Vua Charles nộp 450 tỷ tiền thuế, ai cũng tò mò: Hoàng gia Anh kiếm tiền kiểu gì?
Việc Vua Charles III chủ động công khai khoản thuế đã nộp khiến công chúng chú ý đến cơ chế tài chính đặc thù của Hoàng gia Anh - nơi sở hữu khối tài sản khổng lồ nhưng không tham gia vào bất kỳ công việc văn phòng thông thường nào.
Với lịch sử kéo dài hơn 1.150 năm kể từ thời Alfred Đại đế lên ngôi vào năm 866, Hoàng gia Anh ngày nay được xếp hạng là gia tộc hoàng thất giàu thứ 5 trên thế giới. Họ nắm giữ trong tay chuỗi tài sản đắt giá từ các lâu đài, cung điện cho đến những vùng đất đai bạt ngàn. Riêng Vua Charles III đứng thứ 11 trong danh sách những vị vua giàu nhất toàn cầu.
Tuy nhiên, do các thành viên hoàng gia không tham gia vào công việc quản trị nhà nước và cũng không đi làm hành chính từ 9h sáng đến 5h chiều, câu hỏi về nguồn gốc dòng tiền duy trì cuộc sống nhung lụa của họ luôn là chủ đề thu hút sự tò mò.
Gần đây, câu trả lời đã phần nào được hé lộ khi Vua Charles III trở thành vị quân chủ đầu tiên trong lịch sử Vương quốc Anh công khai chi tiết số tiền thuế mình đóng góp cho ngân sách. Để duy trì các hoạt động công vụ, chi tiêu cá nhân và trang trải ngân sách cho các thành viên làm việc trong hoàng tộc, dòng tiền chảy về túi nhà vua đến từ ba nguồn chính.
Khoản trợ cấp từ ngân sách nhà nước
Nguồn ngân sách công khai nhất chính là Trợ cấp Hoàng gia (Sovereign Grant). Đây là khoản tiền do chính phủ Anh chi trả hàng năm cho nhà vua nhằm phục vụ các hoạt động đối ngoại chính thức, bảo trì hệ thống cung điện, dinh thự, các công trình lịch sử và chi phí đi lại. Cần lưu ý rằng đây không phải là thu nhập cá nhân của các thành viên hoàng gia.
Số tiền này được tính toán dựa trên một tỷ lệ phần trăm cố định từ lợi nhuận của Crown Estate - khối bất động sản bao gồm hàng loạt dải đất rộng lớn và hầu hết phần đáy biển xung quanh Vương quốc Anh. Về mặt pháp lý, Crown Estate thuộc sở hữu của Hoàng gia. Dẫu vậy, từ năm 1760, nhà vua đã từ bỏ việc nhận trực tiếp doanh thu từ khối tài sản này để đổi lấy khoản trợ cấp hàng năm. Ngày nay, Crown Estate vận hành độc lập như một doanh nghiệp thương mại.
Hiện tại, Trợ cấp Hoàng gia được ấn định ở mức 12% lợi nhuận của Crown Estate. Nhờ doanh thu tăng vọt từ việc cấp phép cho các trang trại điện gió ngoài khơi, ngân sách này đã đạt 132,1 triệu bảng Anh (khoảng 174,5 triệu USD) trong năm tài chính 2025/26 và tiếp tục tăng lên 137,9 triệu bảng Anh trong năm tài chính hiện tại.
Mặc dù vậy, theo báo cáo từ Global Banking & Finance Review, giai đoạn từ năm 2027 đến 2032 sẽ ghi nhận mức trợ cấp giảm xuống còn 100 triệu bảng Anh mỗi năm. Việc cắt giảm này diễn ra do dự án đại tu Cung điện Buckingham trị giá 369 triệu bảng Anh hoàn thành, đồng thời lợi nhuận của Crown Estate dự báo sẽ sụt giảm khi nguồn thu từ các hợp đồng cho thuê điện gió hạ nhiệt.
Lợi nhuận từ các công quốc lâu đời
Bên cạnh nguồn ngân sách công, dòng tiền cá nhân phục vụ các thành viên hoàng gia lại đến từ hai khối công quốc thương mại có lịch sử hàng trăm năm.
Đầu tiên là Công quốc Lancaster, nền tảng tài chính dành riêng cho vị quân chủ đang tại vị kể từ năm 1399. Khối tài sản này sở hữu 41.910 mẫu Anh (tương đương 16.960 ha), bao gồm nhiều bất động sản thương mại đắc địa tại trung tâm thủ đô London cùng các thành phố lớn. Tính đến tháng 3/2026, tổng giá trị tài sản ròng của Công quốc Lancaster đạt 687,3 triệu bảng Anh.
Dù luật pháp quy định nhà vua không được phép thu lợi từ việc bán đất thuộc công quốc, ông lại trọn quyền hưởng phần thặng dư doanh thu ròng. Vào năm tài chính 2025/26, con số này đạt 25,2 triệu bảng Anh. Nhà vua sử dụng khoản tiền này để vận hành các dinh thự riêng và chi trả thu nhập cho những thành viên hoàng gia đảm nhiệm nhiệm vụ công ích - những người bị cấm kiếm tiền từ các nguồn bên ngoài. Danh sách nhận thù lao hiện bao gồm Công chúa Anne, Hoàng tử Edward cùng vợ, Công tước và Nữ công tước xứ Gloucester, Công tước xứ Kent và Công chúa Alexandra.
Ở cấp độ thừa kế, Công quốc Cornwall đóng vai trò là nguồn thu nhập chính cho người đứng đầu danh sách nối ngôi. Được thành lập từ năm 1337, công quốc này hiện do Hoàng tử William và Công tước nữ Kate quản lý. Với diện tích 128.151 mẫu Anh (tương đương 51.861 ha) nằm rải rác khắp nước Anh và xứ Wales, tài sản ròng của nơi này được ghi nhận lên tới 1,2 tỷ bảng Anh vào cuối tháng 3/2026. Phần thặng dư doanh thu ròng mà Hoàng tử William thu về trong năm tài chính 2025/26 đạt 21,55 triệu bảng Anh.
Khối tài sản riêng và nghĩa vụ thuế đặc biệt
Ngoài các quỹ trên, Vua Charles III còn sở hữu danh mục đầu tư cá nhân và các tài sản riêng không được công khai. Ông nắm giữ trực tiếp hai bất động sản quy mô lớn là Lâu đài Balmoral tại Scotland và trang trại Sandringham ở phía đông nước Anh. Dù nguồn thu từ các dinh thự riêng này rất đáng kể, số liệu chi tiết chưa bao giờ được tiết lộ ra bên ngoài.
Xét về mặt pháp lý, quân chủ Vương quốc Anh được miễn trừ toàn bộ nghĩa vụ nộp thuế thu nhập, thuế thặng dư vốn cũng như thuế thừa kế. Tuy nhiên, hành động tự nguyện đóng thuế của Vua Charles III đã tạo nên một bước ngoặt minh bạch tài chính.
Các số liệu công bố vào tháng 6 cho thấy Vua Charles III đã nộp 12,9 triệu bảng Anh tiền thuế trong năm tài chính 2024/25, sau khi đã đóng 11,7 triệu bảng Anh ở năm tài chính 2023/24. Tính từ thời điểm chính thức lên ngôi, tổng số tiền thuế ông tự nguyện đóng góp cho quốc gia đã vượt mốc 30 triệu bảng Anh (tương đương hơn 450 tỷ đồng). Con số ấn tượng này đã đưa nhà vua bước vào nhóm 100 người nộp thuế lớn nhất tại Vương quốc Anh.
Không riêng nhà vua, văn phòng của Hoàng tử William cũng công khai nghĩa vụ tài chính tương tự. Thái tử xứ Wales đã nộp 7,76 triệu bảng Anh tiền thuế trong năm tài chính 2024/25 và 8,34 triệu bảng Anh trong năm 2023/24. Tổng cộng, ông đã đóng góp hơn 20 triệu bảng Anh cho ngân sách kể từ khi chính thức tiếp quản danh hiệu Hoàng tử xứ Wales và trở thành người thừa kế ngai vàng.