Xuất khẩu nông, thủy sản giảm

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 4/2020 ước đạt 17,6 tỷ USD, giảm mạnh 27,1% so với tháng 3/2020 và giảm 13,9% so với cùng kỳ năm 2019.

Tính chung 4 tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt gần 80,9 tỷ USD, tăng 2,0% so với cùng kỳ năm 2019 (cùng kỳ tăng 6,5%).

Về nhóm hàng, trong khi kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến 4 tháng đầu năm tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2019, thì kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm hàng nông, thủy sản và nhiên liệu khoáng sản lại giảm lần lượt là 4,6% và 22,8%.

Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, thủy sản giảm do ảnh hưởng tiêu cực bởi sự bùng phát dịch Covid-19 tại Trung Quốc - thị trường xuất khẩu nông, thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Hiện nay Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường, nhiều doanh nghiệp nhắm tới Thái Lan - nơi có nhu cầu lớn về rau, quả tươi.

Mở hướng mới xuất khẩu

Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc sụt giảm nhưng một số thị trường khác lại có tín hiệu khả quan.

Cụ thể, xuất khẩu hàng rau quả sang Thái Lan, Hàn Quốc, Lào, Úc, Đài Loan, Nga trong 2 tháng đầu năm 2020 tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2019. Hàng rau quả xuất khẩu sang thị trường Thái Lan trong 2 tháng đầu năm 2020 đạt 35,2 triệu USD, tăng 365,8% so với cùng kỳ năm 2019; xuất khẩu sang thị trường Lào đạt 9,7 triệu USD, tăng 270,4%; xuất khẩu sang thị trường Đài Loan đạt 8,9 triệu USD, tăng 112,4%; xuất khẩu sang thị trường Nga đạt 8,2 triệu USD, tăng 246,1%...

Bà Trần Thị Thanh Mỹ, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan đưa ra quan điểm: “Chúng ta nên xem Thái Lan là đối tác thương mại thay vì là đối thủ cạnh tranh. Vì Việt Nam đang xuất khẩu tốt nhiều mặt hàng nông sản, đặc biệt là trái cây, rau củ tươi sang Thái Lan. Tôi lấy ví dụ, chúng ta đang là nước xuất khẩu chính trái thanh long vào Thái Lan và theo thống kê của Hải quan Thái Lan, Việt Nam đang chiếm đến 90% thanh long nhập khẩu của nước này”.

Cũng theo bà Mỹ, cho đến nay, Việt Nam chỉ mới được chính thức cấp phép cho 4 loại trái cây là thanh long ruột đỏ và ruột trắng, xoài, nhãn và vải nhập khẩu vào Thái Lan nên vẫn còn dư địa rất lớn để tăng xuất khẩu vào thị trường này. Điều đặc biệt là Thái Lan thu hút rất đông khách du lịch, chỉ tính riêng Bangkok trong năm 2019 đã đón tới 39,8 triệu khách du lịch. Lượng khách du lịch này không chỉ là khách hàng tiêu thụ mà họ còn là những đại sứ giúp quảng bá cho mặt hàng trái cây, rau quả của Việt Nam đi khắp các nước thông qua thị trường Thái Lan. Thái Lan còn được xem là trung tâm chế biến của khu vực Đông Nam Á. Chính vì vậy, nước này có nhu cầu về sự đa dạng hóa nguồn nguyên liệu cho chế biến, trong đó có nguồn từ nhập khẩu mà Việt Nam có thể tận dụng.

Theo đánh giá của Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit), năm 2019, xuất khẩu rau quả sang Mỹ, Thái Lan, châu Phi... đã có những tín hiệu tích cực.

Ông Chaisak Ringluen, đại diện Văn phòng Điều tiết nông nghiệp (Cục Nông nghiệp Thái Lan) chia sẻ, các mặt hàng trái cây, rau củ muốn nhập khẩu vào Thái Lan việc đầu tiên là phải tuân thủ các quy định trong bộ tiêu chuẩn về nông nghiệp Thái Lan, trong đó có 2 loại giấy phép quan trọng nhất là đảm bảo về vệ sinh dịch tễ và giấy chứng nhận quy trình sản xuất an toàn dịch tễ.

Do đó, nước nào muốn xuất khẩu vào Thái Lan phải giám sát kỹ về mặt sâu bệnh và phải có bảng phân tích rủi ro sâu bệnh. Các chuyên gia Thái Lan sẽ qua Việt Nam đánh giá quy trình sản xuất, xử lý dịch bệnh này. Ngoài ra, trái cây, rau củ trước khi xuất khẩu đều phải qua xử lý và tuân theo những yêu cầu khác về đóng gói, dán nhãn…

Khâu kiểm dịch thực vật được làm rất chặt chẽ và nếu phát hiện sâu bệnh gây hại trong các mẫu kiểm tra thì cả lô hàng sẽ bị từ chối nhập hoặc bị tiêu hủy ngay. “Không chỉ là nước tiêu thụ, Thái Lan còn là nước đứng ra xuất khẩu những nông sản từ Việt Nam đi những nước khác theo khung tiêu chuẩn về chất lượng mà Thái Lan ban hành. Chúng tôi mong muốn mở rộng mối quan hệ thương mại với Việt Nam về mặt hàng nông sản” - ông Chaisak Ringluen nói.

Minh Nhật