Nhu cầu chuyển đổi số tại các chợ truyền thống

Theo Báo Quảng Ninh, hệ sinh thái thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh đang ngày càng hoàn thiện, đóng góp lớn vào việc mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế số toàn diện. Nếu như trước đây, thương mại điện tử chủ yếu được triển khai trong khối doanh nghiệp quy mô lớn, thì hiện nay Quảng Ninh đang hướng tới mục tiêu đưa thương mại điện tử trở thành công cụ kinh doanh phổ biến đối với cả hộ kinh doanh, hợp tác xã, làng nghề và các chủ thể OCOP. Sự thay đổi này phản ánh một tư duy kinh doanh mới, nhạy bén hơn với thời cuộc.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất trong quá trình này là việc thúc đẩy chuyển đổi số ngay tại các chợ truyền thống, nơi tập trung đông đảo tiểu thương, hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Giữa nhịp mua bán sôi động tại chợ Hạ Long I, nhiều tiểu thương đang từng bước thay đổi phương thức kinh doanh để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới. Khác với trước đây, khi khách hàng chủ yếu đến tận nơi lựa chọn sản phẩm, thì nay không ít đơn hàng đã được thực hiện thông qua điện thoại, mạng xã hội, hay các phiên livestream bán hàng trực tuyến.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, việc đưa sản phẩm lên các nền tảng số đang trở thành đòi hỏi bức thiết. Đối với nhiều tiểu thương, đây được xem là cơ hội lớn để mở rộng thị trường tiêu thụ trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Toàn tỉnh Quảng Ninh hiện có hàng trăm sản phẩm OCOP chất lượng cao, bao gồm nhiều sản phẩm đạt chuẩn quốc gia. Nếu chỉ phụ thuộc vào kênh bán hàng truyền thống, những sản phẩm đặc trưng này sẽ gặp giới hạn về mặt địa lý và khó tiếp cận khách hàng ở xa.

Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ, tham gia các sàn thương mại điện tử giúp các hộ sản xuất, kinh doanh chủ động tìm kiếm khách hàng tiềm năng trên cả nước, vượt qua rào cản không gian. Họ nhận ra rằng chuyển đổi số không làm mất đi bản sắc của chợ truyền thống, mà giúp các giá trị ấy được lan tỏa rộng hơn. Cộng hưởng với sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, khát khao mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua các nền tảng số ngày càng mãnh liệt. Từ những khó khăn gặp phải trong quá trình bán hàng trực tiếp, tiểu thương đã nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc làm quen với thương mại điện tử.

Chị Vũ Thị Hương, tiểu thương kinh doanh hải sản tại chợ Hạ Long I, chia sẻ: “Trước đây tôi chủ yếu bán cho khách du lịch, hoặc khách quen đến chợ. Hiện nay, khách hàng có xu hướng tìm kiếm và đặt mua hàng qua mạng rất nhiều, vì vậy tôi mong muốn được học cách livestream, đăng ký bán sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử  và sử dụng các nền tảng số để quảng bá hàng hóa. Khi sản phẩm được đưa lên môi trường trực tuyến, không chỉ khách trong tỉnh, mà khách hàng trên cả nước đều có thể tiếp cận, qua đó giúp mở rộng đầu ra và tăng doanh thu bán hàng”.

Giải pháp phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử

Để giải quyết triệt để bài toán mở rộng không gian phát triển, Quảng Ninh đã triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ và sáng tạo. Việc hình thành các mô hình hỗ trợ thiết thực đóng vai trò then chốt trong việc giúp người dân thay đổi tư duy. Tiêu biểu nhất là sáng kiến của Hội Doanh nghiệp phường Hồng Gai khi phối hợp cùng với chính quyền địa phương xây dựng mô hình “Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long I, Hợp tác xã Trải nghiệm đặc sản Quảng Ninh”. Điểm ưu việt lớn nhất của mô hình này chính là phương pháp đào tạo trực quan.

Các tiểu thương sẽ được những chuyên gia hướng dẫn trực tiếp từng kỹ năng nhỏ nhất như livestream, xây dựng nội dung quảng bá, đăng tải hàng hóa, sử dụng thanh toán điện tử và kết nối với các đơn vị vận chuyển hàng hóa ngay trên chiếc điện thoại thông minh đang sử dụng hàng ngày. Cách làm này không chỉ giúp người dân xóa bỏ rào cản về công nghệ mà còn tạo ra sự tự tin khi bước vào môi trường kinh doanh số. Cùng với đó, chính quyền các cấp luôn đồng hành, sát cánh cùng người dân, tháo gỡ từng nút thắt trong quá trình chuyển đổi số.

Song hành với việc đào tạo kỹ năng, hạ tầng logistics cũng được đặc biệt chú trọng đầu tư bài bản. Tỉnh đã tích cực kết nối với các đối tác lớn như Express, Viettel, VNPT để đảm bảo việc giao nhận diễn ra thông suốt, nhanh chóng, vươn tới tận các khu vực vùng sâu, vùng xa. Thanh toán không dùng tiền mặt qua mô hình “Chợ 4.0” cũng ghi nhận sự bứt phá đáng kinh ngạc. Hiện nay, một trăm phần trăm các chợ trên địa bàn đều có hộ kinh doanh chấp nhận thanh toán điện tử, với tỷ lệ bao phủ trung bình đạt mức rất cao.

Công tác quản lý nhà nước về thương mại điện tử được siết chặt nhằm tạo môi trường lành mạnh. Các lực lượng thường xuyên kiểm tra trên mạng để bảo vệ người tiêu dùng. Việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển và quản lý đã giúp hình thành hệ sinh thái ổn định, tạo niềm tin vững chắc. Những kết quả tích cực này được minh chứng rõ nét qua việc Quảng Ninh xuất sắc đứng thứ ba toàn quốc về Chỉ số BPI.

Đại diện Ban Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh khẳng định rõ: “Thương mại điện tử đang trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Quảng Ninh xác định phát triển thương mại điện tử  không chỉ là giải pháp mở rộng thị trường, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp và phát triển kinh tế số. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất nông sản trong tỉnh phát triển nền tảng quản lý bán hàng, marketing, logistics và tích hợp giải pháp thanh toán điện tử. Đồng thời, đẩy mạnh các chương trình đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP xây dựng gian hàng số, kết nối với các sàn TMĐT lớn và mở rộng các hoạt động xúc tiến thương mại trên môi trường số, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và mở rộng thị trường tiêu thụ”.