Ảnh minh họa

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về giải pháp bình ổn giá thịt lợn (ngày 20/3) Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh tinh thần kiên quyết đưa giá thịt lợn xuống 60.000 nghìn/ đồng/1kg thị hơi.

Mới đây nhất, Bộ NN&PTNT tiếp tục khuyến nghị các DN chăn nuôi giảm giá lợn hơi bình quân từ 75.000 đồng/kg xuống 70.000 đồng/kg từ ngày 1/4 theo chỉ đạo của Thủ tướng. Lộ trình đến cuối Quý II, đầu Quý III/2020 sẽ đưa sẽ xuống mức 65.000 đồng/kg, rồi 60.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, trong những ngày qua, giá bán thịt lợn trên thị trường vẫn còn khá cao, đặc biệt là tại các chợ dân sinh.

Liên quan đến vấn đề trên, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường lý giải, nguyên nhân thứ nhất là do chăn nuôi hiện tại chưa đủ sản lượng phục vụ nhu cầu thị trường. Thống kê trước khi có dịch tả lợn châu Phi, mỗi quý thị trường cần tới 910.000 tấn nhưng vừa qua chỉ đạt 820.000 - 830.000 tấn.

Bên cạnh đó, chăn nuôi lợn hiện trong bối cảnh vẫn còn dịch tả lợn châu Phi nên chi phí phòng dịch bệnh, đảm bảo các biện pháp an toàn sinh học chống dịch khiến giá thành cũng cao hơn so với trước đây.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, nguyên nhân quan trọng và cơ bản nhất khiến giá thịt lợn vẫn ở mức cao là do nguồn cung thịt lợn trong nước còn thiếu rất lớn so với nhu cầu tiêu dùng, chế biến. Tổng sản lượng thịt lợn cung ứng ra thị trường trong Quý I/2020 ước đạt 811.000 tấn, giảm 19,3% so với cùng kỳ năm 2019 và giảm 17,3% so với cùng kỳ năm 2018.

Trong khi đó, việc nhập khẩu thịt để bổ sung cho nguồn cung thiếu hụt của sản xuất trong nước chưa bảo đảm đúng tiến độ, kế hoạch đề ra. Theo kế hoạch sẽ thực hiện nhập khẩu 100.000 tấn thịt lợn trong Quý I, nhưng đến 27/3 mới chỉ thực hiện nhập khẩu được hơn 39.000 tấn.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương)

“Hiện mới có 15 doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn thực hiện cam kết giảm giá lợn hơi xuống 70.000 đồng/kg chỉ chiếm không quá 35% thị phần chăn nuôi trong nước. Như vậy, khoảng trên 65% thị phần còn lại thuộc về các doanh nghiệp không cam kết giảm giá, trong đó có nhiều cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ nằm rải rác khắp cả nước”, ông Tuấn cho biết.

Đặc biệt theo ông Tuấn, do thịt lợn qua quá trình chế biến từ 100 kg lợn hơi chỉ thu được 55 kg thịt lợn ăn được (gồm cả nạc và mỡ). Do đó, với giá lợn hơi 70.000 đồng/kg, sau khi giết mổ thì chi phí 1 kg thịt lợn thành phẩm (cả nạc và mỡ) sẽ thành 127.000 đồng/kg (không bao gồm chi phí tại các khâu trong chuỗi cung ứng).

“Như vậy, giá thịt lợn qua các công đoạn lưu thông và chế biến đến tay người tiêu dùng hiện nay theo đúng theo cơ chế thị trường, không phải do khâu trung gian đẩy giá lên cao”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước Hoàng Anh Tuấn giải thích: Từ sản xuất đến tiêu dùng ở hầu hết hệ thống phân phối các mặt hàng trong đó có mặt hàng thịt lợn đều tồn tại khâu trung gian là tất yếu để bảo đảm đưa hàng hóa đến tận tay người tiêu dùng.

Đối với mặt hàng thịt lợn, khâu trung gian có phần phức tạp hơn do mặt hàng thịt lợn cần qua các công đoạn sơ chế, chế biến đặc thù trước khi đến tay người tiêu dùng, đặc thù thói quen tiêu dùng thịt lợn nóng của người dân và việc tồn tại hệ thống lò giết mổ nhỏ lẻ, phân tán để cung cấp lợn thịt cho các chợ dân sinh.

Giá thịt lợn tăng dần theo 2 đường chính gồm: Một là chi phí tăng tại các khâu của chuỗi cung ứng và chi phí qua các công đoạn giết mổ. Qua mỗi giai đoạn của chuỗi cung ứng thì giá lợn hơi/thịt lợn sẽ tăng trung bình khoảng 8-10% (lấy lãi suất vay ngân hàng làm thước đo) do mỗi công đoạn của chuỗi cung ứng thì những đối tượng tham gia đều có chi phí sản xuất và lợi nhuận tương đương. Theo đó, từ doanh nghiệp chăn nuôi đến người tiêu dùng, giá lợn hơi từ 70.000 đồng/kg sẽ tăng lên khoảng 90.000-100.000 đồng/kg.

Thứ hai, giá trị thịt lợn thành phẩm các loại qua các giai đoạn giết mổ, pha lóc, từ 100 kg lợn hơi chỉ thu được 55 kg thịt lợn ăn được (gồm cả nạc và mỡ). Từ giá thành 70.000 đồng/kg lợn hơi, sau khi giết mổ thì chi phí 1 kg thịt lợn thành phẩm (cả nạc và mỡ) sẽ thành 127.000 đồng/kg.

Để tiếp tục hạ thấp giá thịt lợn thời gian tới, lãnh đạo Vụ Thị trường trong nước cho rằng, cần phải đảm bảo nguồn cung đáp ứng đủ nhu cầu thông qua thực hiện song song tái đàn theo hướng bền vững và nhập khẩu thịt lợn, đa dạng hóa nguồn cung thực phẩm. Các doanh nghiệp chăn nuôi cần tiếp tục giảm giá bán lợn hơi và tăng số lượng bán ra thị trường, vì với mức giá thành sản xuất như hiện nay thì giá bán lợn hơi 70.000 đồng/kg vẫn là quá cao.

Mặt khác, để giảm tối đa khâu trung gian cần tái cơ cấu mạnh mẽ hơn nữa ngành chăn nuôi theo hướng giảm số lượng cơ sở chăn nuôi và lò mổ nhỏ lẻ, chuyển sang chăn nuôi quy mô lớn và giết mổ tập trung, đồng thời phải nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm đối với mặt hàng thịt lợn. Cùng với đó, lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh lợn thịt và thịt lợn không rõ nguồn gốc; hạn chế tối đa việc thu mua, buôn bán, vận chuyển lợn sống và thịt lợn trái phép qua biên giới.

Minh Kiệt (Theo HHTH)