Nhật báo The Nation (Thái Lan) ngày 2/6 đưa tin Malaysia đã bắt đầu thực thi các quy định mới về mạng xã hội, cấm trẻ em dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản trên các nền tảng trực tuyến lớn, trong bối cảnh Chính phủ quốc gia Đông Nam Á này tăng cường nỗ lực bảo vệ người dùng trẻ trước các rủi ro trên môi trường số.

Biện pháp mạnh tay kể trên có hiệu lực từ thứ Hai (1/6/2026), ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ em và thanh thiếu niên trên khắp cả nước. Đây là một phần trong chiến dịch rộng lớn hơn nhằm tăng cường an toàn trực tuyến và bảo vệ giới trẻ trước các mối đe dọa trên không gian mạng.

Theo quy định mới, các nền tảng mạng xã hội có ít nhất 8 triệu người dùng tại Malaysia phải thiết lập và áp dụng các hệ thống xác minh độ tuổi nghiêm ngặt hơn. Quy định này áp dụng đối với các nền tảng lớn như Facebook, Instagram, TikTok và YouTube. Các nền tảng phải ngăn chặn người dùng dưới 16 tuổi tạo tài khoản mới.

Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia (MCMC) cho biết các hệ thống kiểm tra độ tuổi đối với người dùng hiện có sẽ được nâng cấp và triển khai dần trong vòng 6 tháng tới.

Những người dùng hiện tại được xác định dưới 16 tuổi sẽ có 1 tháng để tải xuống hoặc chuyển dữ liệu cá nhân, bao gồm ảnh và video, trước khi các hạn chế truy cập hoặc việc đình chỉ tài khoản có hiệu lực.

Các công ty công nghệ hoặc nền tảng không tuân thủ quy định có thể bị phạt tới 10 triệu ringgit (khoảng 2,5 triệu USD, tức hơn 66,4 tỷ đồng). Tuy nhiên, phụ huynh sẽ không bị xử phạt nếu con cái họ tự tìm cách vượt qua các quy định này.

Malaysia viện dẫn vấn nạn bắt nạt trực tuyến và nội dung độc hại

Chính phủ Malaysia cho biết biện pháp này được thiết kế nhằm bảo vệ trẻ em khỏi các nội dung độc hại, vấn nạn bắt nạt trên mạng và những cơ chế của các nền tảng mạng xã hội có thể khuyến khích việc sử dụng chúng quá mức.

Các cơ quan quản lý khẳng định chính sách không nhằm ngăn trẻ em tiếp cận công nghệ số mà nhằm giúp phụ huynh yên tâm hơn khi các rủi ro trực tuyến ngày càng phức tạp.

Cho đến nay, các công ty công nghệ lớn vẫn chưa đưa ra giải thích chi tiết về cách họ sẽ đáp ứng các yêu cầu xác minh độ tuổi của Malaysia.

Vào tháng 4 vừa qua, bà Clara Koh, Giám đốc Chính sách công khu vực Đông Nam Á của Meta Platforms (Meta, công ty mẹ của Facebook) cảnh báo rằng một lệnh cấm toàn diện có thể phản tác dụng khi đẩy thanh thiếu niên sang các ứng dụng không được quản lý và những khu vực kém an toàn hơn trên internet.

Video Malaysia cấm người từ 16 tuổi trở xuống sở hữu tài khoản mạng xã hội từ ngày 1/6/2026 - Nguồn clip: Manila Bulletin

Phụ huynh chia rẽ quan điểm về quy định mới

Biện pháp này đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều từ các gia đình tại thủ đô Kuala Lumpur (Malaysia).

Một số phụ huynh đã ủng hộ mạnh mẽ lệnh cấm vì lo ngại trẻ em có thể tiếp xúc với những nội dung không phù hợp, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Họ cũng cho rằng mạng xã hội là một thứ xa xỉ hơn là nhu cầu thiết yếu.

Trong khi đó, những người khác cho rằng quy định này có thể quá nghiêm ngặt, bởi mạng xã hội và YouTube cũng giúp trẻ học các kỹ năng thực tế như nấu ăn hoặc ôn tập kiến thức trước kỳ thi.

Một số phụ huynh lo ngại việc đột ngột cắt quyền truy cập của giới trẻ có thể tạo ra sự phản kháng hoặc khuyến khích các em tìm cách lách luật.

Lo ngại về quyền riêng tư khi xác minh bằng giấy tờ tùy thân

Ông Benjamin Loh, giảng viên tại Trường Khoa học Xã hội và Nghệ thuật thuộc Đại học Monash Malaysia đã bày tỏ lo ngại về việc sử dụng giấy tờ tùy thân do Chính phủ cấp để xác minh độ tuổi người dùng.

Ông cảnh báo rằng yêu cầu này có thể làm gia tăng nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân và mở rộng khả năng giám sát của Nhà nước.

Ông Loh cũng cho rằng việc không áp dụng hình phạt đối với phụ huynh có thể làm giảm hiệu quả của luật, bởi các gia đình hoàn toàn có thể dễ dàng lách quy định bằng cách tạo tài khoản dưới tên cha mẹ rồi cho con cái sử dụng.

Malaysia không phải là quốc gia duy nhất chuyển hướng sang việc hạn chế độ tuổi sử dụng mạng xã hội. Các quốc gia bao gồm Australia, Brazil và Indonesia cũng đã đưa ra các biện pháp tương tự, trong khi Vương quốc Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Hàn Quốc và Thái Lan đang nghiên cứu hoặc xây dựng các phương pháp tiếp cận tương đương nhằm nâng cao an toàn trực tuyến cho trẻ em.