Năm 2019, khi còn là sinh viên tại Đại học Yonsei (Seoul), Moe Kasugai không khỏi ngạc nhiên khi chứng kiến nhiều cử nhân xuất sắc của ngôi trường danh giá này liên tục thất nghiệp. Nghịch lý đó thúc đẩy cô gái người Nhật Bản 35 tuổi thành lập KOREC, nền tảng kết nối nhân sự Hàn Quốc với các nhà tuyển dụng tại xứ sở hoa anh đào. 

Chia sẻ tại hội chợ việc làm kéo dài hai ngày ở Seoul tháng trước, Kasugai cho biết cô từng rất kinh ngạc khi những người trẻ thông minh, nói thạo tiếng Nhật lại rơi vào cảnh bế tắc tại quê nhà.

Nghịch lý tại hai nền kinh tế

Cơn sốt tìm việc ở nước ngoài xuất phát từ cuộc khủng hoảng việc làm đầu vào kéo dài tại Hàn Quốc. Các tập đoàn lớn như Samsung ưu tiên tuyển người đã có kinh nghiệm, trong khi lực lượng lao động lớn tuổi bám trụ vị trí ngày càng lâu. Ngược lại, một Nhật Bản đang già hóa dân số lại rơi vào cảnh thiếu hụt nhân sự trầm trọng cho các chương trình tuyển dụng cử nhân kèm chế độ đào tạo bài bản.

Tỷ lệ thất nghiệp ở giới trẻ Hàn Quốc ghi nhận ở mức 7,0% (thời điểm tháng 6), trong khi tỷ lệ thất nghiệp chung của Nhật Bản chỉ là 2,5%. Dù mức lương trung bình tại Hàn Quốc hiện nhỉnh hơn đôi chút so với Nhật Bản, tấm vé sang nước bạn vẫn trở thành mục tiêu săn đón.

Minh chứng cho làn sóng này, hàng loạt công ty công nghệ như Wanted Lab (Hàn Quốc) và LAPRAS (Nhật Bản) đã đồng loạt nhảy vào thị trường tuyển dụng xuyên biên giới năm nay, nối gót những cái tên đi trước như Mynavi hay KOREC. Thủ đô Seoul cũng tổ chức ít nhất ba hội chợ việc làm hướng tới thị trường Nhật Bản chỉ trong năm qua, thu hút cả các tập đoàn lớn như Canon Imaging Systems hay Azbil.

Theo Viện Lao động Hàn Quốc, trong khi phần lớn lao động nước ngoài tại Nhật mang visa làm việc tay chân, cộng đồng hơn 80.000 người Hàn Quốc tại đây lại phủ sóng ở các vị trí chuyên môn như bán lẻ, IT và phát triển game.

Số liệu từ Cơ quan Phát triển Nguồn nhân lực Hàn Quốc chỉ ra năm ngoái có 2.257 lao động trẻ sang Nhật Bản làm việc qua các chương trình hỗ trợ của chính phủ, tăng 47% so với năm 2024. Nhật Bản vượt lên trở thành điểm đến số một của giới trẻ Hàn Quốc, trong khi con số này đối với thị trường Mỹ lại lao dốc 29%.

"Cơ hội sống" từ sự khác biệt

Số liệu từ Cơ quan Thống kê Hàn Quốc cho thấy năm 2025, số vụ kết hôn giữa nam Hàn Quốc và nữ Nhật Bản tăng 26% so với năm trước, gấp đôi so với năm 2020. Số phụ nữ Hàn Quốc lấy chồng Nhật Bản cũng tăng 29%. Cùng lúc đó, lượng khách du lịch Hàn Quốc sang Nhật đạt kỷ lục, trở thành nhóm khách quốc tế đông nhất tại đây.

Tại sự kiện của KOREC thu hút hơn 100 người tham dự, Kim Si-hyeon - sinh viên năm cuối ngành Nhật Bản học tại Đại học Dongguk - cho biết nhiều bạn trẻ tìm đường sang Nhật vì muốn nhận chế độ đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp, điều các công ty Hàn Quốc gần như không cung cấp cho người mới ra trường.

Nữ sinh đang tìm việc ở mảng IT và AI này nhấn mạnh doanh nghiệp Hàn Quốc chỉ chuộng người có kinh nghiệm, còn công ty Nhật Bản vẫn mở cửa tuyển dụng và đào tạo cử nhân mới tốt nghiệp.

Dưới góc nhìn chuyên môn, Giáo sư Lee Chang-min (Đại học Ngoại ngữ Hankuk) đánh giá ứng viên Hàn Quốc có chất lượng cực kỳ cao về ngôn ngữ và văn hóa. Ông nhận định hiếm có lực lượng lao động nước ngoài nào đạt đến trình độ tiếng Nhật đáp ứng ngay yêu cầu công việc thực tế như người Hàn. Đồng quan điểm, ông Tomoya Hattori từ công ty tư vấn Energize (Nhật Bản) khẳng định tính cạnh tranh, tốc độ và sự chăm chỉ khiến ứng viên Hàn Quốc trở nên vô cùng hấp dẫn.

Rào cản văn hóa và sự thích nghi

Tuy nhiên, cuộc dịch chuyển này không hoàn toàn màu hồng. Nữ sáng lập KOREC chỉ ra người Hàn Quốc có xu hướng liên tục nhảy việc để thăng tiến và tăng thu nhập. Đây là điểm xung đột lớn với văn hóa gắn bó trọn đời truyền thống của các doanh nghiệp Nhật Bản.

Giáo sư Lee Chang-min cũng cảnh báo rủi ro người lao động bỏ đi là rất cao nếu thời gian đào tạo kéo dài, ít cơ hội áp dụng kỹ năng ngoài phạm vi hẹp, hoặc lộ trình thăng tiến quá chậm.

Dù vậy, Kasugai - người từng muốn làm nhà ngoại giao và nói thạo tiếng Hàn - tin rằng làn sóng này sẽ dần thay đổi góc nhìn của các doanh nghiệp Nhật, nhất là khi thế hệ trẻ Nhật Bản hiện nay cũng bắt đầu nhảy việc nhiều hơn. Từng cử nhân Hàn Quốc sang làm việc sẽ là một cầu nối giao lưu, giúp các đồng nghiệp bản địa hiểu hơn về văn hóa nước bạn - điều mà một doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn có thể đóng góp cho xã hội.