Tàu chở dầu âm thầm rời Iran, Mỹ huy động 10.000 binh sĩ phong tỏa đường biển để chặn bắt
Sau khi lệnh phong tỏa của Tổng thống Donald Trump có hiệu lực, tàu khu trục Mỹ đã chặn đứng các tàu chở dầu rời cảng Iran, đẩy căng thẳng tại Vịnh Oman lên nấc thang mới.
Sự việc xảy ra vào ngày 14/4 (giờ Mỹ), chỉ một ngày sau khi lệnh phong tỏa chính thức được thực thi. Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết tàu khu trục của nước này đã phát tín hiệu radio, yêu cầu hai tàu chở dầu vừa rời cảng Chabahar (Iran) phải lập tức quay đầu.
"Nội bất xuất, ngoại bất nhập"
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), hai tàu dầu nói trên nằm trong số 6 tàu thương mại đã phải chấp hành mệnh lệnh "quay trở lại cảng Iran trên Vịnh Oman" trong ngày đầu tiên của chiến dịch. Tính đến nay, chưa có tàu nào vượt qua được hàng rào phong tỏa kể từ mốc 10h sáng thứ Hai (giờ Washington).
Chiến dịch này được đánh giá là một nỗ lực quân sự khổng lồ của Mỹ với sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ, 12 tàu chiến hiện đại cùng hàng chục máy bay chiến đấu và trinh sát. Trong bối cảnh triển khai lực lượng hùng hậu, Washington khẳng định cam kết ủng hộ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, song tuyên bố thẳng thừng rằng điều này chỉ áp dụng với những tàu không có lộ trình đến hoặc đi từ phía Iran.
Canh bạc của Tổng thống Trump
Lệnh phong tỏa là bước đi quyết liệt nhất của ông Trump sau khi các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh đổ vỡ vào cuối tuần qua. Washington kỳ vọng áp lực này sẽ buộc Tehran chấp nhận các điều khoản chấm dứt cuộc xung đột (vốn bắt đầu từ ngày 28/2), bao gồm việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz - huyết mạch chiếm 20% sản lượng dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là một "con dao hai lưỡi". Ông Noam Raydan, chuyên gia tại Viện Chính sách Cận Đông Washington, cho biết dù dữ liệu vệ tinh đã ghi nhận tàu dầu phải quay đầu, nhưng vẫn còn quá sớm để đánh giá hiệu quả vì nhiều tàu Iran thường có thủ thuật "tắt sóng" (đi đêm) để né tránh giám sát.
Nguy cơ bùng nổ xung đột toàn diện
Cuộc xung đột giữa liên quân Mỹ - Israel và Iran đã để lại những vết sẹo sâu sắc trên nhiều phương diện. Không chỉ khiến khoảng 5.000 người thiệt mạng trong các đợt giao tranh khốc liệt, cuộc chiến còn giáng đòn mạnh vào kinh tế toàn cầu khi đẩy giá dầu tăng vọt 50%, có thời điểm chạm mốc 100 USD/thùng do bóng ma đứt gãy nguồn cung. Đáng chú ý, dù hứng chịu hàng nghìn cuộc không kích từ phía Mỹ, năng lực quân sự của Iran vẫn là một ẩn số lớn khi nước này được cho là vẫn bảo toàn được kho uranium làm giàu cấp độ cao cùng thái độ phản kháng ngày càng cực đoan.
Giới quan sát cảnh báo lệnh phong tỏa về bản chất là một "hành động chiến tranh". Nó không chỉ đặt gánh nặng lên lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh mà còn có thể kích hoạt làn sóng trả đũa từ Tehran nhắm vào các căn cứ Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh lân cận.
"Chúng ta đang ở trong giai đoạn thử nghiệm đầy rủi ro", ông Raydan nhận định. Nếu chiến dịch kéo dài, khả năng Iran tấn công các tàu thương mại hoặc đáp trả quân sự là điều khó tránh khỏi.
