Từ vị thế độc quyền chiếm tới 90% thị phần nội địa, biến danh xưng của mình thành tên gọi chung cho cả một ngành hàng, thương hiệu này đã từng bước qua giai đoạn hụt hơi, co cụm lại với vỏn vẹn 2% thị phần trước làn sóng cạnh tranh khốc liệt. Thế nhưng, giữa bối cảnh các đại gia ngoại bang không ngừng chạy đua bằng những chiến dịch tiền tỷ, Miliket đã chứng minh huyền thoại không chọn cách ngủ quên. Một chiến lược cải tổ toàn diện đang được doanh nghiệp triển khai, dốc vốn nghìn tỷ xây nhà máy mới, chuyển đổi số và tái định vị thương hiệu nhằm giành lại ánh hào quang xưa và chinh phục thế hệ người tiêu dùng trẻ.

Ký ức về một thời hoàng kim và vị thế độc tôn

Miliket là một trong mười ba nhà máy đầu tiên được xây dựng để phát triển ngành công nghiệp nhẹ tại Việt Nam. Thương hiệu mì ăn liền này thuộc sở hữu của Công ty cổ phần Lương thực Thực phẩm Colusa Miliket, một doanh nghiệp mang bề dày lịch sử hiếm có. Tiền thân của thương hiệu là mì Colusa được sản xuất từ trước năm 1975 bởi Công ty thực phẩm Sài Gòn. Sau ngày thống nhất, đơn vị được đổi tên thành Xí nghiệp chế biến lương thực thực phẩm Colusa. Đến năm 1983, Tổng Công ty Lương thực miền Nam mở thêm Xí nghiệp lương thực thực phẩm Miliket. Mãi đến năm 2004, Colusa và Miliket mới chính thức sáp nhập và sau đó được chuyển đổi thành công ty cổ phần vào năm 2006 với vốn điều lệ ban đầu 48 tỷ đồng.

Trong thập niên 1980, mì Miliket được định vị là món ăn hảo hạng với mức giá đắt đỏ từ 500 đến 1.000 đồng. Hình ảnh bát mì nóng hổi lúc bấy giờ là một thứ xa xỉ, thường chỉ dành để tẩm bổ cho người ốm hoặc được bày bán tại các cửa hàng tạp hóa quốc doanh. Cảm giác sung sướng khi được thưởng thức gói mì hai tôm đã in hằn thành ký ức về một tuổi thơ vất vả của nhiều thế hệ 5X, 7X. Bước sang thập niên 1990, khi nền kinh tế khởi sắc, sản phẩm này trở thành món ăn khoái khẩu quen thuộc, là lương khô không thể thiếu của các thế hệ sinh viên. Sự thống trị của Miliket tuyệt đối đến mức thương hiệu này chiếm tới 90% thị phần tiêu thụ trong nước. Bao bì giấy kraft bọc ngoài cùng hình ảnh hai con tôm chụm đầu vào nhau đã trở thành biểu tượng sâu đậm, khiến người tiêu dùng Việt Nam dùng luôn danh từ "mì tôm" để định danh cho mọi loại mì ăn liền sản xuất về sau.

Bước lùi trên sân nhà trước làn sóng cạnh tranh khốc liệt

Tuy nhiên, bức tranh thị trường bắt đầu đảo chiều từ sau năm 2000. Sự hội nhập kinh tế mang theo làn sóng gia nhập của hàng loạt các thương hiệu lớn mạnh trong và ngoài nước như Vina Acecook, Masan hay Asia Foods. Các tân binh này sở hữu nguồn lực tài chính khổng lồ, liên tục tung ra những chiến dịch quảng cáo rầm rộ, dần đẩy "ông vua mì gói" lùi về phía sau. Từ vị thế dẫn đầu tuyệt đối, thị phần của Miliket sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn loanh quanh ở mức dưới 4% và chạm mốc 2% vào cuối năm 2022 với sản lượng khoảng 15.400 tấn.

Không đủ tiềm lực để chạy đua đốt tiền cho truyền thông, ban lãnh đạo Miliket buộc phải chọn một lối đi riêng mang tính sinh tồn. Doanh nghiệp chủ động chuyển hướng tập trung vào thị trường ngách, nhắm đến tệp khách hàng thu nhập thấp, lao động bình dân tại khu vực nông thôn, đặc biệt là miền Nam và miền Tây. Đáng chú ý, Miliket len lỏi sâu vào kênh phân phối Horeca, phủ sóng rộng rãi tại các quán lẩu, quán ăn vỉa hè thay vì đối đầu trực diện trên quầy kệ siêu thị. Công ty cũng thay đổi phương thức tiếp cận, trực tiếp đưa hàng hóa đến tay người tiêu dùng thông qua các hội chợ Hàng Việt Nam chất lượng cao, chợ đầu mối và hệ thống đại lý bán lẻ.

Đồng thời, hãng duy trì lợi thế cạnh tranh bằng chiến lược tối ưu hóa chi phí khắt khe. Nhờ quản lý sản xuất tốt, giảm tiêu hao nhiên liệu và tăng thu hồi thành phẩm, công ty tiết kiệm trung bình hơn 4 tỷ đồng mỗi năm. Chính việc cắt giảm tối đa chi phí quảng cáo và vận hành đã giúp Miliket giữ được mức giá thấp nhất thị trường, điển hình là gói mì giấy 75g chỉ có giá 2.700 đồng, trong khi các loại khác dao động từ 3.100 đến 6.000 đồng. Miliket cũng là một trong số ít hãng vẫn bám trụ với sản phẩm "mì ký" để phục vụ phân khúc đặc thù. Vào tháng 7 năm 2017, doanh nghiệp từng ghi dấu ấn khi đưa gần 5 triệu cổ phiếu lên sàn UPCoM, đạt mức vốn hóa 124 tỷ đồng, khẳng định sức sống mãnh liệt của một biểu tượng dẫu không còn đứng trên đỉnh vinh quang.

Cuộc đại phẫu toàn diện và chiến lược số hóa

Nhận thức rõ nguy cơ bị lãng quên nếu chỉ bằng lòng với tập khách hàng hoài niệm, Colusa Miliket đã bước vào một cuộc đại phẫu mang tính bước ngoặt. Dưới sự dẫn dắt của Tổng giám đốc Trần Hoàng Ngân, doanh nghiệp quyết tâm đưa huyền thoại sống lại trong lòng thế hệ trẻ. Công tác rà soát và cơ cấu lại nhân sự, máy móc thiết bị được diễn ra đồng bộ. Đội ngũ kỹ thuật trực tiếp nghiên cứu, tái định vị gần 200 dòng sản phẩm, mở rộng danh mục sang phở, cháo, miến, hủ tiếu và các loại gia vị như nước tương, tương ớt. Đặc biệt, để tối ưu lợi nhuận, công ty đã quyết định ngừng sản xuất dòng mì ký truyền thống có biên lợi nhuận thấp, dồn toàn lực cho các dòng sản phẩm cao cấp, giá trị gia tăng như mì ly, mì tô và các sản phẩm sau gạo. Doanh nghiệp cũng chủ động ngừng toàn bộ hoạt động gia công tại miền Bắc từ tháng 6 năm 2025 nhằm bảo mật công nghệ và giữ vững chất lượng cốt lõi.

Chuyển đổi số và sản xuất xanh được xem là hai chiếc chìa khóa định hình tương lai của Miliket. Doanh nghiệp đã mạnh tay đầu tư hơn 250.000 USD triển khai hệ thống quản trị SAP Business One, hoàn thành thần tốc trong chưa đầy một năm, giúp vận hành hiệu quả và minh bạch hơn. Về định hướng phát triển bền vững, nguồn vốn đầu tư cho sản xuất xanh hiện chiếm tới 50% vốn điều lệ. Công ty tiên phong ứng dụng công nghệ plasma độc quyền để khử khuẩn và giảm mùi chua cho sản phẩm, cải thiện lò hơi, dùng trấu thay than đá và chuyển sang sử dụng bao bì giấy thân thiện với môi trường. Việc liên kết với các vùng nguyên liệu sạch tại Long An, Kiên Giang và Sóc Trăng không chỉ nâng cao chất lượng mà còn giúp Miliket sở hữu "tấm vé thông hành" để tự tin vượt qua hàng rào tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường quốc tế. Song song đó, thương hiệu dần chuyển dịch từ tiếp thị truyền thống sang các chiến dịch tạo xu hướng, cho ra mắt mì matcha, mì trộn để tiếp cận gần gũi hơn với gen Z.

Mục tiêu doanh thu kỷ lục và tầm nhìn vươn ra biển lớn

Những nước cờ thay máu chiến lược đã nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh đầy khả quan. Năm 2024, Miliket ghi nhận doanh thu 760 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 29,2 tỷ đồng. Đến năm 2025, doanh thu tiếp tục tăng trưởng, đạt 813 tỷ đồng cùng 26 tỷ đồng lợi nhuận. Không dừng lại ở đó, ban lãnh đạo đã chính thức công bố kế hoạch năm 2026 với kỳ vọng doanh thu dao động từ 863 đến gần 869 tỷ đồng và lợi nhuận 29 tỷ đồng. Nếu hoàn thành, đây sẽ là kỷ lục cao nhất trong lịch sử hoạt động, tương đương việc thu về hơn 2,36 tỷ đồng và lãi gần 80 triệu đồng mỗi ngày, với sản lượng tiêu thụ kỳ vọng cán mốc 17.500 đến 19.000 tấn.

Để hiện thực hóa tham vọng tỷ đô và giải quyết triệt để bài toán máy móc cũ kỹ, Miliket đang gấp rút triển khai siêu dự án nhà máy mới quy mô lớn ở khu vực phía Nam. Với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 800 đến 900 tỷ đồng, nhà máy mới sở hữu công suất thiết kế 49.000 tấn sản phẩm mỗi năm. Nhằm rút ngắn từ 6 đến 12 tháng thủ tục hành chính, công ty đã chi khoảng 200 tỷ đồng mua lại một pháp nhân tại Khu công nghiệp Giang Điền, tỉnh Đồng Nai, gián tiếp thâu tóm lô đất rộng gần 4ha và gia tăng tài sản thế chấp. Để hỗ trợ tài chính, doanh nghiệp cũng đang triển khai phương án phát hành 9,6 triệu cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ mức 48 tỷ đồng lên 144 tỷ đồng.

Thị trường quốc tế đang trở thành bệ phóng quan trọng cho Miliket. Chỉ tính riêng năm ngoái, xuất khẩu đã đem về hơn 93 tỷ đồng doanh thu, vượt kế hoạch 23%. Nhờ sản xuất xanh và công nghệ plasma, sản phẩm mang thương hiệu hai con tôm hiện đã hiện diện tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, châu Âu, Singapore, đáp ứng trọn vẹn những tiêu chuẩn khắt khe nhất như Halal hay Kosher, và gần đây là các đơn hàng phở tô cỡ lớn xuất sang Mỹ. Với lộ trình nâng cấp năng lực sản xuất và tái định vị tinh tế, Miliket không chỉ tìm đường quay lại thời kỳ rực rỡ nhất mà còn thiết lập một di sản mới, nơi những giá trị truyền thống tự hào vươn vai hòa nhịp cùng dòng chảy thương mại toàn cầu.