Ngày 16/5/2026 (tức ngày 30/3 năm Bính Ngọ), tại Khu di tích Bến phà Gianh, Tập đoàn Sơn Hải đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ và những người tử nạn qua các thời kỳ lịch sử của dân tộc.

Hoạt động diễn ra trong không khí trang nghiêm, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công lao của các thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chủ tịch Tập đoàn Sơn Hải - ông Nguyễn Viết Hải cùng đoàn cán bộ, nhân viên đã dành phút mặc niệm, dâng hương và bày tỏ lòng thành kính đối với những người đã ngã xuống trong các cuộc kháng chiến lịch sử của đất nước.

Bến phà Gianh là Di tích Quốc gia đặc biệt, điểm đến nổi bật của Quảng Trị vừa khánh thành vào hồi tháng 4 vừa qua. Sau hơn 60 ngày thi công khẩn trương với tinh thần “vượt nắng thắng mưa”, công trình đã hoàn thành góp phần bảo tồn, tôn vinh những giá trị lịch sử thiêng liêng, đồng thời tạo dựng không gian văn hóa, giáo dục truyền thống có ý nghĩa lâu dài đối với cộng đồng và các thế hệ mai sau.

Di tích Bến phà Gianh nằm trên Quốc lộ 1A, nối liền 2 bờ sông Gianh thuộc phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị. Bến phà được xây dựng lần đầu vào năm 1886 và được khôi phục vào năm 1954. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, nơi đây giữ vai trò là huyết mạch giao thông chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam.

Với tầm quan trọng đặc biệt, Bến phà Gianh từng được xem là “tọa độ lửa”, nơi hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ tuyến vận tải thông suốt.

Hiện nay, khu di tích có diện tích khoảng 2,8ha, bao gồm nhiều hạng mục như đền tưởng niệm, nhà trưng bày, nhà đón tiếp, khuôn viên cây xanh cùng các hạng mục phục dựng giàu giá trị lịch sử như cầu bán nguyệt, phà sắt và mô hình thuyền không số.

Điểm nhấn nổi bật của khu di tích là khu đền tưởng niệm được thiết kế theo kiến trúc truyền thống hai mái, tạo nên không gian trang nghiêm và linh thiêng. Phía trước đền nổi bật với bức phù điêu rồng uy nghi, bên trong được chạm khắc tinh xảo với nhiều chi tiết mang đậm giá trị mỹ thuật truyền thống, đặc biệt là bức hoành phi sơn son thiếp vàng. Toàn bộ khu vực di tích cũng được nâng nền gần 2m nhằm tạo mặt bằng rộng rãi, đồng thời khắc phục tình trạng ngập úng từng tồn tại trước đây.

Một trong những hạng mục có ý nghĩa đặc biệt là mô hình thuyền gỗ hai đáy được phục dựng theo tỷ lệ 1:1. Đây là nguyên mẫu chiếc thuyền đầu tiên xuất phát từ Cảng Gianh vào năm 1960, mở đầu cho tuyến vận tải chiến lược Hồ Chí Minh trên biển. Con thuyền có chiều dài 13,5m, rộng 3,6m, cao 2,3m và nặng khoảng 20 tấn, được thiết kế với cấu trúc hai đáy đặc biệt.

Trong lịch sử, con thuyền thuộc Tiểu đoàn 603 - đơn vị được thành lập và hoạt động bí mật tại khu vực sông Gianh theo quyết định của Quân ủy Trung ương nhằm xây dựng tuyến chi viện Bắc - Nam trên biển. Sự ra đời và hoạt động của con thuyền đã đặt nền móng cho tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, biểu tượng cho ý chí kiên cường, lòng quả cảm và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Tại đây còn trưng bày nhiều hiện vật tái hiện những năm tháng chiến tranh gian khổ nhưng hào hùng. Đó là những mảnh bom, bi đông, vỏ đạn hay các dụng cụ sinh hoạt được lưu giữ cẩn thận, kết hợp cùng hệ thống hình ảnh, tư liệu đã giúp người xem hình dung rõ hơn về cuộc sống và tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong thời kỳ kháng chiến.

Toàn bộ dự án được triển khai bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, thể hiện sự chung tay của nhiều tổ chức, cá nhân trong công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản lịch sử. Việc tôn tạo Bến phà Gianh không chỉ góp phần gìn giữ ký ức lịch sử mà còn tạo thêm điểm đến giáo dục truyền thống, lan tỏa giá trị yêu nước tới thế hệ trẻ hôm nay.