Thị trường biến động mạnh do áp lực địa chính trị và chi phí

Ghi nhận thực tế tại các đơn vị lữ hành lớn như Đất Việt Tour, Vietravel, Du Lịch Việt hay Tràng An Travel cho thấy, kể từ khi xung đột bùng phát ở Trung Đông, nhiều du khách Việt Nam có kế hoạch đi Dubai, Jordan, Ai Cập hoặc châu Âu quá cảnh Trung Đông đã chủ động chuyển hướng hành trình. Những điểm đến như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia đang trở thành lựa chọn ưu tiên nhờ tính an toàn cao và thủ tục đơn giản hơn trong bối cảnh hiện tại.

Trong khi tuyến du lịch Trung Đông gần như đóng băng, các đơn vị chuyên tuyến Dubai như HVN Travel buộc phải chuyển hướng sang các thị trường ít chịu tác động tại Đông Nam Á và Đông Bắc Á. Ông Trương Minh Tuấn, Tổng giám đốc HVN Travel, cho biết đa số các đơn vị đang tập trung bán tuyến Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia và một số tuyến du lịch châu Âu bay hãng Turkish Airlines. Đồng thời, đơn vị này cũng đẩy mạnh các gói du lịch nội địa, kết hợp vé máy bay và khách sạn tại Phú Quốc, Đà Nẵng để thích ứng với tình hình.

Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong năm 2025, lượng người Việt Nam xuất cảnh đạt 6,7 triệu lượt, tăng 26,4% so với năm 2024. Tuy nhiên, khi xung đột Trung Đông nổ ra, ngành du lịch Việt Nam đã chịu tác động nhất định ở cả hai chiều inbound lẫn outbound. Tình hình an ninh không bảo đảm khiến việc du lịch đến các quốc gia Trung Đông và vùng lân cận bị tê liệt hoàn toàn. Đồng thời, giá dầu tăng đã đẩy chi phí logistics – một trong những chi phí chính trong ngành du lịch – tăng vọt trên toàn cầu.

Ông Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO LuxGroup, phân tích rằng giá xăng dầu tăng đang tạo ra tác động rõ rệt đối với ngành du lịch toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Du lịch vốn là ngành đặc biệt nhạy cảm với giá năng lượng bởi vận chuyển đóng vai trò cốt lõi trong toàn bộ chuỗi giá trị. Khi chi phí nhiên liệu tăng, giá vé máy bay, chi phí vận hành phương tiện, logistics và các dịch vụ liên quan đều tăng theo. Điều này khiến du lịch thực chất trở thành một ngành logistics trải nghiệm, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động năng lượng thường xuyên.

Trong chuỗi ngành du lịch, hàng không thường chịu tác động đầu tiên và mạnh nhất do nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành. Khi giá xăng dầu tăng, giá vé máy bay cũng tăng theo, buộc một số hãng phải điều chỉnh đường bay hoặc cắt giảm tần suất. Theo ông Phạm Hà, chi phí vận chuyển tăng sẽ kéo theo xu hướng du khách rút ngắn kỳ nghỉ, chọn điểm đến gần hơn hoặc giảm chi tiêu cho khách sạn, mua sắm và trải nghiệm. Điều này tạo ra tác động kép: lượng khách có thể giảm và mức chi tiêu trên mỗi du khách cũng đi xuống.

Ngoài hàng không, ngành du thuyền cũng chịu ảnh hưởng đáng kể do phải sử dụng nhiều nhiên liệu diesel cho vận hành tàu và các dịch vụ trên tàu. CEO LuxGroup chia sẻ, các doanh nghiệp như Lux Cruises Group hay hệ thống vận hành của Lux Travel DMC phải đối mặt với áp lực chi phí nhiên liệu tăng trong các hành trình trên vịnh, sông và biển. Để thích ứng hiệu quả, đơn vị này tối ưu tốc độ tàu và thiết kế hành trình ngắn hơn, nhưng vẫn đảm bảo trải nghiệm sâu hơn cho khách cao cấp nhằm bảo toàn hiệu quả kinh doanh.

Doanh nghiệp linh hoạt đổi mới giải pháp và thị trường thay thế

Dù có những biến động địa chính trị, thị trường du lịch Việt Nam vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với số liệu thống kê ấn tượng trong những tháng đầu năm. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2/2026 đạt trên 2,2 triệu lượt, đánh dấu tháng thứ 3 liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách. Luỹ kế 2 tháng đầu năm, Việt Nam đón gần 4,7 triệu khách, trong đó lượng khách đến qua đường hàng không đạt 3,8 triệu lượt, cho thấy sức hấp dẫn mạnh mẽ của điểm đến Việt Nam.

Bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Truyền thông Vietravel, cho biết những biến động địa chính trị tại Trung Đông chắc chắn tác động nhất định đến hoạt động hàng không và tâm lý du khách trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ngành du lịch quốc tế vốn có khả năng thích ứng linh hoạt. Các hãng hàng không nhanh chóng điều chỉnh đường bay, trong khi doanh nghiệp lữ hành chủ động cập nhật tình hình để tư vấn khách những phương án phù hợp nhất.

Về phương án dự bị cho thị trường outbound, Vietravel linh hoạt tư vấn cho khách chuyển sang các hành trình có trải nghiệm tương đồng như Nam Âu, Trung Á, Đông Âu hoặc các điểm đến văn hóa lịch sử nổi bật tại châu Âu. Bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh chia sẻ thêm rằng các thị trường đang tăng trưởng tốt như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc vẫn duy trì sức hút lớn đối với du khách Việt Nam. Ngay sau kỳ nghỉ Tết, lượng khách quan tâm đến các chương trình tour dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 đã tăng khoảng 15–25% tùy điểm đến.

Ông Đỗ Văn Thức, Phó Tổng giám đốc Đất Việt Tour, nhận định tình hình thế giới bất ổn cũng là dịp để người Việt khám phá thêm những vùng đất mới và trải nghiệm nhiều hơn ở trong nước. Đơn vị ghi nhận sự quan tâm lớn đối với các tuyến tour Hàn Quốc, Nhật Bản, các thị trường Đài Loan, Hong Kong, Trung Quốc và tour nội địa. Đặc biệt, các tour Đông Bắc Á có sự cải thiện rõ rệt về lượng khách, nhất là tour Trung Quốc với đa dạng điểm đến, thủ tục đơn giản và các tour không bắt buộc mua sắm hiện rất hút khách.

Trong bối cảnh hàng không quốc tế nhiều biến động, khả năng giá vé máy bay tăng cao cùng giá nhiên liệu khiến nhiều du khách lựa chọn mức giá hợp lý hơn, như tour trong nước từ 3–5 ngày. Ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng giám đốc Du Lịch Việt, cho biết dịp nghỉ lễ 30/4 sẽ là cơ hội để đẩy mạnh các sản phẩm tour nội địa an toàn, dễ đi, với nhiều trải nghiệm mới độc đáo và chất lượng cao. Các tuyến biển đảo như Phú Quốc, Nha Trang, Quy Nhơn, Tây Nguyên và miền Bắc đang là xu hướng lựa chọn hàng đầu.

Công ty Du Lịch Việt hiện chuẩn bị đưa ra thị trường nhiều tuyến du lịch nước ngoài chặng ngắn và tour nội địa, trước bối cảnh xung đột còn tiếp diễn kéo dài. Theo ông Phạm Anh Vũ, tỷ lệ chốt sớm các tour Đông Nam Á, Đông Bắc Á có xu hướng cao hơn so với mọi năm do du khách chuyển hướng từ tour Trung Đông. Việc khách tìm hiểu và đặt tour sớm hơn khoảng 3–4 tuần cho thấy nhu cầu du lịch đang dần ổn định và phục hồi sau những biến động toàn cầu vừa qua.

Trong dài hạn, xu hướng du lịch có thể dịch chuyển sang các mô hình du lịch chặng ngắn dưới 3–4 tiếng, du lịch chậm và du lịch đường thủy trải nghiệm sâu hơn. Các doanh nghiệp lữ hành tiếp tục nghiên cứu các đường bay vòng tránh, đồng thời đẩy mạnh các tuyến tour sử dụng hãng hàng không có đường bay an toàn hoặc bay thẳng. Việc làm tốt công tác tư vấn rủi ro, chi phí và điều khoản sẽ giúp du khách có đủ thông tin tin cậy, từ đó yên tâm trước khi quyết định thực hiện những hành trình khám phá mới.