Susie (đến từ Sheffield, Anh) đã thất nghiệp 9 tháng sau khi tốt nghiệp Tiến sĩ năm 2024, mặc dù đã nộp đơn xin việc cho hơn 700 vị trí.

“Tôi cho rằng việc tìm việc làm với 3 bằng cấp đại học sẽ không quá khó”, cô ấy nói.

Tuy nhiên, dù đã dành thời gian cả ngày để chỉnh sửa CV và thư xin việc rồi gửi email nhưng chỉ vài phút sau cô đã nhận được email từ chối với lời lẽ sáo rỗng như “hồ sơ của bạn đã được xem xét kỹ lưỡng”. Susie chán nản cho biết, khoảng 70% số công việc cô gửi đơn ứng tuyển không hề nhận được phản hồi, kể cả những vị trí đã tham gia nhiều vòng phỏng vấn.

“Hiện nay có hàng nghìn người đang ứng tuyển vào cùng một vị trí, bạn có thể thấy số người đã nhấn nút ứng tuyển và thường chỉ một giờ sau khi một công việc được đăng tải, đã có hàng trăm người rồi", cô nói.

Cuối cùng, Susie được đề nghị một vị trí với mức lương dưới 30.000 bảng Anh, không cao hơn nhiều so với trợ cấp nghiên cứu sinh tiến sĩ sau khi trừ thuế của cô.

Những khó khăn mà Susie gặp phải không hề xa lạ với người trẻ hiện nay. Khi thị trường lao động ngày càng khó khăn, cơ hội cạnh tranh ngày càng cao khiến nhiều người có học vấn cao vẫn bị doanh nghiệp từ chối.

Martyna, một cô gái 23 tuổi, nhận bằng Thạc sĩ Văn học Anh tại Đại học York (Canada). Cô kể rằng đã bắt đầu tìm việc trước khi tốt nghiệp 3 tháng nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi.

Martyna cảm thấy thất vọng vì thiếu các cơ hội việc làm sau tốt nghiệp mà cô gặp phải kể từ khi rời trường đại học. “Tôi đã nộp đơn xin việc vào khoảng 150 vị trí cấp thấp trong lĩnh vực marketing, xuất bản, dịch vụ công, các tổ chức từ thiện, vị trí bán lẻ và dịch vụ khách sạn. Trong số đó, tôi chỉ có 5 cuộc phỏng vấn, nhiều lần bị từ chối gần như ngay lập tức, cộng thêm việc bị phớt lờ không lời giải thích", cô bày tỏ.

Một trong số ít phản hồi mà cô nhận được cho đến nay là email từ chối, trong đó cho biết đã có tới 2.000 ứng viên khác nộp đơn cho vị trí này. “Tôi cảm thấy rất nản lòng và nói thẳng ra là bị lừa dối. Tôi đang mang khoản nợ sinh viên 90.000 bảng Anh - rốt cuộc là vì điều gì? Họ từng nói với chúng tôi rằng: Nếu không học đại học, các bạn có thể phải làm ở McDonald’s. Tôi đã học đại học, rồi nộp đơn xin làm nhân viên pha chế nhưng lại bị từ chối vì thiếu kinh nghiệm", Martyna buồn bã.

Nhiều người khác cũng bày tỏ sự thất vọng tương tự khi nhận thấy trong nhiều lĩnh vực, kinh nghiệm thực tế được nhà tuyển dụng coi trọng hơn bằng cấp học thuật.

“Các công việc không quan tâm bạn có bằng cấp hay không", Lucy - cô gái đến từ Lincolnshire, đang làm việc bán thời gian tại cửa hàng bánh chia sẻ. Cô đã làm công việc này sau khi tốt nghiệp đại học.

“Tôi có bằng cử nhân truyền thông nhưng không thể tìm được việc trong ngành thiết kế. Tuy nhiên, kinh nghiệm làm việc tại một trường cao đẳng giúp tôi gần như luôn được mời phỏng vấn cho các vị trí liên quan đến giáo dục. Tôi cảm thấy thất vọng vì về cơ bản mình đã học đại học chỉ vì được nói rằng đó là lựa chọn tốt nhất, và giờ tôi nhận ra có lẽ mình nên đi làm ngay sau khi tốt nghiệp thì hơn", cô nói.

Lucy vừa nhận một công việc toàn thời gian mới với mức lương tối thiểu trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi. Cô bày tỏ: “Đây là công việc tốt nhất mà tôi có thể tìm được".

Willemien Schurer - một bà mẹ ở London có 2 con trai vừa tốt nghiệp cũng than thở khi biết rằng có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ứng viên đều ứng tuyển cho một vị trí.

Con trai cả của bà đã trải qua 5 tháng “đầy kiệt quệ tinh thần” khi nộp khoảng 200 đơn xin việc sau khi tốt nghiệp ngành Toán tại một trường đại học hàng đầu nhưng không thành công.

Sanjay Balle ở London, tốt nghiệp Đại học Mở với bằng PPE loại 3. Sau hơn 1 năm, anh hiện kiếm khoảng 700 - 800 bảng mỗi tháng từ công việc phục vụ bàn theo hợp đồng không cố định giờ. Anh đã nộp hơn 500 đơn xin việc, trung bình khoảng 20 vị trí mỗi ngày, trong các lĩnh vực quảng cáo, y tế, bán lẻ, giáo dục, tài chính và dịch vụ công nhưng vẫn chưa tìm được việc toàn thời gian nào.

Nhiều nhà tuyển dụng và chuyên gia nhân sự cho biết, sinh viên mới ra trường thường gặp khó khăn trong các kỹ năng cơ bản như giao tiếp qua điện thoại, tham gia cuộc họp, ghi chép bằng tay, truyền đạt thông tin chính xác hoặc hoàn thành công việc viết mà không cần internet.

Không những thế, hiện nay làn sóng AI đang thay đổi thị trường lao động, giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí và tăng hiệu suất. Chính vì thế, việc sinh viên mới ra trường thiếu cơ hội việc làm là điều có thể dự đoán trước được. Dù bức tranh thị trường việc làm hiện nay còn nhiều thách thức nhưng đây cũng là giai đoạn buộc người trẻ phải thích nghi nhanh hơn với sự thay đổi của công nghệ và yêu cầu thực tế. Việc kết hợp giữa kiến thức học thuật và kỹ năng thực hành có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp ứng viên tạo lợi thế trong tương lai.