Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), trong đó đáng chú ý là nhiều đề xuất mới liên quan đến Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo dự thảo, các quy định hiện hành sẽ được sửa đổi theo hướng cụ thể và đầy đủ hơn về địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, cơ chế tài chính, nguồn vốn hoạt động, xử lý rủi ro cũng như nguyên tắc bảo lãnh vô điều kiện. Đây được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh nhu cầu tiếp cận vốn của doanh nghiệp ngày càng lớn.

Bộ Tài chính cũng đề xuất luật hóa đầy đủ các chức năng đã được giao cho Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị quyết số 198/2025/QH15, đồng thời bổ sung cơ chế tái bảo lãnh. Theo đó, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tái bảo lãnh tối đa 70% nghĩa vụ bảo lãnh của các quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương, góp phần chia sẻ rủi ro và thúc đẩy dòng vốn tín dụng đến khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đối với Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo xác định đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do UBND các tỉnh, thành phố thành lập và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận.

Quỹ sẽ thực hiện cấp bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua nhiều hình thức đánh giá như tài sản bảo đảm, phương án sản xuất kinh doanh khả thi, dữ liệu dòng tiền, chuỗi giá trị hoặc xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp. Dự thảo cũng mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm, bao gồm cả động sản, tài sản vô hình và tài sản hình thành trong tương lai.

Ngoài chức năng bảo lãnh tín dụng, quỹ còn được tiếp nhận và quản lý các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, tổ chức tài trợ trong và ngoài nước; được phát hành trái phiếu có bảo lãnh của chính quyền địa phương và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định.

Dự thảo nhấn mạnh quỹ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết và không được từ chối bảo lãnh đối với doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Về nguồn vốn hoạt động, quỹ được hình thành từ vốn điều lệ do ngân sách địa phương cấp, vốn đóng góp của tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, cùng các nguồn tài trợ, viện trợ và huy động hợp pháp khác. Đồng thời, quỹ được chính quyền địa phương bảo đảm khả năng thanh toán.

Đối với Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo quy định đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do Chính phủ thành lập và hoạt động không vì lợi nhuận.

Quỹ này sẽ thực hiện nhiều chức năng hỗ trợ doanh nghiệp như cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, tài trợ vốn cho dự án khởi nghiệp sáng tạo, đầu tư vào các quỹ đầu tư địa phương hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân nhằm tăng nguồn cung vốn cho hệ sinh thái khởi nghiệp.

Ngoài ra, quỹ còn có nhiệm vụ tiếp nhận và quản lý các nguồn vốn vay, tài trợ, viện trợ và ủy thác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo dự thảo, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính phủ bảo đảm khả năng thanh toán và được áp dụng cơ chế quản lý rủi ro theo nguyên tắc chấp nhận rủi ro có kiểm soát, bảo đảm minh bạch và an toàn tài chính.

Đối với cơ chế tái bảo lãnh, Bộ Tài chính đề xuất thực hiện trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa ngân hàng thương mại, quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dự thảo cũng nêu rõ không thực hiện bảo lãnh hoặc tái bảo lãnh toàn bộ rủi ro của khoản vay, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

Hiện Bộ Tài chính đang tiếp tục lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo luật trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ trước khi hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền xem xét.