Trung Quốc bỏ xa Mỹ và Nga trong cuộc đua vũ trang dưới đáy biển
Cuộc chạy đua vũ trang dưới đáy biển đang nóng lên trên phạm vi toàn cầu, khi ngày càng nhiều quốc gia đổ tiền vào các chương trình tàu ngầm.
Ngành công nghiệp tàu ngầm toàn cầu đang bước vào giai đoạn sôi động nhất kể từ những năm 1980. Trong vòng 5 năm qua, khoảng 77 tàu ngầm đã được hạ thủy bởi 16 quốc gia, phản ánh làn sóng gia tăng mạnh mẽ chi tiêu quân sự dưới biển.
Nổi bật trong xu hướng này là Trung Quốc, quốc gia không chỉ dẫn đầu về số lượng tàu ngầm được đóng mới mà còn liên tục giới thiệu các thiết kế thế hệ mới với tốc độ vượt trội.
Sự mở rộng nhanh chóng của lực lượng tàu ngầm giúp Trung Quốc tạo khoảng cách đáng kể với những cường quốc hải quân truyền thống như Mỹ và Nga. Các ước tính gần đây cho thấy kể từ năm 2021, Bắc Kinh đã hạ thủy khoảng 24 tàu ngầm, gấp đôi Nga (12 chiếc) và cao hơn hơn 3 lần so với Mỹ, nước chỉ đưa vào hoạt động 7 tàu mới.
Việc ngày càng nhiều quốc gia đầu tư vào tàu ngầm phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong chiến lược hải quân toàn cầu.
Tàu ngầm hiện được xem là công cụ then chốt cho năng lực răn đe, thu thập tình báo và bảo đảm an ninh hàng hải. Vì vậy, lĩnh vực này không còn là "sân chơi" riêng của các cường quốc hải quân truyền thống mà đang mở rộng sang nhiều thị trường quốc phòng mới nổi.
Tốc độ phát triển của Trung Quốc bỏ xa các đối thủ
Lợi thế của Trung Quốc không chỉ nằm ở số lượng tàu ngầm được sản xuất mà còn ở tốc độ phát triển các mẫu thiết kế mới.
Trong 5 năm qua, Bắc Kinh đã bổ sung thêm 7 lớp tàu ngầm mới vào biên chế. Trái lại, Nga chỉ giới thiệu một lớp tàu ngầm mới là Khabarovsk, dự án mất hơn 11 năm để hoàn thiện. Mỹ chủ yếu tiếp tục mở rộng số lượng tàu thuộc lớp Virginia hiện có thay vì phát triển nhiều thiết kế hoàn toàn mới.
Điều này không đồng nghĩa mọi tàu ngầm của Trung Quốc đều vượt trội về công nghệ so với các đối thủ. Nhưng tốc độ nghiên cứu, phát triển và đưa vào hoạt động các ý tưởng mới cho thấy ngành công nghiệp tàu ngầm của nước này đang thay đổi với nhịp độ rất nhanh.
Trung Quốc cũng đang dẫn đầu trong lĩnh vực phương tiện không người lái dưới nước cỡ siêu lớn (XXLUUV). Những thiết bị này có kích thước tương đương tàu ngầm có người lái thông thường. Hiện chưa có quốc gia nào khác được biết đang phát triển các phương tiện không người lái dưới biển có quy mô tương tự.
Một bước tiến đáng chú ý khác là công nghệ động cơ đẩy độc lập không khí (AIP) sử dụng năng lượng hạt nhân. Tàu ngầm lớp Type-041 Zhou được cho là tích hợp một lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ, hay còn được gọi là công nghệ "nuclear-AIP".
Trong tương lai, Mỹ và Anh dự kiến sẽ giới thiệu thêm nhiều lớp tàu ngầm mới. Tuy nhiên, các xu hướng hiện tại cho thấy Trung Quốc nhiều khả năng vẫn sẽ giữ vị trí trung tâm trong ngành công nghiệp đóng tàu ngầm toàn cầu trong những năm tới.
