Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, trong những năm vừa qua, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành chức năng và cộng đồng xã hội. Dù đạt được nhiều thành tựu, nhưng trên thực tế, một số trẻ em ở nước ta vẫn chưa nhận được sự chăm sóc, bảo vệ cần thiết, thậm chí bị bạo lực cả về thể xác và tinh thần.

Theo thống kê, mỗi năm, cả nước có khoảng 2.000 trẻ em bị bạo lực, xâm hại được phát hiện, trong đó chủ yếu là xâm hại tình dục. Theo Phó Thủ tướng, những vụ việc được phát hiện chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Trên thực tế, có nhiều trường hợp trẻ em bị bạo hành không được phát hiện hoặc có được phát hiện, song những người chứng kiến coi đó là hành vi “bình thường”. Đau lòng hơn, nhiều trẻ em bị chính người thân xâm hại, bạo hành, để lại những di chứng nặng nề cho chính trẻ em, gia đình và xã hội.

Mỗi năm, cả nước có khoảng 2.000 trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

Xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em

Để tăng cường bảo đảm thực hiện quyền, lợi ích của trẻ em và bảo vệ trẻ em, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, UBND các cấp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về trẻ em, thường xuyên rà soát, kiến nghị, hoàn thiện chính sách, pháp luật về trẻ em; đổi mới công tác tuyên truyền, ưu tiên thời điểm, thời lượng phát sóng các chương trình về chính sách, pháp luật và bảo vệ trẻ em với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú phù hợp với các nhóm đối tượng, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng trẻ em tử vong do tai nạn thương tích, vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em, bạo lực, xâm hại tình dục, trẻ em lang thang kiếm sống trên địa bàn hoặc không hỗ trợ, can thiệp, xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm quyền trẻ em.

Xử lý nghiêm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân, kể cả cha mẹ, người chăm sóc trẻ em khi có hành vi vi pháp pháp luật về trẻ em, nhất là các hành vi xâm hại trẻ em, bao che, chậm chễ, cố tình kéo dài các vụ việc vi phạm quyền trẻ em với phương châm "đúng người, đúng việc, đúng thẩm quyền, đúng trách nhiệm".

Lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của trẻ em

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật về trợ giúp xã hội đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; trực tiếp đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai chính sách pháp luật về trẻ em; tổ chức các hình thức phù hợp để lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của trẻ em trong quá trình xây dựng và thực hiện chương trình, chính sách, pháp luật về trẻ em bảo đảm thực chất, hiệu quả.

Đồng thời, xây dựng Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em; Chương trình phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em; triển khai các biện pháp phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, giảm thiểu tình trạng trẻ em tử vong do đuối nước; chỉ đạo hệ thống cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em hoạt động hiệu quả, bảo đảm an toàn, thân thiện và phòng, chống xâm hại trẻ em; thường xuyên thanh tra, kiểm tra về trách nhiệm thực hiện quyền trẻ em, chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em.

Bộ Y tế triển khai chính sách, giải pháp phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là suy dinh dưỡng thể thấp còi, phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi; nghiên cứu, ban hành tiêu chí xác định mức độ tổn hại sức khỏe tâm thần đối với trẻ em bị xâm hại; quy trình giám định đặc thù đối với các vụ xâm hại tình dục trẻ em; xác định mức độ khuyết tật đối với trẻ em mắc hội chứng rối loạn phổ tự kỷ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh phải điều trị dài ngày; xây dựng quy trình tiếp nhận khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; chỉ đạo cơ quan giám định pháp y ưu tiên giám định đối với trẻ em là nạn nhân của các vụ xâm hại trẻ em.

Thực hiện phương pháp giáo dục tích cực

Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chính sách, giải pháp giảm thiểu tình trạng trẻ em bỏ học, đặc biệt là vùng dân tộc thiểu số và miền núi; hướng dẫn việc thực hiện phương pháp giáo dục tích cực, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, năng lực, phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên của các cơ sở giáo dục;

Đồng thời, triển khai có hiệu quả công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong hoạt động giáo dục, đặc biệt là giáo dục lối sống văn hóa, rèn luyện đạo đức cho học sinh và phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em trong trường học; phổ biến, tuyên truyền về tác hại của ma túy, rượu bia, thuốc lá; phát hiện và ngăn chặn kịp thời việc học sinh sử dụng trái phép chất gây nghiện.

Thực hiện quyết liệt, cải thiện căn bản điều kiện vệ sinh, nước sạch, an toàn thực phẩm trong trường học; thường xuyên thanh tra, kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm bảo vệ trẻ em, phòng ngừa và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực, xâm hại tình dục, tai nạn, thương tích trẻ em trong trường học.

Ưu tiên xây dựng điểm vui chơi cho trẻ em vùng khó khăn

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống, cách ứng xử trong gia đình, trách nhiệm nêu gương của người lớn; giáo dục trẻ em gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Hướng dẫn gia đình các biện pháp khắc phục, phòng, chống tình trạng cha mẹ, người thân xâm hại tính mạng, sức khỏe, tinh thần, nhân phẩm của trẻ em; trang bị kiến thức, kỹ năng thực hiện trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em.

Phòng ngừa bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch; ưu tiên xây dựng điểm vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao cho trẻ em cấp xã, nhất là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Bộ Công an thường xuyên triển khai các biện pháp phòng, chống hành vi bạo lực, xâm hại tình dục, mua bán trẻ em, đặc biệt là mua bán trẻ sơ sinh. Đẩy mạnh công tác điều tra, xử lý các đối tượng có hành vi xâm hại trẻ em.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bố trí ngân sách bảo đảm thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em, nhất là việc triển khai các hoạt động, chương trình, kế hoạch, đề án về trẻ em đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt; chỉ đạo, bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã trong số cán bộ, công chức hoặc người hoạt động không chuyên trách, có nhóm thường trực bảo vệ trẻ em hoạt động hiệu quả và có chính sách hỗ trợ hoạt động...

Hướng dẫn gia đình các biện pháp khắc phục, phòng, chống tình trạng cha mẹ, người thân xâm hại tính mạng, sức khỏe, tinh thần, nhân phẩm của trẻ em; trang bị kiến thức, kỹ năng thực hiện trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em.

Liên quan đến vấn đề này, như Thương hiệu & Sản phẩm đã thông tin, để tạo điều kiện cho mọi trẻ em được phát triển toàn diện Công đoàn ngành NN&PTNT mới đây đã ban hành Kế hoạch số 20/KH-CĐN về triển khai thực hiện “Tháng hành động vì trẻ em” năm 2020, với chủ đề “Chung tay bảo vệ trẻ em, phòng, chống xâm hại trẻ em”.

Theo đó, thời gian thực hiện “Tháng hành động vì trẻ em” được Công đoàn ngành NN&PTNT triển khai từ ngày 1/6 đến 30/6/2020. Cụ thể, trong Tháng hành động, Công đoàn ngành NN&PTNT sẽ tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp công đoàn, đội ngũ cán bộ công đoàn, công nhân, viên chức, người lao động về vai trò và trách nhiệm của gia đình, cộng đồng đối với công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em…

Công đoàn ngành NN&PTNT cũng sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em và các chế tài xử lý các hành vi vi phạm quyền trẻ em, xâm hại trẻ em theo quy định của pháp luật hình sự, xử lý vi phạm hành chính, phòng, chống bạo lực gia đình...; tiếp tục thực hiện các chương trình, kế hoạch của Tổng Liên đoàn và thành phố về công tác trẻ em bằng nhiều hình thức thiết thực.

Song song tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi, giải trí an toàn lành mạnh bằng các hình thức phong phú, phù hợp với nhu cầu của trẻ em và tình hình, diễn biến của dịch Covid-19, Công đoàn ngành NN&PTNT còn tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe, thăm hỏi, tặng quà, sách vở, đồ dùng học tập, trao học bổng cho con công nhân, viên chức, người lao động có thành tích cao trong học tập có hoàn cảnh khó khăn... Phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm quyền trẻ em và đặc biệt trợ giúp kịp thời, hiệu quả các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại…

Công đoàn ngành NN&PTNT yêu cầu các cấp Công đoàn cơ sở tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động trong “Tháng hành động vì trẻ em” năm 2020 đảm bảo thiết thực, phù hợp tình hình thực tế của mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và các văn bản chỉ đạo công tác phòng, chống dịch Covid-19. Đồng thời biểu dương, động viên kịp thời con công nhân, viên chức, người lao động trong ngành vượt khó học giỏi, trẻ em bị khuyết tật, nhiễm chất độc Dioxin…

Hồng Nga