Giữa cái nắng gay gắt của vùng đất Krông Pa (Gia Lai), những miếng thịt bò đỏ au được xếp ngay ngắn trên giàn phơi. Chỉ sau một ngày đón nắng, bề mặt thịt se lại, bên trong vẫn giữ được độ mềm và vị ngọt tự nhiên. Từ điều kiện khí hậu tưởng chừng khắc nghiệt ấy, người dân nơi đây đã tạo nên bò một nắng – một đặc sản mang đậm hương vị đại ngàn và là sản phẩm OCOP tiêu biểu của Gia Lai.

Ít ai nghĩ rằng chính vùng đất được mệnh danh là “chảo lửa” của Tây Nguyên lại sở hữu lợi thế đặc biệt để làm nên món ăn nổi tiếng. Nắng Krông Pa không chỉ giúp thịt đạt độ khô vừa phải mà còn tạo nên hương vị đặc trưng khó lẫn với những sản phẩm cùng loại ở địa phương khác. Đây cũng là yếu tố góp phần đưa bò một nắng trở thành món quà được nhiều du khách lựa chọn sau mỗi chuyến đến Gia Lai.

Nắng làm nên hương vị

Để có một mẻ bò một nắng đạt chất lượng, khâu chọn nguyên liệu luôn được đặt lên hàng đầu. Thịt bò tươi được tuyển chọn kỹ, lọc bỏ gân cứng, cắt theo thớ rồi tẩm ướp với muối, sả, ớt, tỏi cùng các loại gia vị truyền thống. Sau thời gian thấm đều, thịt được đưa ra phơi dưới nắng tự nhiên.

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng chính công đoạn phơi nắng lại quyết định chất lượng sản phẩm. Phơi chưa đủ nắng, thịt dễ mềm và khó bảo quản; phơi quá lâu, thịt sẽ mất đi độ ngọt tự nhiên. Vì vậy, người làm nghề luôn phải căn thời tiết, nhiệt độ và thời gian để từng miếng thịt đạt độ se vừa đủ, giữ được màu sắc đẹp và hương vị đặc trưng.

Khi thưởng thức, bò một nắng thường được nướng trên than hồng. Lớp ngoài cháy xém nhẹ, dậy mùi thơm, trong khi phần thịt bên trong vẫn mềm và ngọt. Sau khi nướng, thịt được đập nhẹ cho tơi rồi xé thành từng sợi vừa ăn.

Đi cùng bò một nắng là muối kiến vàng – loại gia vị độc đáo của vùng đất Tây Nguyên. Kiến vàng và trứng kiến được chế biến cùng muối, ớt và một số gia vị khác, tạo nên vị mặn, cay xen lẫn chút chua thanh đặc trưng. Sự kết hợp giữa vị ngọt của thịt bò và hương vị riêng của muối kiến vàng đã tạo nên nét khác biệt, giúp bò một nắng trở thành món ăn khó quên đối với nhiều thực khách.

Từ đặc sản đến thương hiệu OCOP

Từ món ăn quen thuộc trong đời sống của người dân địa phương, bò một nắng ngày nay đã phát triển thành sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế. Nhiều cơ sở chế biến tại huyện Krông Pa đã đầu tư nhà xưởng, trang thiết bị, áp dụng quy trình sản xuất bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời sử dụng công nghệ hút chân không và truy xuất nguồn gốc để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã tạo thêm động lực để các cơ sở không ngừng cải tiến quy trình sản xuất, hoàn thiện bao bì và xây dựng thương hiệu. Đến nay, nhiều sản phẩm bò một nắng của Gia Lai đã được công nhận đạt chuẩn OCOP. Các chủ thể như Tuấn Hậu, Nguyệt Viên Food, Tý Vân, Mười Đức, Ama Châu... đã và đang góp phần gìn giữ hương vị truyền thống, đồng thời nâng cao giá trị đặc sản địa phương.

Để bảo vệ và phát triển thương hiệu chung, sản phẩm “Bò Krông Pa – Gia Lai” đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận, với UBND huyện Krông Pa là chủ sở hữu nhãn hiệu. Đây là cơ sở quan trọng để khẳng định nguồn gốc xuất xứ, nâng cao uy tín sản phẩm và tạo điều kiện cho các cơ sở đáp ứng quy định được sử dụng nhãn hiệu chứng nhận trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ngày nay, cùng với cà phê, hồ tiêu và nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng khác, bò một nắng đã trở thành một trong những đại diện tiêu biểu của ẩm thực Gia Lai. Không chỉ mang đến giá trị kinh tế cho người dân, sản phẩm còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất cao nguyên giàu bản sắc đến với du khách trong và ngoài nước.

Từ lợi thế của thiên nhiên, sự khéo léo của người làm nghề đến định hướng phát triển của Chương trình OCOP, bò một nắng Krông Pa đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Mỗi miếng bò không chỉ lưu giữ hương vị của nắng gió Tây Nguyên mà còn là minh chứng cho hành trình nâng tầm một đặc sản địa phương thành thương hiệu có giá trị, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.