Tiềm năng du lịch tích hợp giữa rừng và biển cả

Việc sáp nhập tỉnh, thành đã mở ra một không gian phát triển mới cho vùng đất này, khi Gia Lai hiện không chỉ sở hữu biển mà còn có rừng, gắn liền với các hoạt động du lịch văn hóa đặc sắc. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai, Phạm Anh Tuấn, nhận định rằng du lịch biển lâu nay vẫn được du khách ưa thích, và Việt Nam có rất nhiều lợi thế để phát triển loại hình này. Tuy nhiên, trong tương lai gần, du lịch rừng sẽ mang lại giá trị cao nhờ sự khác biệt và chiều sâu văn hóa bản địa. Sức hấp dẫn thực sự của Gia Lai hiện nay không nằm ở sự tách biệt giữa rừng hay biển mà chính ở yếu tố tích hợp, tạo nên một hành trình đa trải nghiệm cho du khách.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, buổi sáng du khách có thể đắm mình trong làn nước xanh của Kỳ Co hay Eo Gió, và đến buổi chiều đã có thể thưởng lãm tiếng cồng chiêng vang vọng giữa rừng thông Đắk Đoa. Sự kết hợp giữa rừng và biển là yếu tố hiếm có mà chỉ Gia Lai mới sở hữu trọn vẹn, giúp làm phong phú sản phẩm du lịch đồng thời hóa giải bài toán mùa vụ vốn là điểm yếu của du lịch miền Trung. Dưới góc nhìn kinh tế học, PGS.TS Trần Đình Thiên cũng cho rằng bài toán phát triển du lịch Gia Lai hiện nay là sự tích hợp, chứ không phải phép cộng đơn thuần. Ông Thiên nhấn mạnh đây là sự cộng hưởng giá trị giữa linh hồn đại ngàn Tây Nguyên và hào khí đất võ trời văn của vùng đất Quy Nhơn.

Nếu biết cách triển khai, du lịch đúng tầm, trục kết nối biển và cao nguyên sẽ trở thành một điểm đến hấp dẫn đẳng cấp cao, thu hút khách du lịch toàn cầu. Đây là nơi những giá trị du lịch nghỉ dưỡng song hành với hoạt động trải nghiệm giàu bản sắc văn hóa, tạo nên dấu ấn riêng với mô hình một hành trình hai bản sắc. Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, Nguyễn Trùng Khánh, cho rằng Gia Lai cần tập trung vào hai trụ cột: nghỉ dưỡng biển cao cấp tại Quy Nhơn và trải nghiệm văn hóa đại ngàn tại Pleiku. Cơ quan quản lý cần biến những giá trị thô mộc, như văn hóa cồng chiêng hay các sản phẩm nông nghiệp, thành sản phẩm du lịch có khả năng quốc tế hóa mạnh mẽ.

Số liệu thực tế cho thấy sức hút của du lịch Gia Lai là không thể phủ nhận, khi trong năm 2025, địa phương đã đón khoảng 12,4 triệu lượt khách. Kết quả này giúp Gia Lai lọt vào nhóm 10 địa phương có lượt khách và doanh thu du lịch cao nhất cả nước, với những tín hiệu tăng trưởng rõ nét. Đáng chú ý, các khu nghỉ dưỡng ven biển ghi nhận lượng khách quốc tế, đặc biệt từ Hàn Quốc và khu vực Đông Bắc Á, tăng trưởng hơn 40%. Đây chính là những con số ấn tượng, cho thấy địa phương đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với dư địa khai thác còn rất lớn. Tuy nhiên, thực tế vận hành hạ tầng giao thông hiện nay vẫn bộc lộ những hạn chế, gây ảnh hưởng đến việc đón các dòng khách quốc tế.

Đường băng số 1 của sân bay Phù Cát hiện chưa đủ điều kiện kỹ thuật để đón các chuyến bay thuê chuyến quốc tế lớn, làm giảm sức cạnh tranh của vùng. Quy trình thủ tục tại cảng hàng không này cũng còn nhiều bất cập về hệ thống vận hành chuyên dụng cho khách ngoại quốc. Phó tổng giám đốc Bamboo Airways, Võ Huy Cường, nhận định rằng một sân bay muốn đón khách quốc tế không chỉ cần đường băng mà còn cần một luồng tuyến hành khách chuyên biệt. Hiện tại, cả hai sân bay của Gia Lai đều chưa có sự chuẩn bị đồng bộ về hệ thống phần mềm quản lý hay máy soi thân nhiệt để đón dòng khách lớn. Hệ thống giao thông đường bộ kết nối giữa biển Quy Nhơn và cao nguyên Pleiku cũng đang giống như một mạch máu chưa được lưu thông thông suốt.

Giải pháp đột phá hạ tầng và nâng tầm dịch vụ

Tuyến quốc lộ 19, dù chỉ dài khoảng 160 km, nhưng du khách hiện phải mất tới 3 giờ di chuyển do đường đang trong quá trình nâng cấp đồng bộ. Đối với khách du lịch cao cấp, thời gian ngồi xe kéo dài là trở ngại lớn, làm giảm đáng kể tính hấp dẫn của mô hình “sáng tắm biển, chiều ngủ rừng”. Bên cạnh đó, tính kết nối nội vùng giữa các điểm du lịch nổi tiếng như Chư Đăng Ya hay các bản làng vẫn còn gặp nhiều khó khăn về hạ tầng giao thông. Hệ thống dịch vụ phục vụ du lịch tại Pleiku hiện cũng đang khát các khách sạn và khu nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của khách ngoại quốc. PGS.TS Trần Đình Thiên ví von rằng du lịch nơi đây vẫn còn tình trạng “chưa sẵn tổ cho đại bàng về cư trú và phát triển lâu dài”.

Nếu không có những dự án lớn lấp đầy khoảng trống này, Gia Lai sẽ chỉ mãi là điểm dừng chân ngắn ngày trong mắt khách du lịch toàn cầu. Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Vũ Thế Bình, lưu ý rằng chi tiêu mua sắm của khách đến Gia Lai hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng chi phí tour. Trong khi đó, con số này ở các nước lân cận thường đạt mức từ 40% đến 50%, cho thấy sự thiếu vắng các khu mua sắm và trung tâm giải trí đêm. Để kích hoạt du lịch Gia Lai bứt tốc, các chuyên gia đều cùng nhận định rằng ngành hàng không phải đi trước để mở đường cho các dịch vụ khác. Nhà sáng lập Tập đoàn FLC, Trịnh Văn Quyết, ví von rằng hàng không và du lịch nghỉ dưỡng phải quấn quýt như “đôi tình nhân” để cùng nhau phát triển bền vững.

Hàng không mang khách đến nhanh nhất thì hệ sinh thái nghỉ dưỡng đồng bộ chính là sợi dây quan trọng để giữ chân du khách ở lại lâu hơn. Triết lý phát triển cần hướng đến việc để du khách chơi golf, dự hội nghị hay khám phá văn hóa cao nguyên, thay vì chỉ đến tắm biển rồi về ngay. Việc xây dựng các quần thể đồng bộ sẽ phục vụ mọi nhu cầu của khách hàng trong một hành trình duy nhất, mang lại lợi ích kinh tế cao cho địa phương. Theo đề xuất của ông Võ Huy Cường, hai sân bay của Gia Lai cần được quy hoạch như hai nhà ga của một “siêu sân bay” với đường cất hạ cánh song song. Khi các tuyến cao tốc hoàn thiện, việc di chuyển giữa hai điểm này chỉ mất hơn một tiếng rưỡi, tương đương việc đi lại giữa các ga quốc tế.

Một giải pháp sáng tạo khác từ PGS.TS Nguyễn Thiện Tống là việc sử dụng máy bay nhỏ dưới 19 chỗ để làm taxi hàng không phục vụ du lịch trên không. Du khách sẽ có cơ hội bay lượn trên miệng núi lửa Chư Đăng Ya hoặc ngắm nhìn vẻ đẹp của Biển Hồ từ trên cao bằng loại hình dịch vụ hạng sang. Song song với việc gỡ nút thắt hàng không, chính quyền địa phương cũng đưa ra những cam kết mạnh mẽ trong việc “dọn tổ” để đón các nhà đầu tư lớn. Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai, Nguyễn Hữu Quế, khẳng định tỉnh sẽ luôn ổn định chính sách, minh bạch thủ tục và đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp. Gia Lai cam kết giải quyết nhanh chóng các vướng mắc và tạo môi trường kinh doanh công bằng, bình đẳng cho các đơn v.

Tỉnh cũng đang phối hợp cùng các hiệp hội để đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, giúp người dân bản địa trở thành những nhân viên dịch vụ chuyên nghiệp. Những người con của đại ngàn sẽ giữ được nét thô mộc chân thật vốn là đặc sản thu hút khách du lịch, nhưng vẫn đảm bảo sự chuyên nghiệp trong phục vụ. Dự án Đắk Đoa với tổng mức đầu tư 8.267 tỷ đồng là minh chứng cho việc chính quyền “nói đi đôi với làm” khi hoàn tất thủ tục chỉ trong hai tháng.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, bà Hương Trần Kiều Dung, Phó chủ tịch thường trực Tập đoàn FLC, khẳng định với sự hỗ trợ đồng hành của chính quyền tỉnh, các doanh nghiệp sẽ nỗ lực nắm bắt, đầu tư, cùng chung tay phát triển du lịch địa phương. "Quần thể nghỉ dưỡng và sân golf 36 hố tại Đắk Đoa không chỉ là một dự án bất động sản đơn thuần, mà là một mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện hệ sinh thái du lịch cao nguyên", bà Dung nói.