Đề xuất sử dụng quỹ bình ổn khi giá xăng dầu tăng từ 20% trở lên
Bộ Công Thương đang tiến hành lấy ý kiến góp ý cho hồ sơ dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định kinh doanh xăng dầu. Đáng chú ý, dự thảo lần này đã bổ sung các quy định cụ thể về cơ chế bình ổn giá đối với các mặt hàng xăng, xăng sinh học và dầu diesel, nhằm ứng phó với các biến động bất thường của thị trường.
Theo nội dung dự thảo, việc triển khai bình ổn giá xăng dầu sẽ được thực hiện trong trường hợp giá bán lẻ trong nước có sự biến động lớn, tăng liên tiếp trong vòng 1 tháng với biên độ mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên. Đây được xem là ngưỡng có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến việc kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.
Về quy trình thực hiện, Bộ Công Thương sẽ đóng vai trò chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan để thu thập, phân tích và đánh giá các yếu tố như: cung cầu, giá thế giới, giá cơ sở, tồn kho và tình hình sản xuất - nhập khẩu trong các khoảng thời gian nhất định (từ 1 đến 3 tháng). Sau khi đánh giá mức độ tác động đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, báo cáo bình ổn giá sẽ được gửi về Bộ Tài chính để tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định chủ trương.
Liên quan đến thực tế điều hành, dù giá xăng dầu trong nước thời gian qua liên tục được điều chỉnh tăng mạnh, cơ quan quản lý vẫn tiếp tục không thực hiện trích lập hay chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá (BOG) đối với các mặt hàng. Điều này khiến dư luận băn khoăn khi số liệu cập nhật từ Bộ Công Thương đầu năm 2026 cho thấy, số dư Quỹ BOG tính đến hết ngày 30/9/2025 vẫn còn tới 5.617 tỷ đồng.
Giải đáp vấn đề này, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, mọi quyết định liên quan đến việc sử dụng Quỹ BOG đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Giá và báo cáo Chính phủ phê duyệt. Việc bình ổn giá sẽ luôn dựa trên các nguyên tắc tại Luật Giá, Nghị quyết của Chính phủ và các văn bản pháp luật hiện hành.
Song song với cơ chế sử dụng quỹ, dự thảo Thông tư lần 3 cũng đề xuất các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối thực hiện việc công bố, điều chỉnh giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình (riêng dầu mazut là giá bán buôn). Các đơn vị này có trách nhiệm kê khai giá theo mẫu quy định và gửi về Bộ Công Thương cùng UBND cấp tỉnh thông qua ứng dụng, phần mềm quản lý chuyên dụng.
Ngoài ra, đối với các thương nhân bán lẻ không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối, việc công bố và điều chỉnh giá sẽ được thực hiện trực tiếp tại cửa hàng bán lẻ của đơn vị đó. Các thương nhân cũng được yêu cầu phải thông báo về phương pháp, nguyên tắc tính giá và công bố giá cho cơ quan quản lý trước khi chính thức áp dụng, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Dựa trên chủ trương chung từ Chính phủ, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chủ trì triển khai và hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố thực hiện đồng bộ các biện pháp bình ổn giá nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định thị trường.
