Xuất khẩu tôm có dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ sau dịch Covd-19

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xuất khẩu (XK) tôm cả nước quý I/2020 đạt 628,6 triệu USD, tăng 1,8% so với cùng kỳ năm 2019.

Trong đó, XK tôm sang thị trường Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng khả quan nhất trong số các thị trường chính.

Tính riêng tháng 3/2020, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đạt 41,3 triệu USD và tăng 11,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 3 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm Việt sang thị trường này đạt 115,5 triệu USD và tăng 18,2% so với cùng kỳ năm 2019.

Đây là mức tăng trưởng tốt nhất trong top 5 thị trường XK chính của tôm Việt Nam. Theo VASEP dịch COVID-19 lây lan rộng ở Mỹ bắt đầu từ tháng 3/2020 khiến nhu cầu nhập khẩu tiêu thụ giảm mạnh ở phân khúc dịch vụ thực phẩm do các biện pháp kiểm soát dịch bệnh của Chính phủ Mỹ, song nhu cầu tiêu thụ tôm ở phân khúc bán lẻ vẫn tăng để phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân.

Hơn nữa ngành tôm có thể tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại (FTA), chính vì vậy mà xuất khẩu tôm có khả năng cạnh tranh tốt hơn với ba thị trường Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia. Các nước này không tập trung cho thị trường EU vì sản lượng theo dự báo sẽ không tăng trong năm nay.

Nguồn cung tôm lớn nhất cho Mỹ là Ấn Độ, cũng là đối thủ cạnh tranh chính của tôm Việt Nam trên thị trường Mỹ, hiện Ấn Độ đang gặp nhiều khó khăn do dịch Covid-19. Lệnh phong tỏa của Ấn Độ tiếp tục được kéo dài tới ngày 17/5 đã ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất của nước này, đặc biệt tháng 3 là tháng cao điểm để thả giống tôm vụ Hè.

Theo ghi nhận, Ấn Độ và Ecuador vẫn còn tiếp tục bị ảnh hưởng và dự kiến giảm đáng kể, khoảng 50% sản lượng do gặp khó về lao động và con giống nhập khẩu.

Đây là cơ hội cho tôm Việt Nam nếu kịp thời có những quyết sách tốt trong lúc này.

Sau thời gian giá tôm sú, tôm thẻ chân trắng sụt giảm mạnh do ảnh hưởng từ dịch Covid-19, hiện nay giá tôm thẻ chân trắng tại Bạc Liêu đã phục hồi và tăng hơn trước 20.000 đồng/kg (đối với loại nhỏ). Cụ thể, tôm thẻ chân trắng loại 100 con/kg có giá 90.000 đồng/kg đối với nuôi ao lót bạt; tôm nuôi ao đất giá từ 80.000 - 85.000 đồng/kg. Các loại tôm thẻ chân trắng cỡ lớn chỉ tăng nhẹ so với trước: loại 70 con/kg có giá 110.000 đồng/kg; loại 50 con/kg có giá từ 120.000 - 125.000 đồng/kg.

Khác với tôm thẻ chân trắng, giá tôm sú vẫn giữ mức thấp trong nhiều tháng qua. Hiện nay, giá tôm sú loại 30 con/kg chỉ khoảng 130.000 đồng/kg; loại 20 con giá chỉ 150.000 - 160.000 đồng/kg.

Mặc dù giá tôm sú vẫn còn thấp nhưng việc tôm thẻ chân trắng phục hồi giá đã giải tỏa phần nào khó khăn cho người nuôi tôm, nhất là nuôi công nghệ cao, nuôi thâm canh - bán thâm canh. Việc phục hồi giá tôm thẻ chân trắng cũng mở ra kỳ vọng thuận lợi cho sản xuất vụ tôm mới khi người nuôi tôm có nguồn vốn để sản xuất.

Theo dự đoán nếu sang quý II dịch Covid-19 trên đất Mỹ có dấu hiệu tích cực, người dân quay trở lại ổn định cuộc sống, các nhà hàng được mở cửa hoạt động trở lại thì mức tiêu thụ thủy sản sẽ tăng theo nhu cầu tiêu thụ, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ dự báo sẽ tăng 3%, đạt khoảng 675 triệu USD trong năm 2020.

Mục tiêu XK tôm 2020 dự kiến 3,8 tỷ USD

Không chỉ với thị trường Mỹ, việc kiểm soát dịch Covid-19 ở Trung Quốc, Hàn Quốc đang có chiều hướng tốt hơn, đây sẽ là hy vọng mới cho người nuôi và nhà máy chế biến tôm khi đầu ra phần nào được tháo gỡ. Người nuôi cần chọn lựa phương án thu hoạch tôm phù hợp, nếu tôm nuôi không đạt, nông dân nên thu hoạch sớm để không bị thua lỗ. Nếu tôm đang ở giai đoạn có kích cỡ nhỏ và phát triển tốt thì nên tiếp tục nuôi tôm lên kích cỡ lớn hơn để bán với giá cao hơn.

Hơn nữa, tại thị trường EU, Việt Nam có lợi thế ưu đãi từ Hiệp định EVFTA dự kiến có hiệu lực vào tháng 7 tới. Với EVFTA, sản phẩm tôm nhập khẩu vào thị trường này có mức thuế mà Ấn Độ, Thái Lan hay các nước khác không có lợi thế cạnh tranh.

Theo EVFTA, thuế nhập khẩu hầu hết tôm nguyên liệu (tươi, đông lạnh, ướp lạnh) vào EU sẽ được giảm từ mức thuế cơ bản 12-20% xuống 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực, thuế nhập khẩu tôm chế biến sẽ về 0% sau 7 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực. Trong khi đó, tôm Thái Lan không được hưởng GSP, không ký FTA, nên chịu mức thuế cơ bản 12%, Ấn Độ không có FTA nên chịu thuế GSP 4,2%, Indonesia hưởng thuế GSP 4,2%, Ecuador chịu thuế cơ bản 12%.

Nhận diện cơ hội cho ngành tôm Việt Nam, ông Trương Đình Hòe - Tổng thư ký Hiệp hội chế biến xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho biết:

“Mục tiêu XK tôm 2020 dự kiến 3,8 tỷ USD. Vào thời điểm tháng 3/2020 chúng tôi chỉ dám dự báo mức 3,5 tỷ USD. Nhưng nay có thể mạnh dạn đưa lên mục tiêu cao hơn là 3,8 tỷ USD sau khi xem xét các vấn đề thị trường, các vấn đề liên quan xung quanh. Năm nay con tôm là sản phẩm có chiều hướng gia tăng mạnh để bù dắp cho thiếu hụt bởi các sản phẩm khác”.

Hồng Nga