Thoát nước hồ để bảo trì, nhân viên bất ngờ phát hiện 'quái vật biển' dài 10m sống cách đây 180 triệu năm
Một buổi thoát nước định kỳ tại khu bảo tồn thiên nhiên ở Anh đã dẫn tới một trong những khám phá khảo cổ học quan trọng nhất trong lịch sử gần đây của nước Anh.
Sự việc xảy ra vào tháng 2/2021 tại khu bảo tồn thiên nhiên Rutland Water, hạt Rutland ở nước Anh. Khi mực nước trong hồ được hạ xuống để phục vụ bảo trì, một phần nền đáy biển cổ xưa từng bị chôn vùi bắt đầu lộ diện.
Trưởng nhóm bảo tồn Joe Davis nhận thấy trên mặt đất xuất hiện một dãy cấu trúc hình tròn xếp thẳng hàng. Sau khi quan sát kỹ hơn, ông nghi ngờ đây là các đốt sống hóa thạch.
Không lâu sau, một thành viên khác trong nhóm phát hiện phần hàm lớn gần như còn nguyên vẹn. Các chuyên gia cổ sinh vật học nhanh chóng được mời tới hiện trường và xác nhận bên dưới đáy hồ là bộ xương gần như hoàn chỉnh của một con ngư long (ichthyosaur) khổng lồ – loài bò sát biển thường được gọi bằng biệt danh "rồng biển".
Với chiều dài khoảng 10m và niên đại ước tính 180 triệu năm, đây được xem là bộ xương ngư long lớn nhất và hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện tại Anh.
Một trong những kẻ săn mồi lớn nhất của đại dương kỷ Jura
Theo Quỹ Bảo tồn Động vật Hoang dã Leicestershire và Rutland, các nghiên cứu cho thấy hóa thạch nhiều khả năng thuộc loài Temnodontosaurus trigonodon – một trong những loài ngư long lớn nhất từng được biết đến..
Dù thường được gọi là "rồng biển", sinh vật này thực chất không phải khủng long. Ngư long là nhóm bò sát biển sinh sống trong khoảng từ 250 triệu đến 90 triệu năm trước.
Chúng tiến hóa để thích nghi hoàn toàn với môi trường nước từ rất lâu trước khi cá heo hiện đại xuất hiện, sở hữu cơ thể thuôn dài giúp bơi lội hiệu quả, cùng các chi biến thành vây, mõm dài và chiếc đuôi khỏe cho phép di chuyển với tốc độ cao.
Trong kỷ Jura, ngư long nằm ở vị trí đỉnh chuỗi thức ăn dưới đại dương.
Với chiều dài khoảng 10m, loài bò sát biển này là một thợ săn đáng gờm. Chiếc mõm dài của nó chứa hàng chục chiếc răng sắc nhọn, đủ sức săn bắt cá, mực và cả những loài bò sát biển nhỏ hơn.
Đôi mắt khổng lồ cũng là đặc điểm nổi bật. Một số họ hàng gần của loài này sở hữu đôi mắt thuộc hàng lớn nhất từng được ghi nhận ở động vật có xương sống, giúp chúng săn mồi hiệu quả ngay cả trong vùng nước sâu có điều kiện ánh sáng rất yếu.
Ngày nay, Rutland Water nằm sâu trong đất liền, cách xa bờ biển. Tuy nhiên, vào kỷ Jura, toàn bộ khu vực này từng là vùng biển nông, ấm áp và giàu sinh vật biển.
Đây chính là môi trường mà con ngư long sinh sống, săn mồi rồi chết đi. Sau khi chìm xuống đáy biển, xác của nó nhanh chóng bị các lớp trầm tích bao phủ.
Qua hàng triệu năm, những lớp trầm tích này hóa đá, bảo tồn gần như nguyên vẹn bộ xương cho đến khi nó tình cờ được phát hiện trong một lần thoát nước hồ phục vụ công tác bảo trì.
Không chỉ gây ấn tượng bởi kích thước đồ sộ, bộ hóa thạch còn được bảo tồn ở mức hiếm có, mở ra cơ hội nghiên cứu chi tiết về cấu tạo cơ thể, quá trình tiến hóa và lối sống của các loài bò sát biển khổng lồ với độ chính xác rất hiếm đạt được.
