Theo tuyên bố được công bố hôm thứ Hai, các bộ trưởng năng lượng và tài chính của G7 cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ tác động của cuộc chiến tại Iran đối với thị trường năng lượng và hàng hóa, lạm phát cũng như ổn định kinh tế nói chung, đồng thời sẵn sàng thực hiện “mọi biện pháp cần thiết” để bảo đảm an ninh và ổn định của thị trường năng lượng.

“Tôi sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết trong sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác, bao gồm cả việc duy trì ổn định và an ninh của thị trường năng lượng. Chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của hành động phối hợp quốc tế nhằm giảm thiểu các tác động lan tỏa và bảo vệ ổn định kinh tế vĩ mô”, tuyên bố nêu rõ.

Mặc dù lãnh đạo G7 hiện chưa thống nhất về bất kỳ bước đi cụ thể nào - chẳng hạn như tiếp tục xả thêm dự trữ dầu - nhưng các cuộc thảo luận hôm nay sẽ mở đường cho cuộc đánh giá của các bộ trưởng năng lượng châu Âu vào ngày thứ Ba.

Các bộ trưởng sẽ rà soát tình hình an ninh năng lượng và mức cung trên toàn EU, trong bối cảnh khối này đang gấp rút kiểm soát một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mà theo ông Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), có nhiều nét gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng của thập niên 1970.

IEA trước đó đã phối hợp xả 400 triệu thùng dầu vào ngày 11/3 nhằm bù đắp phần thiếu hụt do eo biển Hormuz bị phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhưng chừng đó vẫn không đủ để kiềm chế đà tăng mạnh của giá dầu. Các chuyên gia kỹ thuật của EU trong lĩnh vực dầu khí đã thường xuyên họp để đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình hình.

Ủy ban châu Âu cho rằng hiện tại khối này chủ yếu đang phải đối mặt với biến động giá cả. Tuy nhiên, cuộc họp với các bộ trưởng năng lượng vào thứ Ba nhằm kiểm kê lại mức dự trữ hiện có trong bối cảnh bất định ngày càng gia tăng, khi các tàu chở LNG đang trên đường tới châu Âu đã bị chuyển hướng sang châu Á do giá cao hơn.

Đà tăng đột ngột của giá dầu và khí tự nhiên đã gây chấn động thị trường, đẩy giá dầu Brent lên 119 USD/thùng, so với khoảng 70 USD trước khi chiến sự nổ ra. Các nhà phân tích cho rằng giá dầu có thể vọt lên 200 USD trong các kịch bản khó lường của cuộc xung đột.

Đối với khí tự nhiên, các nhà phân tích dự báo giá có thể tăng trở lại mức của cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi EU bất ngờ mất từ 44% đến 45% lượng nhập khẩu từ Nga sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Cuộc họp trực tuyến này diễn ra một ngày trước khi các bộ trưởng năng lượng EU dự kiến thảo luận về an ninh nguồn cung.

Các nước G7 đang gia tăng số lượng các cuộc họp khẩn cấp trong nỗ lực xử lý các hệ lụy kinh tế toàn cầu từ cuộc chiến tại Iran, vốn vừa bước sang tháng thứ hai.

Những dấu hiệu áp lực lạm phát và chi phí đi vay tăng vọt hiện khiến cuộc khủng hoảng đang hình thành trở nên khó có thể phớt lờ đối với G7. Trong bối cảnh giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh, giới chức hiện lo ngại rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu khi các mặt hàng chủ chốt, bao gồm phân bón, đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trọng yếu gần như đã bị đóng lại kể từ khi xung đột bùng phát.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai tuyên bố rằng các cuộc đàm phán với Tehran đang đạt được “tiến triển lớn”. Tuy nhiên, ông cũng đe dọa tấn công các nhà máy điện, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, và có thể cả các nhà máy khử muối của Iran nếu một thỏa thuận không sớm được đạt được - những động thái có thể càng làm gia tăng hoạt động đầu cơ trên thị trường toàn cầu.

Trong lúc này, nhóm G7 đã nhất trí bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, nhưng chỉ sau khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran kết thúc.

Hôm thứ Hai, Ủy viên Năng lượng châu Âu Dan Jørgensen kêu gọi triển khai các biện pháp có trọng tâm, phù hợp với chiến lược dài hạn, bao gồm cắt giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh sản xuất năng lượng tái tạo và xây dựng liên minh năng lượng, theo nội dung ông đăng trên nền tảng X.

Ông Jørgensen cho rằng EU “phải tăng tốc hơn nữa trên con đường hướng tới độc lập năng lượng” bằng cách nâng cấp hạ tầng lưới điện - yếu tố then chốt để tối ưu hóa dòng điện từ năng lượng tái tạo và tránh tình trạng tắc nghẽn, cắt giảm công suất trên lưới.

Vị Ủy viên người Đan Mạch đã kêu gọi các nghị sĩ Nghị viện châu Âu vào ngày 25/3 ủng hộ một “thỏa thuận nhanh chóng và tham vọng” nhằm thúc đẩy xây dựng hạ tầng và kết nối liên thông - những yếu tố đang “rất cấp thiết”.

Trong khi đó, một số quốc gia châu Âu đã bắt đầu áp dụng các biện pháp ở cấp quốc gia để ứng phó với khủng hoảng.

Ba Lan sẽ áp dụng cơ chế trần giá nhiên liệu từ ngày thứ Ba, Bộ trưởng Năng lượng Miłosz Motyka thông báo hôm thứ Hai. Động thái này nối tiếp các bước đi tương tự của Hungary và Croatia, hai nước đã áp dụng trần giá từ đầu tháng 3.