Đem củ dại vỏ ngoài đen xì, bên trong đỏ thẫm về làm nộm với thịt lợn rừng cho ra đặc sản cực ngon, cực lạ
Củ nâu trước kia vốn được biết đến bởi công dụng nhuộm vải, nhiều người thường nghĩ chúng không ăn được. Thế nhưng, người Mường ở vùng cao Thanh Sơn (Phú Thọ) lại đem củ nâu chế biến thành món đặc sản thịt nộm nâu vừa ngon, vừa lạ và mang nét đặc trưng riêng biệt.
Củ nâu thuộc loại thực vật dây leo, dưới gốc có nhiều gai, phần trên nhẵn. Vỏ ngoài màu nâu đen và sần sùi, thịt bên trong có màu đỏ. Vì có nhựa màu đỏ đặc trưng nên trước kia thường được dùng để nhuộm vải. Thế nhưng người dân nơi đây lại sáng tạo và đem chúng để chế biến thành món đặc sản thịt nộm nâu cực ngon.
![]() |
| Củ nâu |
Để món ăn ngon, thịt lợn phải là thịt lấy từ những con lợn rừng nuôi thả rông, phần ngon nhất là thịt nạc mông kèm theo một chút thịt ba chỉ.
Củ nâu có hai loại là vàng và đỏ, tuy nhiên đồng bào chọn loại nâu già màu đỏ thẫm vì ăn ngon và màu sắc dẫn hơn. Rồi chuẩn bị thêm các loại lá và gia vị phụ như: Lá chanh, lá mơ, lá nhội, mẻ, muối, mì chính, hạt dổi, tỏi...
Khi sơ chế, đem thịt lợn thái thành từng miếng dày khoảng 3 - 4cm, dài 10cm, rửa sạch sau đó xiên hoặc cho vào kẹp rồi nướng qua than hồng. Khi nướng phải để cho bì lợn khô và hơi cháy, thịt xém lửa sau đó mới đem thái mỏng.
Củ nâu đem về gọt vỏ, rửa sạch rồi giã nhuyễn cho vào bát. Lá chanh rửa sạch thái thật mỏng, hạt dổi nướng thơm giã hoặc xay nhỏ, tỏi bóc vỏ và giã nhuyễn hoặc băm nhỏ; các loại lá sung, mơ, nhội rửa sạch.
![]() |
| Trộn thật đều để ngấm gia vị |
Trộn đều thịt lợn cùng các loại gia vị như bột canh, bột ngọt, hạt dổi, lá chanh, tỏi vào ướp chung trong khoảng từ 10 - 15 phút cho ngấm đều.
Sau cùng mới cho củ nâu vào, lưu ý lượng nâu phải vừa với thịt, nếu quá ít sẽ không lên màu, nếu quá nhiều sẽ bị chát và không ngon. Rồi trộn đều để tất cả cho hòa quyện, ngấm vào nhau.
Món ăn hoàn thành sẽ được bày lên mâm có lót lá chuối, bày theo hình tròn cùng các loại thức ăn chế biến từ thịt lợn như: Lòng, tim, gan lợn đã luộc chín, thịt nướng, thịt luộn, chả lá bưởi...
Món thịt nộm nâu thường được chấm với mẻ, cuốn thịt với lá sung, lá mơ, lá nhội ...
![]() |
| Khi ăn được bày lên mâm theo hình tròn cùng nhiều loại thịt khác |
Cuốn một miếng vừa ăn, chấm vào bát mẻ còn hơi nóng sẽ cảm nhận được vị ngọt từ thịt, vị chát nhẹ của củ nâu cùng vị chua của mẻ, tạo nên hương vị thơm bùi, béo ngậy mang nét đặc trưng riêng biệt, hấp dẫn của món ăn.
Xem thêm:











