PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhà khoa học trẻ trong lĩnh vực Hóa học. Năm 2022, khi mới 36 tuổi, chị trở thành một trong ba nữ ứng viên trẻ nhất đạt chuẩn Phó Giáo sư.

Trước đó, chị đã ghi dấu ấn với Huy chương Đồng Olympic Hóa học quốc tế (ICHO), tốt nghiệp thủ khoa tại Đại học Công nghệ Hóa học Ivanovo (Nga) sau gần 9 năm học tập, nghiên cứu, đồng thời sở hữu hàng chục công trình khoa học được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín.

Từ học sinh giỏi Văn đến niềm đam mê với Hóa học

Sinh ra và lớn lên tại Ninh Bình, Nguyễn Thị Thu Hà sớm bộc lộ năng khiếu học tập. Sau khi theo học lớp chuyên Hóa của Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, chị liên tiếp đạt thành tích cao ở các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia.

Năm học lớp 11, chị giành giải Ba học sinh giỏi quốc gia môn Hóa. Một năm sau, chị đoạt giải Nhì và được chọn vào đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Hóa học quốc tế (ICHO) năm 2003. Tại kỳ thi này, nữ sinh quê Ninh Bình giành Huy chương Đồng, đánh dấu cột mốc quan trọng trên con đường theo đuổi khoa học.

Thành tích nổi bật giúp Nguyễn Thị Thu Hà được tuyển thẳng vào Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Sau học kỳ đầu tiên, chị tiếp tục giành học bổng sang Liên bang Nga học tập tại Đại học Công nghệ Hóa học Ivanovo.

Năm 2004, Nguyễn Thị Thu Hà bắt đầu chương trình đào tạo tại Đại học Công nghệ Hóa học Ivanovo sau thời gian học dự bị tiếng Nga. Quá trình học tập kéo dài gần 9 năm, bao gồm bậc đại học, Thạc sĩ và Tiến sĩ. Những ngày đầu gặp phải rào cản ngôn ngữ khiến việc tiếp thu bài giảng trở nên khó khăn, nữ sinh quê Ninh Bình đã tự cải thiện bằng việc tập trung theo dõi nội dung bài giảng trên lớp, sau đó về nhà đọc thêm tài liệu và tra cứu từ vựng.

Ngay trong học kỳ đầu tiên, Nguyễn Thị Thu Hà đạt 97/100 điểm, đứng đầu lớp và nhận học bổng đặc biệt của trường. Trong suốt 4 năm đại học, chị duy trì điểm trung bình từ 95/100 trở lên và nhiều lần đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic dành cho sinh viên của trường. Sau khi tốt nghiệp đại học với vị trí Thủ khoa, chị tiếp tục theo đuổi chương trình sau đại học và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ trước thời hạn.

Trở về Việt Nam tiếp tục giảng dạy và nghiên cứu

Quãng thời gian học tập tại Nga tạo nền tảng chuyên môn để Nguyễn Thị Thu Hà tiếp tục phát triển sự nghiệp nghiên cứu trong lĩnh vực hóa học sau khi trở về Việt Nam.

Năm 2013, Nguyễn Thị Thu Hà công tác tại Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy, chị tập trung xây dựng hướng nghiên cứu chuyên sâu, công bố các kết quả trên những tạp chí khoa học quốc tế. 

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà là tác giả và đồng tác giả của hàng chục công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín như RSC Advances, ACS Omega, Journal of Molecular Graphics and Modelling, Molecular Simulation, Ceramics International, Journal of Molecular Liquids... Các nghiên cứu của chị tập trung vào hóa học tính toán, vật liệu nano, vật liệu khung hữu cơ kim loại (MOFs), quang xúc tác và các giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường, chuyển hóa CO₂ thành các hợp chất có giá trị.

Trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà cũng tham gia hướng dẫn đội tuyển Việt Nam dự Olympic Hóa học quốc tế. Tại kỳ thi năm 2023, cả 4 học sinh của đoàn Việt Nam do chị tham gia hướng dẫn đều đạt thành tích cao với 3 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà hiện là Phó Trưởng khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Đây là một trong những cơ sở đào tạo sư phạm trọng điểm của cả nước, đồng thời là trung tâm đào tạo đại học, sau đại học, nghiên cứu và ứng dụng khoa học giáo dục, khoa học đa ngành chất lượng cao.

Từ nữ sinh từng bước lên bục nhận huy chương Olympic Hóa học quốc tế đến nhà khoa học trẻ đạt chuẩn Phó Giáo sư ở tuổi 36, hành trình của PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà gắn với học tập, nghiên cứu và đào tạo. Những thành tựu trong nghiên cứu khoa học cùng sự gắn bó với giảng đường đã góp phần khẳng định dấu ấn của chị trong lĩnh vực hóa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành giáo dục.