Rừng sơn tra trắng muốt vẫy gọi du khách vùng cao

Bản Nậm Nghẹp nằm ở độ cao từ 2.000m đến 2.500m so với mực nước biển, được biết đến là nơi sinh sống của 135 hộ dân đồng bào dân tộc Mông. Nơi đây sở hữu diện tích cây sơn tra khổng lồ lên tới khoảng 1.260 ha và hiện được xem là vùng trồng lớn nhất cả nước với vẻ đẹp nguyên sơ, hùng vĩ. Đặc biệt, trong đó có gần 800 ha là những gốc cổ thụ có tuổi đời từ 300 đến 500 năm, tạo nên một hệ sinh thái thực vật đặc biệt quý hiếm giữa đại ngàn xanh thẳm. Những thân cây xù xì cao ngang mái nhà vươn cành mạnh mẽ trong gió núi, như thể hiện sức sống bền bỉ của vùng cao Tây Bắc mỗi độ xuân về.

Khác với hoa mận thường nở rộ ở các thung lũng thấp, hoa sơn tra – hay còn gọi là hoa táo mèo – lại chọn những sườn núi cao và triền đồi dốc đứng để bung nở. Hoa có năm cánh mỏng màu trắng ngà cùng phần nhụy vàng nổi bật, khi nở kết thành từng chùm lớn phủ kín các tán rộng, che chở cho những nếp nhà gỗ đơn sơ bên dưới. Nhìn từ xa, cả bản làng như được bao phủ bởi những khối bông tuyết khổng lồ giữa tầng mây, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa thơ mộng vừa kỳ ảo. Con đường uốn lượn từ trung tâm xã Ngọc Chiến lên Nậm Nghẹp dài hơn 10km, mỗi độ xuân về lại như dẫn lối du khách bước vào một không gian hoàn toàn khác biệt.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch Hợp tác xã du lịch cộng đồng Ngọc Chiến, mùa hoa sơn tra thường bắt đầu từ tháng 2 và đạt độ nở rộ nhất vào khoảng giữa tháng 3 hàng năm. Đây là thời điểm cả bản làng Nậm Nghẹp trở nên rực rỡ nhất dưới ánh nắng xuân khi mây ngàn là là trôi trên những mái nhà gỗ, tạo nên khung cảnh huyền ảo đặc trưng của vùng đất này. Sắc trắng của hoa không chỉ làm dịu đi cái khắc nghiệt của thời tiết vùng cao mà còn trở thành niềm tự hào của người dân bản địa. Ông cũng khẳng định rằng khung cảnh ấy chính là món quà vô giá mà thiên nhiên đã ưu ái dành tặng cho con người nơi đây.

Sức hút của mùa hoa năm nay càng trở nên đặc biệt khi yếu tố thời tiết có nhiều thay đổi, khiến nhịp nở của hoa dịch chuyển sớm hơn so với mọi năm. Ông Kháng A Sáy, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Nậm Nghẹp, cho biết năm nay thời tiết ấm hơn và là năm nhuận nên hoa bung nở sớm ngay sau dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng dù nở sớm nhưng cây nào cũng dày nụ nên hoa sẽ rất lâu tàn, đủ thời gian phục vụ nhu cầu tham quan của du khách thập phương. Dự kiến lượng khách năm nay cũng sẽ tăng đột biến so với các mùa trước nhờ sức hút mạnh mẽ từ vẻ đẹp tinh khôi của rừng hoa cổ thụ.

Chị Lê Diệu Châu, một du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ rằng chị biết đến Nậm Nghẹp qua những hình ảnh rừng hoa trắng giữa biển mây được lan tỏa rộng rãi trên mạng xã hội. Sau khi trực tiếp trải nghiệm, chị nhận thấy cảnh sắc thực tế còn đẹp hơn nhiều so với trong ảnh, đặc biệt là bầu không khí trong lành cùng vẻ đẹp nguyên sơ của vùng cao. Chị ấn tượng khi được đi giữa rừng hoa và tham gia các hoạt động lễ hội cùng bà con dân bản trong chuyến du xuân đầy ý nghĩa của gia đình. Những triền đồi phủ kín sắc trắng tạo nên khung cảnh vừa thơ mộng vừa hùng vĩ đến khó tin, khiến bất kỳ ai đặt chân đến cũng không khỏi choáng ngợp.

Nhiếp ảnh gia Đỗ Vinh tại Sơn La, người đã nhiều năm theo đuổi sáng tác ảnh tại Nậm Nghẹp, bày tỏ rằng mỗi dịp lễ hội hoa sơn tra là một lần anh trở lại với cảm xúc hoàn toàn mới. Anh cho rằng vẻ đẹp của rừng hoa hòa cùng tiếng khèn và sắc màu trang phục truyền thống đã tạo nên những khuôn hình giàu chiều sâu, mang đậm bản sắc văn hóa của người Mông. Theo anh, khi hoa nở giữa không gian lễ hội, bức ảnh không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên mà còn chứa đựng nhịp sống sinh động của con người. Chính điều đó khiến anh luôn muốn quay lại nơi đây vào mỗi mùa hoa nở để tiếp tục tìm kiếm nguồn cảm hứng mới.

Phát triển du lịch bền vững dựa trên bảo tồn văn hóa

Cây sơn tra từ lâu đã gắn liền với đời sống của người dân tại bản Nậm Nghẹp qua nhiều thế hệ sinh sống trên vùng núi cao khắc nghiệt. Trước kia, loài cây này chủ yếu được trồng để thu hoạch quả phục vụ việc ngâm rượu hoặc làm dấm táo, với nguồn thu nhập khá bấp bênh do phụ thuộc hoàn toàn vào giá cả thị trường. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, chính mùa hoa sơn tra đã dần trở thành thương hiệu riêng, mở ra hướng phát triển kinh tế du lịch đầy triển vọng cho bản làng. Người dân địa phương cũng chủ động cải tạo các homestay và bungalow gỗ theo kiến trúc truyền thống nhằm phục vụ nhu cầu lưu trú của du khách phương xa.

Các dịch vụ đi kèm như ăn uống, cho thuê trang phục dân tộc hay dẫn khách trải nghiệm cũng được đầu tư bài bản hơn để tạo nên sự chuyên nghiệp trong đón tiếp. Hoạt động du lịch tại Nậm Nghẹp vì thế không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh mà còn gắn liền với các lễ hội văn hóa cộng đồng đặc sắc và rộn ràng. Giữa khoảng sân rộng của bản làng, tiếng khèn Mông vang lên trầm bổng hòa cùng điệu múa truyền thống nhịp nhàng của những cô gái trong sắc váy thổ cẩm sặc sỡ. Du khách khi đến đây có thể trực tiếp tham gia vào các hoạt động giã bánh dày hay ném pao cùng đồng bào trong bầu không khí tươi vui và đậm đà bản sắc.

Anh Kháng A Nhạ, một người dân tại bản Nậm Nghẹp, chia sẻ rằng làm du lịch mùa hoa sơn tra đã trở thành nguồn thu quan trọng giúp đời sống gia đình ổn định hơn. Thay vì chỉ bán quả với giá cả bấp bênh như trước, nay gia đình anh có thêm thu nhập từ việc dựng lều cắm trại và nấu ăn phục vụ khách tham quan. Anh cũng tham gia dẫn khách đi ngắm hoa và săn mây trên các đỉnh núi cao để giới thiệu vẻ đẹp của quê hương mình đến với mọi người. Anh cho biết thêm rằng bà con trong bản hiện nay đều có ý thức rất cao trong việc giữ gìn cảnh quan sạch đẹp để đón khách tham quan lâu dài.

Không gian lễ hội tại đây mang nét mộc mạc và chân thực, giúp người phương xa cảm nhận rõ đời sống tinh thần phong phú của đồng bào dân tộc Mông vùng cao. Nhiều du khách lựa chọn ở lại qua đêm để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của rừng hoa trong ánh hoàng hôn và thưởng thức ẩm thực địa phương với thịt hun khói cùng rượu sơn tra thơm nồng. Những gian hàng nhỏ bày bán sản vật nông nghiệp đặc trưng của địa phương cũng tạo nên không khí chợ phiên sôi động ngay giữa rừng hoa trắng tinh khôi. Chính sự nồng hậu và mến khách của người dân đã trở thành yếu tố quan trọng giữ chân du khách ở lại lâu hơn với bản làng.

Đi đôi với việc phát triển kinh tế từ du lịch, công tác bảo tồn hệ sinh thái rừng sơn tra cổ thụ luôn được chính quyền địa phương đặt lên hàng đầu. Bà con được vận động giữ gìn vệ sinh môi trường và tuyệt đối không chặt phá cây rừng hay làm thay đổi hiện trạng tự nhiên vốn có của rừng cổ thụ. Du khách khi đến tham quan cũng được nhắc nhở không bẻ cành hay xả rác bừa bãi để tránh làm ảnh hưởng đến vẻ đẹp trong trẻo của khu vực rừng cây lâu năm. Quan điểm của chính quyền và người dân nơi đây rất rõ ràng: rừng còn thì hoa còn, và khi hoa còn thì du lịch mới có thể phát triển bền vững.

Mùa hoa sơn tra hằng năm được xã Ngọc Chiến tổ chức gắn với các hoạt động văn hóa cộng đồng nhằm quảng bá hình ảnh địa phương và thu hút đông đảo du khách thập phương. Việc giữ gìn vẻ đẹp nguyên sơ cùng lòng mến khách chính là chìa khóa để Nậm Nghẹp mãi trở thành điểm hẹn mùa xuân khó quên trong lòng những ai yêu thiên nhiên. Dù quãng đường di chuyển có nhiều đoạn đồi núi gian nan, nhưng sự choáng ngợp trước biển hoa trắng giữa mây ngàn luôn khiến bất kỳ ai cũng cảm thấy hành trình ấy hoàn toàn xứng đáng. Nậm Nghẹp hôm nay đã thực sự trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp vùng cao Tây Bắc mỗi độ xuân về.