Tiếp tục chương trình Kỳ họp, sáng 3/8, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra đối với hai dự án luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan và Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 cùng Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo luật gồm 4 điều, sửa đổi và bổ sung 15 điều nhằm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới sau khi sắp xếp các cơ quan nhà nước.

Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định giao Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết thủ tục và công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thông qua dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh. Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xử lý hàng hóa gây ô nhiễm môi trường theo hướng doanh nghiệp kinh doanh kho bãi, cảng chịu trách nhiệm tổ chức tiêu hủy trong trường hợp không xác định được chủ phương tiện vận tải hoặc người được ủy quyền.

Cơ quan Hải quan sẽ thực hiện chức năng giám sát quá trình tiêu hủy nhằm bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất bãi bỏ một số quy định liên quan đến kho bảo thuế và điều chỉnh, cắt giảm một số nội dung về tổ chức, nhiệm vụ của hệ thống hải quan để phù hợp với mô hình quản lý mới.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đồng thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong thực tiễn quản lý hải quan.

Ủy ban cũng đồng tình với định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường chuyển đổi số, quản lý trên cơ sở dữ liệu và áp dụng phương thức quản lý rủi ro thay cho cách thức quản lý truyền thống. Đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Về yêu cầu xác thực định danh điện tử đối với tổ chức, cá nhân mua bán hàng hóa xuyên biên giới qua nền tảng thương mại điện tử, đa số ý kiến thống nhất với quy định này, đồng thời đề xuất việc xác thực chỉ thực hiện một lần cho mỗi tài khoản và được sử dụng thống nhất trong các giao dịch tiếp theo để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với quy định về kiểm định hải quan, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản đồng thuận với việc bổ sung cơ chế này, song đề nghị quy định rõ các căn cứ xác định hàng hóa phải kiểm định cũng như trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc xem xét, tổng hợp kết quả đánh giá trước khi ban hành kết luận cuối cùng.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, Chính phủ cho biết việc sửa đổi nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Dự thảo luật gồm 5 điều và một phụ lục, trong đó thay thế toàn bộ danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện hành bằng danh mục mới theo hướng tinh gọn hơn.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ cơ sở, tính hợp lý và hiệu quả thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo Ủy ban, mục tiêu giảm tối thiểu 30% số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần hướng đến cải thiện thực chất môi trường đầu tư, giảm chi phí cho doanh nghiệp thay vì chỉ đáp ứng yêu cầu về số lượng. Do phạm vi tác động của dự án luật khá rộng, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tổng hợp đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hệ thống văn bản hướng dẫn để bảo đảm việc triển khai được thống nhất ngay sau khi luật có hiệu lực.

Về định hướng quản lý, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm tạo môi trường đầu tư minh bạch và thông thoáng hơn. Tuy nhiên, đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng trước khi cắt giảm điều kiện kinh doanh. Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên được thực hiện khi đã bảo đảm tính khả thi của cơ chế quản lý thay thế, tránh phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn cho xã hội.