Nền tảng số hóa chuỗi cung ứng nông nghiệp

Việc đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam vào hoạt động thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và nâng cao uy tín, giá trị nông sản Việt Nam. Hệ thống này không chỉ hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm mà còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Hệ thống được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ, mở rộng linh hoạt, bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của một nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp. Cấu trúc gồm 3 hợp phần chính: (1) Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; (2) Hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; (3) Ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh.

Điểm mới quan trọng là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia. Thống kê đến nay, Hệ thống đã tích hợp dữ liệu của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm tại 24/34 tỉnh, thành phố. Kết quả kiểm thử cho thấy Hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem đồng thời và trên 85 triệu lượt quét/ngày. Riêng đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm và xuất khẩu thành công 6 container sang thị trường Trung Quốc.

Chìa khóa chinh phục các thị trường khó tính

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số nhằm minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, từ đó góp phần đảm bảo chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam. Phó Thủ tướng khẳng định: “Ngành nông nghiệp muốn phát triển bền vững buộc phải xây dựng được thương hiệu và phải làm tốt công tác truy xuất nguồn gốc để chinh phục những thị trường khó tính nhất”. Theo ông, truy xuất nguồn gốc không còn là yêu cầu riêng lẻ mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 5 tháng đầu năm 2026 đạt gần 31 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ, việc vận hành hệ thống này là công cụ thiết yếu để đạt mục tiêu 74 tỷ USD trong năm nay. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các bên để mở rộng phạm vi triển khai, ưu tiên các nhóm sản phẩm chủ lực và xuất khẩu.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng có sản lượng lớn, phục vụ xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ. Đồng thời, các bộ, ngành liên quan cần tăng cường phối hợp, chuẩn hóa cơ chế kết nối liên thông. Đặc biệt, cần đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất coi truy xuất nguồn gốc là công cụ nâng cao sức cạnh tranh, thay vì xem đây là một thủ tục hành chính phát sinh thêm.