Trong cuộc gặp với Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tại Bắc Kinh mới đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dùng những từ ngữ gay gắt nhất từ trước đến nay để mô tả trạng thái của nền kinh tế và chính trị toàn cầu.

Ông Tập nhận định trật tự quốc tế đang "rơi vào tình trạng hỗn loạn". Đáng chú ý, thuật ngữ mà nhà lãnh đạo Trung Quốc sử dụng không chỉ ám chỉ sự lộn xộn về mặt địa chính trị, mà còn hàm ý về một sự "suy đồi đạo đức" trên quy mô toàn cầu.

Tại Bắc Kinh, hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Tây Ban Nha đã cam kết thắt chặt quan hệ song phương, đồng thời kêu gọi thiết lập một mặt trận chung để bảo vệ chủ nghĩa đa phương.

Giới quan sát nhận định đây là tín hiệu trực diện gửi tới Washington. Bắc Kinh đang bày tỏ rõ ý định lấp đầy khoảng trống quyền lực khi Mỹ dần chuyển sang vị thế đơn phương hơn trên trường quốc tế.

Kịch bản dầu 150 USD và bóng ma suy thoái

Nỗi lo của ông Tập Cận Bình đang được chia sẻ bởi những nhân vật quyền lực nhất giới tài chính. Larry Fink, CEO của BlackRock, cũng vừa đưa ra một dự báo đầy u ám.

Ông Fink nhận định tương lai kinh tế thế giới đang bị đặt lên bàn cân theo diễn biến cuộc chiến tại Iran. Ở kịch bản lạc quan, nếu xung đột sớm chấm dứt và Iran tái hòa nhập thị trường, giá dầu có thể hạ nhiệt về mốc 40 USD/thùng. Ngược lại, nếu chiến tranh kéo dài gây đứt gãy nguồn cung trong nhiều năm, giá dầu được dự báo sẽ vọt lên ngưỡng 150 USD/thùng, đẩy kinh tế toàn cầu vào kịch bản tồi tệ nhất.

"Nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, chúng ta sẽ đối mặt với suy thoái toàn cầu", CEO BlackRock khẳng định.

Hiện tại, "yết hầu" của ngành năng lượng là eo biển Hormuz đang bị thắt chặt. Với khoảng 20 triệu thùng dầu (chiếm 20% nguồn cung thế giới) lưu thông qua đây mỗi ngày, việc rải mìn và gián đoạn vận tải đã đẩy chi phí qua lại lên cao. Hệ quả không chỉ dừng lại ở năng lượng mà còn lan sang giá phân bón, chi phí nông nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu.

IMF hạ dự báo tăng trưởng

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng vừa có động thái tương tự. Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026, tổ chức này đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống còn 3,1%.

Bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành IMF, cho biết nếu không có xung đột Iran, quỹ này vốn đã chuẩn bị nâng mức dự báo. Trong kịch bản tiêu cực, tăng trưởng có thể chỉ còn 2% – ngưỡng chính thức của một cuộc suy thoái toàn cầu. Nhóm các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển được dự báo sẽ là những đối tượng chịu tổn thương sâu sắc nhất.

Nghịch lý từ nền kinh tế Mỹ

Trái ngược hoàn toàn với những dự báo bi quan, nền kinh tế Mỹ vẫn đang cho thấy sức mạnh khó tin. Chỉ số S&P 500 gần đây đã xóa sạch mọi đà giảm kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra.

Nhà kinh tế học Scott Sumner cho rằng các chuyên gia thường có xu hướng "phóng đại" nguy cơ suy thoái. Ông dẫn chứng từ năm 1983 đến nay, Mỹ chỉ trải qua 4 đợt suy thoái, ít hơn rất nhiều so với giai đoạn đầu thế kỷ 20. Đồng quan điểm, Tyler Goodspeed – Kinh tế trưởng của Exxon Mobil – nhận định Mỹ đã thực hiện thành công cú "hạ cánh mềm": hạ nhiệt lạm phát nhưng không làm sụp đổ tăng trưởng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo không nên quá chủ quan. Dù kinh tế Mỹ đang đứng vững, nhưng trước mắt thế giới vẫn là một cuộc "chiến tranh nóng" tại vịnh Ba Tư, hệ thống thương mại rạn nứt và những cảnh báo về sự sụp đổ trật tự từ Trung Quốc. "Sói đã đến rất gần cửa nhà", trích nhận định của các chuyên gia về tình hình hiện tại.