Lý Tiểu Long (1940-1973) là huyền thoại võ thuật thế giới, người sáng lập môn phái Triệt Quyền Đạo. Ông được xem là võ sĩ có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử và là một biểu tượng văn hóa của thế kỷ XX.

Ít ai biết rằng, trong giới võ thuật Việt Nam có một nhân vật từng được nhiều người ví von là “sư huynh” của Lý Tiểu Long. Nhắc đến ông, giới võ lâm nhớ tới một cao đồ của 2 môn phái võ cổ truyền lớn và lâu đời bậc nhất Việt Nam là Vịnh Xuân Quyền và Vovinam - Việt Võ Đạo. Đó là đại lão võ sư Phan Dương Bình.

Tinh thông Vịnh Xuân và Vovinam

Võ sư Phan Dương Bình (1929-2020) được xem là một trong những tên tuổi lớn của làng võ Việt Nam, đặc biệt nổi danh trong 2 môn phái Vịnh Xuân và Vovinam. Với kiến thức võ học uyên thâm cùng tài năng xuất chúng, ông trở thành một biểu tượng của giới võ thuật, được đông đảo đồng môn và môn sinh kính trọng.

Nhắc đến Phan Dương Bình, giới võ thuật thường nhắc tới tuyệt kỹ hiếm có gắn liền với tên tuổi của ông là Súc Cốt Công (Suogugong). Đây là một công phu có nguồn gốc từ Thiếu Lâm Tự nhưng rất ít người có thể luyện thành do độ khó đặc biệt cao.

Súc Cốt Công cho phép người luyện co rút gân cốt, giúp cơ thể trở nên mềm dẻo và có khả năng thu nhỏ đáng kinh ngạc. Chính bởi sự kỳ diệu và huyền bí ấy, một số người trong giới võ lâm từng gọi đây là "ngón võ của phù thủy".

Trong một lần biểu diễn trước đông đảo đồng đạo, Phan Dương Bình đã thể hiện những đường quyền uyển chuyển, mềm mại đến mức cố võ sư Đỗ Hóa đặt cho ông biệt danh "Bình bún". Cái tên này không chỉ nhấn mạnh sự dẻo dai hiếm có mà còn phản ánh trình độ võ học đặc biệt của ông.

Bên cạnh đó, võ sư Phan Dương Bình còn được biết đến với kỹ năng "thần đả", một cảnh giới cao của võ thuật. Theo quan niệm võ học, khi đạt đến trình độ này, người luyện võ chỉ cần khởi niệm về động tác hoặc chiêu thức thì cơ thể có thể phản ứng gần như ngay lập tức mà không cần chuẩn bị trước.

Đến nay, tại Việt Nam gần như không còn ai luyện thành Súc Cốt Công như Phan Dương Bình và những võ sư đạt tới trình độ "thần đả" cũng vô cùng hiếm hoi.

Sư huynh “bất đắc dĩ” của Lý Tiểu Long 

Sinh năm 1929 trong một gia đình người Việt gốc Hoa, Phan Dương Bình sở hữu vóc dáng nhỏ nhắn, thư sinh, khác xa hình dung thường thấy về một võ sư. Từ nhỏ, ông đã say mê võ thuật và những câu chuyện kiếm hiệp, luôn nuôi ước mơ trở thành người anh hùng hành hiệp trượng nghĩa.

Cơ duyên sau đó đưa ông gặp thầy Tế Công (một đại môn đồ của Vịnh Xuân Quyền) và trở thành đệ tử của vị cao thủ này. Đáng chú ý, Tế Công chính là sư huynh của Diệp Vấn - người thầy nổi tiếng của huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long.

Sau này, Tế Công sang Việt Nam truyền bá Vịnh Xuân Quyền và trở thành người sáng lập hệ phái Vịnh Xuân Việt Nam. Chính vì Lý Tiểu Long là học trò của Diệp Vấn nên nhiều người hâm mộ đã vui vẻ gọi Phan Dương Bình là "sư huynh bất đắc dĩ" của huyền thoại võ thuật họ Lý. Dù vậy, trên thực tế 2 người không có mối liên hệ trực tiếp và chưa từng luyện tập cùng nhau.

Trong suốt cuộc đời mình, võ sư Phan Dương Bình đào tạo nhiều thế hệ môn sinh không chỉ ở Việt Nam mà còn tại nhiều quốc gia trên thế giới, góp phần lan tỏa những tinh hoa võ học mà ông dày công vun đắp. Ông được xem là người đại diện của môn phái Vovinam tại miền Bắc, đồng thời là người kế thừa và thực hiện di nguyện của võ sư Nguyễn Lộc - người sáng lập Vovinam.

Nhờ những đóng góp to lớn của nhiều thế hệ võ sư, trong đó có Phan Dương Bình, Vovinam ngày nay không chỉ phát triển rộng khắp Việt Nam mà còn hiện diện tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Năm 1995, ông Phan Dương Bình cùng các võ sư trong Hội đồng lâm thời võ sư Vovinam - Việt Võ Đạo Hải Ngoại đã ra tuyên cáo chính thức thành lập Hội đồng võ sư lãnh đạo môn phái. Đây được xem là tiền thân của Tổng liên đoàn Vovinam thế giới sau này.

Hiện nay, Vovinam là môn võ duy nhất của Việt Nam có mặt tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thành quả đó có sự đóng góp quan trọng của võ sư Phan Dương Bình - một trong những cây đại thụ của nền võ học Việt Nam.