Nông dân ĐBSCL nên thật trọng khi mở rộng diện tích cây ăn trái ngoại

Từ đâu năm tới nay, nhiều đặc sản như dưa hấu ở tỉnh Quảng Ngãi, khoai lang tím ở tỉnh Vĩnh Long…. được xem là "thủ phủ" nhưng do phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc nên lúc xuất khẩu được thì giá "nhảy" lên 6.500 đồng/kg, lúc bí đầu ra thì chỉ còn 1.500 kg. Nhiều nông dân nơi đây lao đao với những giống này.

Mới đây, các cơ quan chức năng vùng Đông Bằng Sông Cửu Long cũng khuyến cáo bà con không nên mở rộng diện tích khi giá cả tăng giảm thất thường đã khiến người dân càng lo nhiều hơn mừng.

Cụ thể, khu vực ĐBSCL, Xoài được cho là một trong những loại cây ăn trái chủ lực ở một số tỉnh, thành, nhờ có nhiều tiềm năng để phát triển sản xuất phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Hiện nay, có 7 địa phương trồng với diện tích hơn 40.000 ha cây xoài. Chỉ riêng, 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp có diện tích trồng hơn 10.000 ha, Vĩnh Long 4.899 ha, Tiền Giang 3.759 ha, Cần Thơ 2.837 ha, Kiên Giang 2.712 ha, Sóc Trăng 2.048 ha…

Với diện tích lớn trong phát triển diện tích trồng xoài cùng nhiều thuận lợi do thị trường tiêu thụ ngày càng lớn, tạo động lực cho nông dân, doanh nghiệp tham gia đầu tư mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, do người dân đổ xô trồng, nhất là giống xoài Đài Loan, xoài Thái nên dẫn đến nhiều rủi ro đối với loại sản phẩm này. Trong vụ thu hoạch xoài vừa rồi, do ảnh hưởng khách quan từ dịch Covid-19, loại trái cây này bị dội hàng từ thị trường chính Trung Quốc, dẫn đến giá xuống thấp, nhà vườn thiệt hại nặng nề. Nhiều thương lái phải cho xoài quay đầu, đổ đống bán "giải cứu" khắp lề đường ở TP HCM.

Thời gian trở lại đây, diện tích trồng xoài Đài Loan tại nhiều nơi liên tục tăng cao, gây nguy cơ thừa hàng rớt giá. Khoảng 2 tháng trước, có thời điểm xoài Đài Loan chỉ còn mức 4.000 - 6.000 đồng/kg. Còn hiện tại, xoài Đài Loan bán chẳng ai mua nên nhiều nhà vườn vứt bỏ cho gà, vịt ăn khi trái chín.

Không chỉ có xoài, mít thái của nông dân ở Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Hậu Giang, Cần Thơ… cũng ồ ạt mở rộng diện tích. Điều này gây ra nguy cơ cung vượt cầu.

Xoài Đài Loan, giống cây trái ngoại

Là một trong những người có diện tích trồng cây mít thái lớn tại tỉnh Đồng Tháp Ông Nguyễn Văn Út (ngụ xã Mỹ Quý, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp) cho biết với 3.000 m2 đất gò cao trồng lúa kém hiệu quả, gia đình ông đã được chuyển đổi sang trồng mít Thái hơn 3 năm qua. Ban đầu, nhờ có cây mít đem lại giá trị kinh tế cao, có thời điểm 60.000 đồng/kg nên đời sống gia đình ông bớt khó khăn. Nếu so hiệu quả, trồng 3 cây mít sẽ cho thu nhập bằng 1 công lúa (1.000 m2).

Tuy nhiên, theo ông Út, giá mít Thái đang rớt thê thảm, loại 1 (từ 9 kg trở lên) thương lái thu mua tại vườn 9.000 - 11.000 đồng/kg (giảm 20.000 - 24.000 đồng/kg so với tháng trước); loại 2 (từ 5 - 8 kg) có giá 6.000 - 7.000 đồng/kg; loại 3 (từ 5 kg trở xuống) chỉ 4.000 - 5.000 đồng/kg. Với mức giá này, nông dân thua lỗ.

Cùng cảnh lo lắng về đầu ra cho sản phẩm của mình, Theo ông Lê Văn Lon (ngụ huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang), giá cả trồi sụt là do phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. "Nếu họ "ăn hàng" thì giá mít lên, còn không thì giá rớt xuống. Do diện tích trồng nhiều nên mít chín liên tục, nếu thương lái không mua thì đem bán lẻ ngoài chợ chỉ có 2.000-3.000 đồng/kg" - ông Lon lo lắng.

Mới đây, Ông Hà Bửu Khánh, Trưởng Phòng Quản lý thương mại Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp đưa ra sự lo lắng về việc người dân đổ xô trồng các loại cây ăn trái ngoại nên nhiều nông dân ở ĐBSCL phải chịu cảnh được mùa mất giá, hàng dội chợ rớt giá thê thảm. Vì vậy, tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo nông dân nên nắm rõ được thị trường và tìm đầu ra ổn định trước khi mở rộng diện tích cây trồng để tránh tình trạng cung vượt cầu.

Nguyễn Tuệ