Zhang Xinyang sinh năm 1995 tại thành phố Panjin, tỉnh Liêu Ninh. Bố cậu là Zhang Huixiang và mẹ là Wu Huijuan, họ đều là những trí thức. Khi còn trẻ, bố của Zhang Xinyang từng đỗ vào lớp MBA khóa đầu tiên của Trường Kinh doanh thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc nhưng ngặt nỗi vì gia cảnh nghèo khó, thực sự không gánh nổi học phí 15.000 tệ mỗi năm, cuối cùng đành phải từ bỏ. Chuyện này cũng trở thành nút thắt trong lòng Zhang Huixiang.

Mẹ của Zhang Xinyang cũng từng là giáo viên địa lý tại một trường học địa phương, kiến thức vô cùng phong phú. Một người là học sinh giỏi suýt học MBA, một người là giáo viên địa lý, gia đình có nền tảng như vậy đương nhiên cũng gửi gắm nhiều kỳ vọng vào thế hệ sau. 

Khi mới 2 tuổi, Zhang Xinyang đã nắm vững hơn 1000 chữ Hán. Ngoài ra, cậu còn được bố mẹ mua sách tranh thiếu nhi và truyện kể về cho đọc. Cả tuổi thơ của Zhang Xinyang ngoài những bài tập ngập đầu ngập cổ ra, hầu như không có bất kỳ hoạt động giải trí nào đáng nói. Ngay cả ở nhà, cậu cũng chưa từng xem tivi một ngày nào. 

Năm 6 tuổi, khi những đứa trẻ cùng trang lứa còn đang mè nheo, lăn lộn ở cổng trường mẫu giáo và tiểu học thì Zhang Xinyang đã học xong tiểu học. Cậu bắt đầu học lớp 1 từ năm 5 tuổi, sau một tháng học tập, cậu nhanh chóng học đến lớp 2. Sau đó, cậu chỉ mất 5 tháng để học xong lớp 3, lớp 4, mất thêm 2 tháng để hoàn thành toàn bộ chương trình lớp 5. Cuối cùng, Zhang Xinyang lại nhảy lớp một lần nữa, trực tiếp bước vào học trung học cơ sở.

Năm 2005, truyền thông Trung Quốc bùng nổ khi giữa hàng nghìn thí sinh tham dự kỳ thi đại học, có một cậu bé chỉ 10 tuổi cầm bút thước đến đăng ký dự thi. Cậu bé đó là Zhang Xinyang. Đối với Zhang Xinyang, việc học dường như dễ dàng như ăn cơm uống nước. Chương trình giáo dục bắt buộc mà người khác phải mất 9 năm thì cậu hoàn thành nó nhanh chóng bằng hình thức nhảy lớp. 

Trước khi chính thức tham gia kỳ thi đại học, Zhang Xinyang đã hoàn thành hai năm học trung học cơ sở và vừa kết thúc chương trình trung học phổ thông tại trường trung học huyện Panshan. Sau khi làm xong chứng nhận hộ khẩu tạm thời tại đồn cảnh sát, Zhang Xinyang cùng các thí sinh khác bước vào phòng thi.

Kết quả sau đó, cậu đã đỗ vào Học viện Sư phạm Kỹ thuật Thiên Tân với số điểm 505, trở thành "Sinh viên đại học nhỏ tuổi nhất trong nước" nổi tiếng khắp mạng internet năm đó. 

Khi thành tích thi đại học của Zhang Xinyang được công bố, không ít người khuyên cậu nên học lại một năm. Dù sao với độ tuổi của Zhang Xinyang lúc đó, dù học thêm một năm cũng không chậm trễ bao nhiêu, hơn nữa, Zhang Xinyang lúc này còn quá nhỏ, thiếu năng lực tự lập, nếu thực sự đi học đại học ở nơi khác, cậu làm sao tự chăm sóc bản thân được?.

Tuy nhiên, với tư cách là bố ruột, ông Zhang Huixiang lại không nghĩ như vậy. Ông bao nhiêu năm qua ngậm đắng nuốt cay chu cấp cho con trai, hao tổn tâm huyết chính là để cậu trở thành người xuất chúng. 

Tháng 9/2005, Zhang Xinyang vào Học viện Sư phạm Kỹ thuật Thiên Tân. Để chăm sóc Zhang Xinyang tốt hơn, mẹ của cậu thậm chí còn xin chuyển công tác đến Thiên Tân. 

10 tuổi cậu bước vào cổng trường đại học. Nhà trường đã đặc biệt chuẩn bị một căn phòng cho cậu và bố mẹ. Từ đó, vợ chồng Zhang Huixiang bắt đầu chuỗi ngày "học cùng con" dài đằng đẵng.

Hoàn thành chương trình đại học, Zhang Xinyang tiếp tục học lên. Mùa hè năm 2008, cậu đã vượt qua kỳ thi vấn đáp của Đại học Công nghệ Bắc Kinh, toại nguyện trở thành "học viên cao học nhỏ tuổi nhất" của trường này. Tuy nhiên, không lâu sau khi bước vào học tại Học viện Khoa học Tự nhiên Ứng dụng thuộc Đại học Công nghệ Bắc Kinh, cuộc sống của cậu bắt đầu có sự thay đổi.

13 tuổi chính là khởi đầu của tuổi dậy thì, thanh thiếu niên ở giai đoạn này sẽ đón nhận sự thay đổi to lớn về mặt tư tưởng và thể chất, đồng thời cũng đón nhận một khoảng thời gian nổi loạn khó khăn, Zhang Xinyang cũng không ngoại lệ.

Cậu bắt đầu có suy nghĩ của riêng mình và chán ghét sự đồng hành mọi lúc mọi nơi của cha mẹ. Cuối cùng dưới sự kiên trì của cậu, Zhang Huixiang và Wu Huijuan đã trở về quê.

Thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ, Zhang Xinyang cuối cùng đã có được sự "tự do" mà cậu khát khao từ lâu. Sau khi tham gia câu lạc bộ bi-a và cầu lông của trường, cậu đột nhiên lún sâu vào thế giới trò chơi điện tử, trở thành một "thiếu niên nghiện mạng". 

Hậu quả là việc học của Zhang Xinyang đình trệ thời gian dài, cậu đã thi trượt vài môn trong kỳ thi cuối kỳ. Bố cậu sau khi biết chuyện đã nổi trận lôi đình, sau khi cãi nhau một trận kịch liệt với Zhang Xinyang, ông đã đi bộ xuyên đêm hơn 50km từ trường học để trở về nhà. Sau ngày hôm đó, Zhang Xinyang đã cai trò chơi điện tử, bắt đầu chuẩn bị luận văn. 

Năm 2011, một ngày trước khi bảo vệ luận văn, Zhang Xinyang đòi bố mẹ phải mua nhà ở Bắc Kinh cho mình, nếu không mua cậu sẽ không tham gia bảo vệ luận văn, đồng thời không tiếp tục việc học nữa.

Đến lúc này, bố mẹ của Zhang Xinyang mới nhận ra vấn đề mà con trai mình đang gặp phải, thế nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Để xoa dịu tâm lý cho con, họ đã tạm thời thuê một căn nhà ở Bắc Kinh và lừa Zhang Xinyang đó là nhà mua. 

Năm 2019, Zhang Xinyang hoàn thành chương trình Tiến sĩ. Sau tốt nghiệp, cậu tới Học viện Sư phạm Ninh Hạ làm giảng viên thỉnh giảng. Thế nhưng chỉ sau đó 1 năm, tháng 8/2021, Zhang Xinyang đột ngột từ chức. Số tiền 50.000 tệ tích lũy trước đó cũng bị tiêu xài không còn 1 xu. 

Thời gian thất nghiệp, bố mẹ của Zhang Xinyang phải chu cấp cho cậu, cứ 2-3 tháng lại gửi 10.000 tệ. Ai khuyên thế nào cậu cũng không chịu đi làm. Sau này, trong một lần trả lời phỏng vấn của truyền thông, cậu từng nói: “Đi làm thuê mà mong có được tự do tài chính ư? Thật nực cười!”.

Khi đó, dư luận Trung Quốc đặt câu hỏi, nếu cha mẹ  Zhang Xinyang thực sự mua nhà ở Bắc Kinh thì liệu cậu ta có trở thành một “thần đồng ăn bám” như hiện tại hay không?