Áp lực chi phí và thời tiết tại các vùng hoa kiểng

Tại các vùng trồng cây cảnh và làng nghề hoa kiểng trọng điểm của TP.Hải Phòng, TP.Hồ Chí Minh và tỉnh Vĩnh Long, dù thị trường Tết đã bước vào giai đoạn cao điểm, người nông dân vẫn phải đối mặt với không ít áp lực. Thực tế, để có được một cây quất cảnh đạt tiêu chuẩn đưa ra thị trường, nông dân xã Thanh Hà, TP. Hải Phòng phải chăm bón hết sức công phu. Ông Nguyễn Đức Nhân, Trưởng thôn Lại Xá 2, cho biết người trồng quất phải tính toán kỹ lưỡng thời điểm cây ra lộc, ra hoa ở từng giai đoạn, đồng thời phun thuốc đúng kỹ thuật để cây sinh trưởng khỏe mạnh, hạn chế sâu bệnh. Khi cây bắt đầu đậu quả, nhà vườn còn phải tỉ mỉ tỉa bỏ những quả không đạt yêu cầu, nhằm bảo đảm đến lúc xuất bán, mỗi cây quất đều có dáng thế cân đối, màu sắc hài hòa và hình thức bắt mắt nhất.

Không chỉ đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao, chi phí đầu tư tăng mạnh cũng đang trở thành nỗi lo lớn của người trồng hoa tại khu vực phía Nam. Tại các làng nghề hoa cảnh ở phường Long Đức, tỉnh Vĩnh Long, giá vật tư nông nghiệp, phân bón và nhân công đồng loạt tăng, khiến chi phí sản xuất đội lên, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế. Ông Nguyễn Hồng Công (khóm Vĩnh Yên, phường Long Đức) cho biết vụ hoa Tết năm nay gia đình ông trồng 2.000 chậu hoa các loại như vạn thọ, cúc, mào gà và hướng dương. Theo ông Công, tổng chi phí đầu tư đã tăng khoảng 20% so với năm trước, lên hơn 40 triệu đồng, khiến gia đình không khỏi lo lắng, nhất là khi thời tiết biến động làm một số chậu hoa nở sớm hoặc nở muộn, không trùng đúng dịp Tết.

Bài toán thị trường và giá trị kinh tế cũng khiến chính quyền và người dân tại Hải Phòng nhiều trăn trở, bởi nghề trồng quất cảnh ở Thanh Hà từ lâu là nguồn thu nhập chính vào dịp cuối năm. Bà Vũ Thị Hảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thanh Hà, nhận định cây quất cảnh phụ thuộc lớn vào thị hiếu và thú chơi cây của người dân trong dịp Tết, do đó giá trị sản phẩm thường biến động mạnh. Theo bà Hảo, có năm giá quất rất cao, nhưng cũng có thời điểm chỉ ở mức trung bình, thậm chí không tiêu thụ hết do cung vượt cầu hoặc thị hiếu thay đổi đột ngột. Thực tế này đòi hỏi người nông dân không chỉ giỏi canh tác mà còn phải chủ động nắm bắt thông tin thị trường để hạn chế rủi ro và tình trạng ứ đọng sản phẩm.

Tại TP. Hồ Chí Minh, giá nhiều loại hoa ghi nhận xu hướng tăng nhẹ, khiến người tiêu dùng cân nhắc kỹ hơn khi mua sắm Tết. Chị Nguyễn Thị Xuân Mai, ngụ phường Đông Hòa, cho biết giá hoa cúc vàng năm nay tăng khoảng 100.000 đồng mỗi chậu so với Tết trước, trong khi các loại hoa khác như cát tường, đồng tiền cũng có sự điều chỉnh nhất định. Sự gia tăng này phản ánh chi phí đầu vào của nhà vườn, đồng thời tạo ra áp lực không nhỏ đối với sức mua. Ngay cả mai vàng – loại cây cảnh truyền thống tại TP. Hồ Chí Minh – cũng không còn cảnh mua bán tấp nập như những năm trước, khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều lựa chọn cây cảnh mới, làm phân tán sự quan tâm của người tiêu dùng.

Giải pháp hỗ trợ nông dân kết nối tiêu thụ toàn quốc

Trước những khó khăn về chi phí và đầu ra, các địa phương như TP.Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh và tỉnh Vĩnh Long đã chủ động triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thiết thực. Ông Nguyễn Văn Liêu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Long Đức (tỉnh Vĩnh Long), cho biết địa phương đã đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông, hạ thế điện phục vụ sản xuất, đồng thời hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn nước sạch và triển khai các đề tài tuyển chọn, nhân giống hoa nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Để tạo điều kiện thuận lợi cho người trồng hoa trong mùa cao điểm, phường còn bố trí các điểm kinh doanh thời vụ và miễn thu phí mặt bằng cho các hộ thuộc làng nghề, qua đó góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính.

Song song với sự đồng hành của chính quyền, nhiều chủ vườn cũng chủ động đổi mới cách làm để thích ứng với thị trường. Anh Nguyễn Văn Quý (thôn Lại Xá 2, xã Thanh Hà, TP. Hải Phòng) cho biết quất địa phương có ưu điểm là cây bền, quả tươi, mã sáng tự nhiên, nên được khách hàng ưa chuộng để trưng Tết dài ngày. Nhằm kích cầu tiêu dùng, năm nay anh Quý quyết định hỗ trợ toàn bộ chi phí vận chuyển cho khách hàng ở khu vực lân cận, giúp giảm chi phí mua sắm trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn. Theo anh Quý, càng sát Tết lượng khách càng tăng, và nhờ chủ động trong khâu tiêu thụ, vườn quất của anh đã bán được khoảng 60% sản lượng tính đến ngày 9/2.

Tại TP. Hồ Chí Minh, thị trường hoa Tết tiếp tục được thúc đẩy thông qua việc tổ chức các chuỗi hoạt động văn hóa và chợ hoa quy mô lớn, mang tính kết nối vùng miền. Các chợ hoa Tết cấp thành phố tại Công viên 23 tháng 9 và Công viên Gia Định đã tạo không gian thuận lợi để nhà vườn từ nhiều địa phương đưa sản phẩm về tiêu thụ một cách bài bản. Đặc biệt, mô hình Chợ hoa Tết “Trên bến dưới thuyền” tại bến Bình Đông tái hiện sinh động không gian sông nước Nam Bộ, quy tụ gần 400 điểm kinh doanh hoa từ các tỉnh miền Tây. Chị Nguyễn Thị Hợp, tiểu thương vận chuyển địa lan từ Sa Pa vào TP. Hồ Chí Minh, cho biết sự đa dạng của các loại hoa xứ lạnh đã thu hút đông đảo người mua tại đô thị phía Nam, nơi vốn khan hiếm nguồn cung mặt hàng này.

Sự ổn định về giá cả và đầu ra tại các làng nghề còn được duy trì nhờ mối liên kết bền chặt giữa nhà vườn và thương lái được hình thành từ sớm. Bà Nguyễn Thị Bảy, làng nghề hoa cảnh Vĩnh Long, cho biết vườn hoa 3.000 chậu của gia đình đã được thương lái đặt mua gần hết nhờ giữ giá bán ổn định, mang lại nguồn thu khá trong dịp Tết. Tương tự, tại Hải Phòng, ông Hoàng Văn Thức dù ở địa phương khác vẫn trực tiếp đến vườn quất Thanh Hà chọn mua, bởi tin tưởng vào độ bền và chất lượng cây trồng lâu năm tại đây. Sự chủ động học hỏi kỹ thuật chăm sóc của người dân, kết hợp với các chính sách hỗ trợ bài bản từ chính quyền địa phương, đang góp phần tạo nên một thị trường hoa Tết hài hòa, qua đó thắp lên kỳ vọng về một năm mới sung túc cho người trồng hoa, cây cảnh trên cả nước.