Theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP Chính phủ vừa ban hành, học sinh theo học các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành sẽ được sử dụng sách giáo khoa miễn phí, gồm Chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và chương trình xóa mù chữ.

Cụ thể, Nghị định nêu rõ áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần. Các cơ sở giáo dục được ưu tiên sử dụng lại số sách hiện có, luân chuyển giữa các thư viện trên cùng địa bàn trước khi mua mới nhằm tiết kiệm ngân sách, hạn chế lãng phí và bảo vệ môi trường.

Đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ theo chương trình học và phải hoàn trả cho thư viện sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.

Đối với học sinh chuyển trường, các em phải trả lại đầy đủ sách đã mượn cho trường cũ trước khi hoàn tất thủ tục. Trường tiếp nhận có trách nhiệm bố trí sách giáo khoa để học sinh được học tập liên tục, không bị gián đoạn.

Theo Nghị định, từ năm học 2029-2030, tất cả học sinh trên cả nước sẽ được sử dụng sách giáo khoa miễn phí. Nếu địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa có thể triển khai sớm hơn. Đặc biệt, cần ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Riêng việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số tại cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.

Theo Nghị định, học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng hoặc bắt đầu học kỳ. Nhà trường phải quản lý rõ ràng, minh bạch trên sổ hoặc phần mềm, nêu rõ số lượng, tình trạng sách khi bàn giao.

Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học, học sinh phải hoàn trả toàn bộ sách đã mượn, trừ trường hợp được tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình theo quy định.

Sau khi thu hồi, nhà trường kiểm tra, phân loại sách để tiếp tục sử dụng, bảo quản, sửa chữa hoặc thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục, sách giáo khoa được hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Nếu không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị phải bàn giao lại cho cơ quan quản lý để điều chuyển đến các cơ sở giáo dục khác.

Hiện nay, TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ triển khai chương trình miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, trước lộ trình chung của cả nước 3 năm, áp dụng cho học sinh lớp 1, 6 và 10. Chính sách sẽ được mở rộng theo từng năm học và áp dụng cho tất cả các khối vào năm 2029.

Thành phố dành 150 tỷ đồng để cấp miễn phí sách giáo khoa trong năm nay cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh là người dân tộc thiểu số.

Xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) cũng đã công bố kế hoạch miễn phí sách giáo khoa cho học sinh trên địa bàn. Xã dự kiến chi khoảng 1,5 tỷ đồng mua mới 74.000 cuốn sách, nâng tổng số sách dùng chung lên 91.000 cuốn. Nguồn sách này sẽ phục vụ khoảng 7.000 học sinh theo hình thức mượn và hoàn trả sau mỗi năm học.