Theo thông tin từ Cục Hải quan, trong tháng 2/2026, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến, tiềm ẩn nguy cơ đưa các mặt hàng không bảo đảm chất lượng, không rõ nguồn gốc vào thị trường nội địa.

Đáng chú ý, một số mặt hàng như thực phẩm đông lạnh không bảo đảm an toàn thực phẩm, pháo nổ, thuốc bảo vệ thực vật và nhiều loại hàng hóa không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật vẫn được các đối tượng tìm cách vận chuyển trái phép qua biên giới.

Thống kê từ ngày 15/1 đến 14/2/2026 cho thấy lực lượng hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.787 vụ vi phạm, tăng 76,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 1.663 tỷ đồng.

Trong đó, tuyến đường biển chiếm tỷ trọng lớn nhất với 1.006 vụ, tương đương 56,3% tổng số vụ phát hiện. Các vụ việc tập trung tại các cảng biển lớn như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép và Đà Nẵng. Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến nhãn hàng hóa và nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật theo quy định.

Tuyến đường bộ phát hiện 526 vụ vi phạm, chiếm 29,4% tổng số vụ. Hoạt động buôn lậu chủ yếu diễn ra tại các tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc và Việt Nam – Campuchia, trong đó các đối tượng lợi dụng chính sách ưu đãi đối với cư dân biên giới để vận chuyển trái phép hàng hóa.

Trên tuyến hàng không, lực lượng chức năng phát hiện và xử lý 78 vụ vi phạm, tập trung tại các sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 28,8 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tuyến chuyển phát nhanh và bưu điện cũng phát hiện 158 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa ước tính khoảng 23,9 tỷ đồng.

Ngoài các hành vi buôn lậu hàng hóa thông thường, cơ quan hải quan cũng ghi nhận hiện tượng vận chuyển trái phép ma túy trên một số tuyến hàng không quốc tế, đặc biệt là các chuyến bay quá cảnh từ Trung Đông hoặc các chuyến bay từ Việt Nam đi Australia và New Zealand. Chênh lệch giá vàng giữa thị trường trong nước và thế giới cũng khiến một số đối tượng tìm cách vận chuyển trái phép vàng qua đường hàng không.

Theo Cục Hải quan, việc tăng cường kiểm soát, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm không chỉ nhằm bảo đảm kỷ cương trong hoạt động xuất nhập khẩu mà còn góp phần ngăn chặn hàng hóa kém chất lượng, hàng hóa không bảo đảm an toàn xâm nhập thị trường nội địa.

Cùng với công tác kiểm soát, cơ quan hải quan đã ban hành nhiều văn bản cảnh báo và hướng dẫn nghiệp vụ nhằm tăng cường quản lý đối với một số mặt hàng có nguy cơ vi phạm cao, như đá nhân tạo, gạch ốp lát nhập khẩu, cũng như đẩy mạnh công tác phòng chống ma túy và kiểm soát tiền chất.

Tính chung từ ngày 15/12/2025 đến 14/2/2026, toàn ngành hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 3.635 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 3.267 tỷ đồng. Cơ quan hải quan đã khởi tố 3 vụ và chuyển cơ quan chức năng đề nghị khởi tố 19 vụ liên quan.

Trong công tác phòng, chống ma túy, từ ngày 15/1 đến 14/2/2026, lực lượng hải quan đã chủ trì và phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 18 vụ với 16 đối tượng, thu giữ khoảng 154kg ma túy các loại.

Theo cơ quan hải quan, việc tăng cường kiểm soát tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay và tuyến chuyển phát nhanh sẽ tiếp tục được triển khai nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng trên thị trường.