FDI thế hệ mới: Từ “trải thảm đỏ” đến nâng chuẩn nền kinh tế
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng khốc liệt, Việt Nam đang chuyển hướng chiến lược từ thu hút FDI bằng chi phí thấp sang nâng cao năng lực nội tại và chất lượng liên kết. Diễn đàn FDI Connect 2026 đặt trọng tâm vào việc định vị lại vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chiều 24/4, tại Bắc Ninh, Diễn đàn “Kết nối FDI – FDI Connect 2026” với chủ đề “Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức đã thu hút sự tham gia của lãnh đạo bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế.
Chuyển trọng tâm sang nâng chất FDI. Không còn dừng ở hoạt động xúc tiến đầu tư truyền thống, diễn đàn được xác định là không gian đối thoại chiến lược, nơi các chủ thể trong nền kinh tế cùng nhìn nhận lại vai trò của FDI trong giai đoạn mới. Trọng tâm không chỉ là thu hút dòng vốn, mà là nâng cao năng lực nội sinh để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng cho rằng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở chi phí thấp mà chuyển sang các yếu tố như khả năng thích ứng, minh bạch và phát triển bền vững.
Theo đó, để đón dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận, tập trung nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Đây là điều kiện tiên quyết để tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu – phát triển và đổi mới sáng tạo.
Liên kết yếu – “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Một trong những hạn chế lớn hiện nay là mức độ liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa còn thấp. Tỷ lệ nội địa hóa chưa cao, số doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng với vai trò nhà cung ứng cấp 1 vẫn còn hạn chế.
Diễn đàn vì vậy hướng tới thúc đẩy kết nối đa chiều giữa doanh nghiệp – nhà đầu tư – địa phương – cơ quan quản lý, đồng thời nhận diện và tháo gỡ các rào cản về thể chế, hạ tầng và thủ tục hành chính.
Ở góc độ địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn cho biết, từ một tỉnh thuần nông, Bắc Ninh đã vươn lên trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử. Năm 2025, địa phương đạt tăng trưởng 10,27%, kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 182 tỷ USD và thu hút 18,6 tỷ USD vốn đầu tư.
Trong thời gian tới, Bắc Ninh định hướng thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng lan tỏa, đồng thời chuyển sang mô hình thu hút dựa trên chất lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Doanh nghiệp quốc tế “chọn lọc” hơn khi đầu tư. Từ phía nhà đầu tư nước ngoài, ông Kim In Woo nhận định môi trường đầu tư đã thay đổi đáng kể. Các doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm đến chi phí, mà chuyển sang đánh giá cao năng lực công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng kết nối và tính ổn định của chính sách.
Số liệu cho thấy, năm 2025 kim ngạch thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đạt 94,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đã vượt 95 tỷ USD với hơn 10.400 dự án.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nếu tiếp tục phụ thuộc vào mô hình gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó duy trì lợi thế dài hạn. Bài toán đặt ra là nâng cao năng lực sản xuất, quản trị chất lượng, phát triển nguồn nhân lực và hoàn thiện môi trường pháp lý theo hướng ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo.
Từ đó, Việt Nam không chỉ là điểm đến của dòng vốn FDI, mà còn từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu với vai trò cao hơn.