Siết chặt quản lý doanh nghiệp “vốn ảo”, “doanh nghiệp ma”

Tiêu điểm • 09/05/2025 04:51

Ngày 9/5, tại Kỳ họp thứ 9, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, thay mặt Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp, tập trung siết chặt quản lý các hành vi góp vốn ảo, kê khai khống vốn điều lệ và thành lập doanh nghiệp ma.

Nghị quyết 68: Doanh nghiệp tư nhân đã có “lá chắn” để làm lớn Gói tín dụng 500.000 tỷ đồng: Cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp công nghệ Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong làn sóng AI: Cơ hội từ Nghị quyết 68

$\\"Bộ$

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp. Ảnh Quochoi.vn

Tăng cường giám sát hậu kiểm, chống vốn ảo

Theo dự thảo luật, khoản Điều 215 đã được sửa đổi, bổ sung để quy định rõ hơn phạm vi và trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước của UBND cấp tỉnh. Cụ thể, UBND cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm tổ chức đăng ký kinh doanh; thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát doanh nghiệp trong phạm vi địa phương theo quy định pháp luật; ban hành quy trình kiểm tra, giám sát đăng ký kinh doanh và xây dựng quy chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trong công tác quản lý doanh nghiệp sau khi được cấp phép thành lập.

Cơ quan soạn thảo cho biết, thời gian qua đã xuất hiện tình trạng “vốn ảo”, đăng ký khống vốn điều lệ, thành lập doanh nghiệp ma hoặc hành vi “núp bóng” góp vốn, mua cổ phần chi phối doanh nghiệp nhằm thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Những hành vi này nhằm mục đích chiếm đoạt tiền, tài sản thông qua các hoạt động như mua bán hóa đơn giá trị gia tăng, vay vốn ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu riêng lẻ.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, việc bổ sung các quy định trên là cần thiết nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các nội dung “hậu kiểm”. Mục tiêu là giảm tối đa tình trạng kê khai vốn điều lệ không trung thực, từ đó nâng cao tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cân nhắc giữa minh bạch và thủ tục hành chính

$\\"Tại$

Tại phiên họp sáng 09/5, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp - Ảnh Quochoi.vn

Trong quá trình hoàn thiện dự án luật, một số ý kiến cho rằng hiện nay việc đăng ký vốn và tăng vốn điều lệ còn lỏng lẻo, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tăng vốn “ảo” trước khi trở thành công ty đại chúng. Tình trạng này cũng thường gắn với việc thành lập doanh nghiệp để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, có hành vi gian lận thuế, chiếm đoạt ngân sách Nhà nước, vay vốn ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu trái quy định.

Do đó, nhiều ý kiến đề xuất cần bổ sung các quy định cụ thể về thủ tục đăng ký vốn điều lệ ban đầu, bao gồm điều kiện, hồ sơ, định giá tài sản… để nâng cao tính minh bạch và có công cụ kiểm tra chặt chẽ từ bước đầu thành lập doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo cơ quan soạn thảo, việc yêu cầu các giấy tờ chứng minh năng lực tài chính khi thực hiện thủ tục thành lập, góp vốn sẽ phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp. Điều này được cho là chưa phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong các năm 2025 và 2026 nhằm hỗ trợ môi trường đầu tư, kinh doanh.

Về phía cơ quan thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng nội dung về ban hành quy chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương. Theo lý giải, các cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính đều thuộc UBND, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch UBND, nên không phải là những đơn vị có chức năng độc lập, do đó việc yêu cầu ban hành quy chế phối hợp có thể không cần thiết.