Sau chuyến khảo sát tại tỉnh Đắk Lắk ngày 7/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, quá trình triển khai Nghị định 38/2026/NĐ-CP đã cho thấy một số quy định chưa thực sự phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu nông sản hiện nay.

Theo đó, Bộ đang nghiên cứu sửa đổi nghị định theo chỉ đạo của Chính phủ, tập trung vào việc thay đổi cách tiếp cận trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Mục tiêu là xây dựng cơ chế quản lý linh hoạt hơn, phù hợp với từng loại hình sản xuất, từ vùng trồng chuyên canh đến vùng trồng xen canh.

Một trong những nội dung được ưu tiên là rà soát quy định về diện tích cấp mã số vùng trồng, bảo đảm chính sách sát với thực tế tại các địa phương, tránh gây khó khăn cho người dân nhưng vẫn duy trì yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến đơn giản hóa quy trình cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu.

Thay vì thực hiện nhiều thủ tục thủ công, Bộ đang xây dựng quy trình hành chính toàn trình trên môi trường điện tử, cho phép người dân và doanh nghiệp khai báo trực tuyến. Hệ thống này sẽ được kết nối với cơ sở dữ liệu định danh đất đai nhằm nâng cao độ chính xác trong quản lý vùng trồng.

Song song với việc giảm thủ tục, công tác hậu kiểm sẽ được tăng cường. Cơ quan quản lý sẽ chuyển trọng tâm sang hướng dẫn, hỗ trợ người sản xuất tuân thủ đúng quy trình, đồng thời kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo vệ uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đề cập đến ngành hàng sầu riêng, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Đắk Lắk hiện có khoảng 41.000 ha sầu riêng, trong đó khoảng 30.000 ha đang trong giai đoạn cho thu hoạch. Sản lượng niên vụ năm nay dự kiến đạt khoảng 500.000 tấn.

Vụ thu hoạch sầu riêng tại địa phương dự kiến bắt đầu sau khoảng nửa tháng và kéo dài đến tháng 9, trong đó giai đoạn tập trung thu hoạch diễn ra trong hơn hai tháng. Để hỗ trợ xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với phía Trung Quốc xem xét cấp thêm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói dựa trên hồ sơ do tỉnh Đắk Lắk đề xuất. Nếu được thông qua, hơn 50% diện tích trong danh sách đề nghị sẽ có cơ hội được cấp mã số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh xuất khẩu sầu riêng tươi, Bộ cũng khuyến khích doanh nghiệp phát triển các cơ sở đóng gói, chế biến sầu riêng đông lạnh nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch. Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, mở rộng thị trường xuất khẩu là giải pháp quan trọng giúp ngành nông nghiệp giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Qua khảo sát thực tế, một số doanh nghiệp đã chủ động phân bổ thị trường khi xuất khẩu 70-80% sản lượng sang các quốc gia khác và chỉ khoảng 20% sang Trung Quốc. Đây được xem là tín hiệu tích cực trong quá trình đa dạng hóa đầu ra cho nông sản Việt.

Về lâu dài, ngành nông nghiệp hướng tới xây dựng chuỗi sản xuất có trách nhiệm, trong đó mỗi sản phẩm phải bảo đảm an toàn thực phẩm, kiểm soát dịch bệnh, truy xuất được nguồn gốc và xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia. Việc minh bạch thông tin sản xuất không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu mà còn góp phần xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.

Liên quan đến chiến dịch 30 ngày cấp mã số vùng trồng tại Đắk Lắk, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đồng hành cùng địa phương để đẩy nhanh tiến độ. Dự kiến đến ngày 15/7, Bộ sẽ hoàn thiện quy trình khai báo trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử, kết hợp với hệ thống định danh đất đai để nâng cao tính chính xác và hướng tới tự động hóa việc cấp mã số vùng trồng cho nông dân.

Bộ cũng đề nghị huy động lực lượng thanh niên, sinh viên tình nguyện hỗ trợ người dân tiếp cận các thủ tục số, đặc biệt tại những khu vực còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Việc đổi mới phương thức quản lý mã số vùng trồng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nông sản, mở rộng xuất khẩu và xây dựng hình ảnh nông nghiệp Việt Nam minh bạch, hiện đại trong giai đoạn mới.