Chuyển đổi kê khai thuế: Thay đổi lớn từ thực tiễn hộ kinh doanh

Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế đang đặt ra yêu cầu thay đổi không nhỏ đối với hộ kinh doanh. Từ cơ chế nộp thuế dựa trên ước tính, các hộ phải chuyển sang phương thức “tự khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm”, đồng thời làm quen với các công cụ công nghệ trong quản lý và kê khai thuế.

Thực tế cho thấy, nhiều hộ kinh doanh đã chủ động thích ứng với sự thay đổi này. Anh Trương Văn Trung, chủ hộ kinh doanh “Trung ô tô” cho biết, từ tháng 11-2025, anh thực hiện nộp thuế khoán và hiện đang chuyển sang kê khai điện tử. Những băn khoăn ban đầu đã được cơ quan Thuế Hà Nội giải đáp cụ thể. Để đáp ứng yêu cầu mới, từ cuối năm 2025, anh đã cử bộ phận kế toán đi học, tìm hiểu phần mềm, đến nay việc kê khai được thực hiện thuận lợi.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội, quá trình chuyển đổi cũng ghi nhận không ít khó khăn, đặc biệt đối với nhóm hộ kinh doanh nhỏ lẻ, người lớn tuổi, ít tiếp cận công nghệ. Việc chuyển sang cơ chế tự kê khai đòi hỏi các hộ phải sử dụng phần mềm khai thuế điện tử để giao dịch với cơ quan thuế. Đồng thời, với những hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên, yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng, phần mềm kế toán cũng là thách thức đáng kể.

Đồng hành để không ai bị bỏ lại phía sau

Nhận thức rõ những khó khăn trong quá trình chuyển đổi, cơ quan Thuế Hà Nội xác định cần triển khai các giải pháp hỗ trợ cụ thể, thiết thực. Không dừng ở tuyên truyền, ngành thuế hướng tới phương thức “cầm tay chỉ việc”, “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giúp hộ kinh doanh tiếp cận và làm quen với quy định mới.

Theo ông Nguyễn Tiến Minh, mục tiêu của việc hỗ trợ không chỉ là giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, mà còn để họ hiểu rằng chuyển đổi không làm gia tăng gánh nặng chi phí, mà là bước đi cần thiết để hướng tới quản trị minh bạch, lành mạnh và bền vững hơn.

Bước sang năm 2026, khi chính sách chính thức có hiệu lực, phần lớn hộ kinh doanh đã nắm được quy định, chủ động xác định ngưỡng doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế. Để tiếp tục đồng hành, cơ quan thuế thành phố cùng 25 đơn vị thuế cơ sở đã đồng loạt tổ chức chương trình “Tháng cao điểm đồng hành, hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện đúng quy định về thuế”, diễn ra từ ngày 10-3 đến 4-5.

Với tinh thần “đi tận nơi, gặp tận người, hướng dẫn tận việc”, chương trình tập trung hỗ trợ hộ kinh doanh nắm bắt kịp thời quy định pháp luật, hạn chế rủi ro sai sót trong kỳ kê khai đầu tiên, đồng thời tạo tâm thế yên tâm cho người dân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế

Đáng chú ý, đánh giá về quá trình này, bà Nguyễn Thị Cúc cho rằng Hà Nội đã có sự chuẩn bị và vào cuộc rất quyết liệt. Theo bà, trước năm 2026, cơ quan thuế có khoảng 60 ngày để chuẩn bị, nhưng đến thời điểm triển khai kỳ kê khai đầu tiên vào tháng 4-2026, thành phố chỉ có khoảng 15 ngày để thực hiện chuyển đổi.

Khoảng thời gian ngắn nhưng Hà Nội vẫn triển khai đồng bộ cho thấy quyết tâm rất cao trong tổ chức thực hiện”, bà Nguyễn Thị Cúc nhận định, đồng thời đánh giá đây là bước chuyển quan trọng nhằm đưa hoạt động của hộ kinh doanh dần đi vào nền nếp, minh bạch hơn.

Các chương trình hỗ trợ hộ kinh doanh được triển khai đồng bộ thể hiện quyết tâm của ngành Thuế Thủ đô trong việc đổi mới phương thức phục vụ người nộp thuế, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người nộp thuế làm trung tâm, từ đó góp phần thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh, bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Thủ đô và cả nước.

Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội