Vừa qua, Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam đã tổ chức lễ mít tinh và đi bộ hưởng ứng Ngày Sức khỏe Răng miệng Thế giới năm 2026 với thông điệp “Nụ cười đẹp - Cuộc sống vui”. Sự kiện thu hút hơn 1.600 người tham dự, không chỉ nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về thực trạng sức khỏe răng miệng hiện nay.

Thách thức lớn từ những căn bệnh tưởng chừng "nhỏ"

Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên toàn cầu đang có khoảng 3,5 tỷ người sống chung với các bệnh về răng miệng, biến đây trở thành nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất.

Tại Việt Nam, bức tranh toàn cảnh cũng đang ở mức báo động khi có tới hơn 90% người dân từng mắc bệnh lý răng miệng ở nhiều mức độ khác nhau. Đáng chú ý:

Hơn 85% trẻ em gặp tình trạng sâu răng.

Trên 80% người trưởng thành bị viêm lợi, viêm quanh răng – nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc mất răng sớm.

Chỉ có khoảng 7% người dân có thói quen đi khám răng miệng định kỳ.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, nhấn mạnh: "Những con số này nói lên một thực tế rất rõ ràng: bệnh răng miệng không phải là vấn đề nhỏ của từng cá nhân, mà là một thách thức sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm đúng mức." Chăm sóc sức khỏe răng miệng giờ đây không chỉ là chuyên môn hẹp của ngành nha khoa mà là cấu phần quan trọng của hệ thống y tế dự phòng. Một hệ thống y tế hiện đại không chỉ tập trung chữa bệnh mà phải hướng dẫn người dân phòng bệnh từ sớm, từ xa.

Phòng ngừa hiệu quả bằng "quy tắc vàng 2:2:2:2"

Nhiều người vẫn mang tâm lý chủ quan trong việc chăm sóc răng miệng. Tuy nhiên, PGS.TS Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương, khẳng định phần lớn các bệnh lý này đều có thể phòng ngừa được nếu mỗi người trang bị kiến thức đúng và duy trì thói quen khoa học.

Giải pháp cốt lõi được các chuyên gia y tế đặc biệt khuyến cáo là áp dụng triệt để quy tắc 2:2:2:2 (hay quy tắc 4 số 2) trong sinh hoạt hàng ngày:

Chải răng ít nhất 2 lần/ngày: Ưu tiên sử dụng kem đánh răng có chứa sodium fluoride (flo) để tăng cường độ chắc khỏe cho men răng.

Mỗi lần chải răng ít nhất 2 phút: Đảm bảo đủ thời gian để làm sạch các mảng bám trên mọi bề mặt răng.

Hạn chế ăn 2 giờ sau chải răng: Đây là lưu ý rất quan trọng. Nếu chải răng xong và ăn ngay, lượng flo chưa kịp thẩm thấu vào men răng sẽ bị thức ăn cuốn trôi. Chuyên gia khuyên nên chải răng sau khi ăn sáng, hoặc nếu chải trước bữa sáng thì nên đợi khoảng 2 giờ sau mới chải lại để bảo vệ răng tối ưu.

Khám răng định kỳ ít nhất 2 lần/năm: Giúp tầm soát, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bất thường về răng miệng.

Chung tay lan tỏa thông điệp sức khỏe cộng đồng

Việc thay đổi nhận thức cần sự chung tay của cả hệ thống. Hiện nay, mạng lưới chuyên môn ngành răng hàm mặt tại Việt Nam đã được chuẩn hóa với 360 quy trình kỹ thuật, làm chủ nhiều công nghệ cao trong phẫu thuật và chỉnh hình.

Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý và nhà trường đang nỗ lực đưa giáo dục chăm sóc răng miệng vào học đường. Điểm nhấn trong chuỗi hoạt động hưởng ứng năm nay là Tháng khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe răng miệng miễn phí. Với sự tham gia của hơn 50 cơ sở răng hàm mặt công lập và tư nhân trên toàn quốc, chương trình dự kiến sẽ tiếp cận, khám và tư vấn miễn phí cho hơn 47.000 trẻ em và người dân (tăng mạnh so với con số 40.000 người của kỳ trước).

Sự chung tay của ngành y tế, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội chính là chìa khóa để kiến tạo nên những chuyển biến tích cực, giúp người dân bảo vệ nụ cười khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.