Campuchia nói “Không” với việc mua nhiên liệu từ Thái Lan

Thủ tướng Hun Manet nhấn mạnh rằng Campuchia không cần nhập khẩu nhiên liệu và khí đốt từ Thái Lan, đồng thời khẳng định Vương quốc này có nguồn cung đầy đủ từ các nguồn thay thế.

Tuyên bố của người đứng đầu Chính phủ “xứ sở Angkor” được đưa ra khi ông yêu cầu áp dụng các biện pháp pháp lý nghiêm khắc đối với hoạt động buôn lậu nhiên liệu từ Thái Lan, sau khi truyền thông nước này đưa tin về sự tồn tại của các mạng lưới buôn lậu xuyên biên giới.

Trong thông điệp đăng trên các nền tảng mạng xã hội chính thức vào sáng thứ Sáu (3/4), ông Hun Manet đã chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia Keo Rottanak, Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quốc gia Sar Thet và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan và Thuế tiêu thụ Kun Nhim tiến hành điều tra các cáo buộc này.

Vị nguyên thủ quốc gia cho biết Campuchia đã tạm ngừng nhập khẩu tất cả các loại nhiên liệu và khí đốt từ Thái Lan kể từ tháng 6 năm 2025, đồng thời khẳng định nguồn cung trong nước vẫn ổn định mà không phụ thuộc vào nguồn từ Thái Lan.

Nếu các cáo buộc được chứng minh là đúng, những người vi phạm phải bị xử lý, Thủ tướng Hun Manet nói thêm. Con trai cả của Chủ tịch Thượng viện kiêm cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen cũng cảnh báo rằng bất kỳ công ty nhiên liệu nào liên quan đến buôn lậu sẽ bị thu hồi giấy phép hoạt động. Nếu các quan chức Chính phủ hoặc thành viên lực lượng vũ trang Campuchia bị cáo buộc, họ sẽ bị sa thải và cách chức vĩnh viễn, bất kể cấp bậc hay địa vị.

Video Thủ tướng Campuchia Hun Manet yêu cầu xử lý các cáo buộc buôn lậu xăng dầu từ Thái Lan - Nguồn clip: The Phnom Penh Post

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia Keo Rottanak cho biết hôm 8/3 rằng, bất chấp cuộc chiến ở Trung Đông, Campuchia vẫn chưa đối mặt với tình trạng thiếu hụt dầu mỏ do lượng dự trữ của nước này có thể đủ dùng trong 21 ngày (3 tuần).

Ông đưa ra phát biểu trên sau khi các công ty vận tải biển, các tập đoàn dầu khí lớn và các thương nhân Camopuchia tạm thời đình chỉ việc vận chuyển dầu thô, nhiên liệu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz.

Khoảng 20% lượng dầu của thế giới - bao gồm sản lượng từ Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Iraq, Kuwait và Iran cùng với một lượng lớn LNG từ Qatar đều đi qua tuyến eo biển “yết hầu thế giới” này.

Trong năm 2025, khoảng 13,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã được vận chuyển qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 30% tổng thương mại dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.

Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia Keo Rottanak cũng cho biết thêm rằng hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy Campuchia sẽ đối mặt với tình trạng thiếu điện. Ông kêu gọi người dân không nên lo lắng, khẳng định nước này vẫn có đủ điện năng, bất chấp số lượng ô tô và xe máy điện ngày càng gia tăng.

Khoảng 1/3 trong số 6.300 trạm xăng tại quốc gia gần 18 triệu dân đã phải đóng cửa vào giữa tháng 3 năm nay do lo ngại về tác động của cuộc xung đột Trung Đông đối với giá nhiên liệu, nhưng hiện tỷ lệ đóng cửa chỉ còn 5,77%, Bộ trưởng Năng lượng Keo Rottanak cho biết.

Theo Reuters, Việt Nam và Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu nhiên liệu đến hết tháng trước nhằm ngăn chặn nguy cơ thiếu hụt trong nước. Campuchia và nước láng giềng Thái Lan ngừng giao thương nhiên liệu sau khi xung đột vũ trang bùng phát vào tháng 7 năm ngoái.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ (cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc - UN và Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO), Thái Lan và Việt Nam chiếm hơn 60% tổng lượng nhập khẩu sản phẩm dầu mỏ hàng năm của Campuchia trong năm 2024, trong khi Singapore và Malaysia chiếm gần 1/3, còn Trung Quốc chiếm khoảng 7%.

Ông Rottanak cho biết Campuchia đang đẩy mạnh nhập khẩu từ Singapore và Malaysia do các hạn chế xuất khẩu ở những nơi khác, đồng thời cho biết các nhà cung cấp hiện tại cũng đang cố gắng xuất khẩu nhiên liệu bất chấp nguồn cung bị thắt chặt.

“Chúng tôi vẫn có thể nhập khẩu một phần nhỏ từ Trung Quốc. Nhưng nhờ có quan hệ đối tác mạnh mẽ với các nhà cung cấp toàn cầu như Total và Chevron, họ có thể giúp giảm thiểu một số rủi ro”, vị Bộ trưởng này nói trong cuộc phỏng vấn với Reuters.

Ông Rottanak không nêu cụ thể thời điểm các nguồn cung từ Singapore và Malaysia sẽ đến, nhưng cho biết lượng dự trữ nhiên liệu hiện tại đang ở mức bình thường.

Dữ liệu từ Kpler cho thấy xuất khẩu xăng và dầu diesel từ hai quốc gia này sang Campuchia trong 18 ngày đầu tháng 3 năm nay cao hơn 25% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng thấp hơn 40% so với 18 ngày cuối tháng 2.

Ông Rottanak cho biết Campuchia không có nhà máy lọc dầu và trong điều kiện bình thường chỉ có dự trữ dưới 1 tháng đối với dầu diesel, nhiên liệu hàng không, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và xăng.

“Ở thời điểm này, chúng tôi chưa hoàn toàn miễn nhiễm 100%, nhưng dòng cung vẫn đang ổn định trong thời gian hiện tại” ông nói.

An ninh năng lượng nhờ năng lượng tái tạo và LNG từ Australia

Ông Keo Rottanak cho biết Chính phủ Campuchia đã tiến hành các cuộc thảo luận sơ bộ trong tháng 3 với công ty Woodside Energy của Australia nhằm đảm bảo nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho một nhà máy điện công suất 900 MW dự kiến đi vào hoạt động vào năm tới. Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia cho rằng nguồn cung từ Australia sẽ giúp giảm thiểu rủi ro địa chính trị.

Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đã làm gián đoạn nguồn cung LNG sang châu Á và đe dọa làm suy giảm nhu cầu, khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - một tuyến hàng hải quan trọng nối Trung Đông với châu Á gần như bị đình trệ, còn Qatar (nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới) đã tạm dừng giao hàng.

“Trong bối cảnh cam kết đa dạng hóa, chúng tôi đã trao đổi với Woodside của Australia về khả năng cung cấp LNG cho nhà máy điện chạy LNG đầu tiên của chúng tôi”, ông Rottanak nói.

Về phần mình, Woodside từ chối bình luận về thông tin trên.

Ông Rottanak cho biết Campuchia phần nào được bảo vệ trước cú sốc khủng hoảng xăng dầu toàn cầu nhờ việc phát triển nhanh năng lượng tái tạo, đồng thời cho biết nhập khẩu nhiên liệu nhìn chung vẫn ổn định so với mức năm 2022 nhờ quá trình điện khí hóa dựa trên năng lượng tái tạo.

“Nhờ năng lượng tái tạo, chúng tôi phần nào ít bị tác động hoàn toàn bởi cú sốc dầu mỏ từ Trung Đông”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh xung đột hiện nay cho thấy cần đẩy nhanh việc kết nối lưới điện giữa các nước trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

“Những tình huống như thế này nhắc nhở tất cả chúng ta rằng một lưới điện ASEAN là hướng đi đúng. Khi đó, chúng ta sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn rất nhiều so với hiện nay”, ông nói.