Bức tranh xung quanh hiện tượng trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất của Trung Quốc đang ngày càng trở nên phức tạp hơn.

Những chi tiết mới xuất hiện đã làm hé lộ cách Moonshot AI - một công ty khởi nghiệp có trụ sở tại thủ đô Bắc Kinh - đã xây dựng thành công Kimi K3. Đây là mô hình 2,8 nghìn tỷ tham số gần đây đã gây chấn động thị trường công nghệ toàn cầu khi cạnh tranh sòng phẳng với các hệ thống hàng đầu từ OpenAI và Anthropic.

Theo báo cáo gần đây, Moonshot đã phụ thuộc rất lớn vào một thỏa thuận tính toán quy mô lớn với tập đoàn bán lẻ và thương mại điện tử nổi tiếng Trung Quốc Alibaba Group Holding Ltd. của tỷ phú Jack Ma, qua đó tiếp cận khoảng 20.000 chip Nvidia tiên tiến.

Mối quan hệ hợp tác này đã làm nổi bật mạng lưới phức tạp gồm các liên minh, giải pháp thay thế công nghệ và căng thẳng địa chính trị đang định hình kỷ nguyên phát triển AI toàn cầu hiện nay.

Chuỗi cung ứng năng lượng tính toán của Alibaba

Mặc dù bước đột phá của Kimi K3 đã chứng minh rằng các nhà phát triển Trung Quốc đang triển khai những cải tiến kiến trúc thông minh để thu hẹp khoảng cách với Mỹ, năng lượng tính toán thuần túy vẫn là điều kiện tiên quyết đối với các mô hình tiên phong (frontier models).

Theo các nguồn tin am hiểu về hoạt động của hai công ty chia sẻ với một hãng thông tấn quốc tế, số lượng phần cứng tiếp cận qua Alibaba chiếm một phần lớn trong tổng năng lực tính toán của Moonshot dành cho các mô hình Kimi. Alibaba không chỉ là nhà cung cấp dịch vụ mà họ còn là một trong những nhà đầu tư lớn nhất của Moonshot. “Gã khổng lồ” thương mại điện tử và điện toán đám mây của Trung Quốc này thường kỳ vọng các công ty mà mình chống lưng sẽ sử dụng hạ tầng đám mây của chính họ.

Tuy nhiên, mối quan hệ hợp tác này không phải không có những mâu thuẫn nội bộ. Một hãng thống tấn quốc tế đã đưa ra báo cáo rằng các chỉ số hiệu suất gần đây của Kimi trên thực tế đã vượt qua các sản phẩm AI Qwen của chính Alibaba, mặc dù các nhóm phát triển Qwen cũng tiếp cận hạ tầng tương tự do Alibaba cung cấp. Động lực này được cho là đã gây ra sự thất vọng đối với một số bộ phận bên trong Alibaba.

Bí ẩn về chip Nvidia: Hopper hay Blackwell?

Loại chip Nvidia thực sự đứng sau thành công của Moonshot đang trở thành chủ đề được đặc biệt quan tâm, nhất là tại Washington.

Theo các nguồn tin chia sẻ với giới truyền thông quốc tế, 20.000 chip được tiếp cận thông qua Alibaba thuộc thế hệ Hopper của Nvidia, cụ thể là các bộ tăng tốc H200 mạnh mẽ. Đây từng là tiêu chuẩn của ngành để huấn luyện AI tiên tiến trước khi Nvidia ra mắt thế hệ mới nhất - kiến trúc Blackwell vốn bị kiểm soát rất nghiêm ngặt.

Mặc dù người đại diện của Alibaba phủ nhận việc cung cấp hạ tầng tính toán chạy bằng H200 cho Moonshot, họ lại không phủ nhận thỏa thuận rộng hơn về việc cung cấp 20.000 chip Nvidia, đồng thời từ chối bình luận về các dòng chip cụ thể liên quan.

Cụm máy tính dùng chip Hopper này dường như chỉ là một phần của câu chuyện.

Ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng gần đây đã cáo buộc Moonshot sở hữu và sử dụng bất hợp pháp các bộ tăng tốc Blackwell mới hơn, bị hạn chế nặng nề của Nvidia để huấn luyện K3. Chính phủ của Tổng thống Mỹ Donald Trump nghi ngờ các chip này đã được tiếp cận thông qua một bên thứ ba không nêu tên ở Thái Lan.

Một hãng thông tấn quốc tếa báo cáo rằng một người am hiểu về chiến lược thu mua của Moonshot đã xác nhận công ty khởi nghiệp này thực sự có kênh tiếp cận các bộ xử lý Blackwell thông qua Đông Nam Á, mặc dù họ không nêu rõ liệu đây là thông qua thỏa thuận thuê hợp pháp hay mua trực tiếp - hành vi vốn sẽ vi phạm quy định xuất khẩu của Mỹ.

Điều này có ý nghĩa gì đối với cuộc đua toàn cầu giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc?

Những chi tiết mới lộ diện này phác họa bức tranh về một ngành AI Trung Quốc đầy quyết tâm, đang tận dụng mọi con đường có thể - từ các gã khổng lồ đám mây trong nước, các kênh trung gian ở Đông Nam Á, cho đến lượng dự trữ khổng lồ các công nghệ cũ hơn một chút - để duy trì thế cân bằng với Thung lũng Silicon.

Việc tiết lộ cụm 20.000 chip từ Alibaba nhấn mạnh cách Moonshot đã có thể mở rộng quy mô Kimi K3 lên 2,8 nghìn tỷ tham số. Tranh cãi đang diễn ra về quyền tiếp cận Blackwell lại làm nổi bật tính chất dễ rò rỉ của chuỗi cung ứng toàn cầu và khó khăn vô cùng trong việc thực thi các lệnh cấm vận công nghệ.

Khi Moonshot AI được cho là đang tìm kiếm thêm nhiều chip Blackwell hơn nữa để huấn luyện mô hình thế hệ tiếp theo Kimi K4, các động thái của startup Trung Quốc này cùng hạ tầng do các “gã khổng lồ” như Alibaba cung cấp có lẽ sẽ tiếp tục nằm trong tâm điểm theo dõi của giới địa chính trị.