hàng, đồng thời chi mạnh quỹ nhằm giảm tải áp lực cho nền kinh tế. Cụ thể, mức chi sử dụng quỹ đối với dầu diesel ở mức 1.500 đồng/lít và dầu mazut là 500 đồng/kg. Nhờ sự điều tiết linh hoạt này, mặt bằng giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn được duy trì ở mức thấp hơn đáng kể so với các quốc gia trong khu vực và các nước có chung đường biên giới; trong đó giá xăng thấp hơn từ 4.800–22.000 đồng/lít và dầu diesel thấp hơn từ 2.900–10.600 đồng/lít so với Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia hay Lào.

Xăng E10 chiếm lĩnh 95% thị phần, minh bạch chất lượng nhờ quy trình lưu mẫu nghiêm ngặt

Sau hơn một tháng triển khai phối trộn và phân phối đại trà trên toàn quốc theo Nghị quyết 29 của Chính phủ, xăng sinh học E10 RON 95 đã thực sự trở thành mặt hàng tiêu dùng phổ biến, chiếm tới 94–95% tổng sản lượng tiêu thụ nhiên liệu động cơ xăng trên thị trường. Trong khi đó, dòng xăng E5 RON 92 vẫn được tiếp tục duy trì kinh doanh đến hết năm 2030 nhưng sản lượng tiêu thụ chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ tại một số điểm bán nhất định.

Giải thích về hiện tượng giá bán có sự chênh lệch giữa các cửa hàng, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết thị trường hiện lưu hành nhiều chủng loại tiêu chuẩn khí thải khác nhau (như E10 RON 95-III hay E10 RON 95-V). Cơ quan quản lý chỉ thực hiện điều hành mức giá trần đối với hai dòng sản phẩm phổ biến là E10 RON 95 và E5 RON 92. Việc lựa chọn kinh doanh tiêu chuẩn nào và cung ứng bao nhiêu chủng loại sẽ do doanh nghiệp tự cân đối dựa trên nhu cầu thực tế của người tiêu dùng tại từng địa bàn.

Liên quan đến những băn khoăn ban đầu của người tiêu dùng về chất lượng nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương khẳng định các phản ánh đang có xu hướng giảm nhanh nhờ quy trình kiểm soát kỹ thuật và truyền thông minh bạch. Hiện nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành đầy đủ thông tư quy định chỉ tiêu chất lượng và các phương pháp thử đối với xăng E10.

Đặc biệt, quy trình "lưu mẫu nhiên liệu song song" đang được áp dụng nghiêm ngặt tại tất cả các khâu từ tổng kho đầu mối đến cửa hàng bán lẻ. Khi xuất hiện phản ánh về chất lượng, cơ quan chức năng sẽ lập tức tiến hành kiểm định mẫu lưu để đối chiếu với quy chuẩn hiện hành, đồng thời truy xuất ngược nguồn gốc từ quá trình nhập khẩu, pha chế cho đến khâu phân phối. Cách làm khoa học, minh bạch này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng mà còn là nền tảng vững chắc để xây dựng thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững.

Kiên quyết chống găm hàng, đảm bảo chuỗi cung ứng và lợi nhuận hài hòa

Trước những diễn biến khó lường và tiềm ẩn nhiều rủi ro của thị trường năng lượng thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã chủ động ban hành các văn bản yêu cầu doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối khẩn trương xây dựng kịch bản ứng phó, tuyệt đối không để xảy ra gián đoạn nguồn cung ở bất kỳ khâu nào trong hệ thống phân phối.

Theo đó, các thương nhân đầu mối phải thực hiện đầy đủ và vượt mức tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được giao, bảo đảm nghiêm ngặt cả về sản lượng lẫn cơ cấu chủng loại. Các doanh nghiệp được yêu cầu phải chủ động bám sát dự báo thị trường, đa dạng hóa nguồn cung từ cả sản xuất nội địa và nhập khẩu, đồng thời duy trì lượng dự trữ lưu thông đúng theo quy định của pháp luật.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi găm hàng chờ tăng giá hay gẩy bất ổn trong chuỗi cung ứng. Để duy trì sự ổn định của thị trường bán lẻ, các thương nhân đầu mối và phân phối có trách nhiệm chia sẻ nguồn hàng kịp thời, đồng thời thực hiện việc phân chia thù lao và lợi nhuận một cách hài hòa trong hệ thống đại lý. Trong thời gian tới, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trách nhiệm bảo đảm nguồn cung sẽ được Bộ Công Thương tiếp tục đẩy mạnh, tạo thế chủ động cho thị trường nhiên liệu trong nước trước mọi biến động ngoại biên.