Bộ Tài chính đang đề xuất điều chỉnh chính sách quản lý nợ thuế theo hướng chặt chẽ hơn, với trọng tâm là mở rộng đối tượng bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Theo dự thảo nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Quản lý thuế vừa được gửi Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh và có số nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Cụ thể, các đối tượng gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã… nếu không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, có số nợ từ 1 triệu đồng, sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo mà chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh số lượng người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn phát sinh nợ thuế ở mức lớn. Theo Bộ Tài chính, hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế thuộc diện này, bao gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh.

Tổng số tiền nợ thuế lên tới 32.130 tỷ đồng, trong đó khu vực doanh nghiệp chiếm phần lớn với 29.815 tỷ đồng, còn lại 2.315 tỷ đồng thuộc về hộ kinh doanh.

Đáng chú ý, nhóm người nộp thuế có số nợ dưới 1 triệu đồng chiếm hơn một nửa về số lượng, với khoảng 496.200 trường hợp (tương đương 51,5%), nhưng tổng số tiền chỉ khoảng 66 tỷ đồng. Điều này cho thấy dư nợ thuế đang phân tán, gây khó khăn cho công tác quản lý và thu hồi.

Thực tế triển khai cho thấy, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đã tạo áp lực nhất định trong việc thu hồi nợ. Tính đến nay, khoảng 65.000 người nộp thuế đã bị áp dụng biện pháp này, trong đó hơn 7.100 trường hợp đã chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được gỡ bỏ hạn chế xuất cảnh.

Hiện vẫn còn khoảng 13.500 người nộp thuế có số nợ dưới 1 triệu đồng đang bị tạm hoãn xuất cảnh, bao gồm 11.800 doanh nghiệp và 1.700 hộ kinh doanh.

Từ thực tiễn trên, Bộ Tài chính cho rằng việc bổ sung quy định áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các khoản nợ từ 1 triệu đồng trong trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký là cần thiết, nhằm tăng tính răn đe và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ thuế.

Bên cạnh đề xuất mới, dự thảo vẫn giữ nguyên các ngưỡng áp dụng hiện hành. Theo đó, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.

Đối với cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, mức nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày cũng thuộc diện áp dụng.

Ngoài ra, cá nhân là người nước ngoài, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi rời Việt Nam nếu còn nợ thuế quá hạn cũng sẽ bị áp dụng biện pháp tương tự.

Trong bối cảnh cơ quan quản lý đẩy mạnh siết kỷ cương tài chính và chống thất thu ngân sách, việc hạ ngưỡng áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được xem là bước đi nhằm nâng cao tính tuân thủ, đồng thời tạo áp lực đối với các trường hợp cố tình chây ì nghĩa vụ thuế.